TGĐ Công ty quản lý quỹ Phú Hưng: Việt Nam có thể hút 4-6 tỷ USD sau khi nâng hạng, nhưng bài toán lớn hơn là dòng vốn dài hạn

Nâng hạng mở cửa dòng vốn, nhưng chưa đủ

Trao đổi tại Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk show) trên VTV8, ông Lu Hui Hung, Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý Quỹ Phú Hưng (PHFM),  cho rằng việc nâng hạng  thị trường chứng khoán giúp Việt Nam có cơ hội tiếp cận rộng hơn với các dòng vốn quốc tế, đồng thời phải đáp ứng những yêu cầu cao hơn về quản trị doanh nghiệp và chuẩn hóa báo cáo tài chính theo thông lệ quốc tế.

Đáng chú ý, việc lọt vào các bộ chỉ số thị trường mới nổi có thể tạo ra dòng vốn mới từ các quỹ đầu tư. Theo ước tính của ông Lu Hui Hung, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF có thể đạt khoảng 1,7 tỷ USD. Trong khi đó, quy mô dòng vốn từ các quỹ chủ động có thể lớn hơn 5-7 lần, với tiềm năng khoảng 5-8 tỷ USD, thậm chí cao hơn trong những kịch bản tích cực.

“Nhìn chung, chúng tôi dự báo dòng vốn có thể từ 4-6 tỷ USD cho giai đoạn đầu”, ông nói.

Kinh nghiệm từ một số thị trường như Qatar, UAE và Kuwait cũng cho thấy tác động đáng kể sau khi được nâng hạng, khi hầu hết ghi nhận mức tăng trưởng 20-50% trong vòng ba năm. Tuy nhiên, ông lưu ý nâng hạng chỉ là yếu tố hỗ trợ. Diễn biến dài hạn của thị trường vẫn phụ thuộc vào những nền tảng cơ bản như tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và mặt bằng định giá.

Trong khi đó, dòng vốn ngoại hiện vẫn chịu nhiều sức ép. Theo ông, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, có thời điểm đẩy giá dầu thô lên sát 120 USD/thùng, cùng những bất định về chính sách thuế quan đang gây sức ép lên tăng trưởng và thương mại toàn cầu, khiến dòng vốn quốc tế thận trọng hơn với các thị trường mới nổi.

Một yếu tố khác là dòng tiền đang bị hút mạnh vào cơn sốt AI tại các thị trường phát triển. Nhóm cổ phiếu bán dẫn và công nghệ đang có mức tăng trưởng vượt trội, với những cái tên như Nvidia, TSMC hay Samsung gắn trực tiếp với câu chuyện tăng trưởng lợi nhuận từ AI.

Trong khi đó, dù kinh tế Việt Nam tăng trưởng tốt và thị trường sắp được nâng hạng, các doanh nghiệp đầu ngành hiện chủ yếu tập trung ở ngân hàng, bất động sản và hàng tiêu dùng. Theo ông, câu chuyện của Việt Nam hấp dẫn nhưng chưa thể cạnh tranh về “độ nóng” trong ngắn hạn với các cổ phiếu công nghệ và bán dẫn trên thị trường quốc tế.

Thị trường Việt Nam vẫn thiếu dòng tiền dài hạn

Theo ông Lu Hui Hung, một trong những điểm cần thay đổi căn bản của thị trường Việt Nam là cơ cấu nhà đầu tư.

Hiện số lượng tài khoản của nhà đầu tư tổ chức chỉ khoảng 20.000, rất nhỏ so với gần 13,6 triệu tài khoản nhà đầu tư cá nhân. Trong năm 2025, hơn một nửa giá trị giao dịch đến từ nhà đầu tư cá nhân.

Sự áp đảo này khiến thị trường dễ chịu tác động bởi tâm lý đám đông và thiếu tính ổn định dài hạn. Trong khi đó, tại các thị trường phát triển, các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn ổn định, dài hạn; tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức thường trên 75%.

Với nhà đầu tư cá nhân, ông cho rằng việc thay đổi thói quen tự giao dịch cũng không đơn giản. Nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm hoặc không có thời gian theo dõi thị trường thường dễ thua lỗ do không kiểm soát tốt rủi ro và cảm xúc, chẳng hạn FOMO hoặc cắt lỗ quá sớm.

Ngay cả tại Mỹ, nơi cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và phổ biến kiến thức tài chính phát triển, nhà đầu tư cá nhân vẫn khó đạt kết quả dài hạn tốt. Dẫn nghiên cứu của Dalbar Inc., ông cho biết nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Mỹ có mức sinh lời trung bình thấp hơn chỉ số S&P 500 hơn 6% mỗi năm trong khoảng 20 năm, chủ yếu do bán tháo trong hoảng loạn và bỏ lỡ các giai đoạn phục hồi.

Vì vậy, nhà đầu tư cá nhân cần trang bị kiến thức nền tảng, đồng thời chấp nhận rằng việc tích lũy kinh nghiệm và xây dựng tâm lý đầu tư vững chắc có thể mất nhiều năm. Với những người không có đủ thời gian hoặc không muốn dành quá nhiều công sức cho việc theo dõi thị trường, các quỹ đầu tư và nhà quản lý tài sản chuyên nghiệp có thể là lựa chọn phù hợp hơn.

Ở tầm thị trường, ông Lu Hui Hung cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện các chuẩn mực công bố thông tin, tăng cường minh bạch, bảo đảm quyền lợi và sự công bằng cho cổ đông, đặc biệt là cổ đông nhỏ lẻ. Cùng với đó, cần tạo điều kiện và khuyến khích thêm các doanh nghiệp IPO, qua đó đa dạng hóa hàng hóa và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

“Nguồn cầu” không chỉ quyết định thị trường chứng khoán

Theo ông Lu Hui Hung, phát triển nguồn cầu dài hạn, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức, quỹ mở, ETF, quỹ hưu trí, bảo hiểm, nhà đầu tư nước ngoài và các giải pháp quản lý tài sản chuyên nghiệp, sẽ giúp thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào chiều sâu.

Nguồn cầu ổn định trước hết giúp giảm tính đầu cơ và hạn chế những biến động quá mức. Khi tỷ trọng vốn dài hạn tăng lên, quyết định đầu tư có xu hướng dựa nhiều hơn vào phân tích cơ bản, quản trị rủi ro và triển vọng doanh nghiệp thay vì những tin tức ngắn hạn.

Thứ hai, dòng vốn tổ chức có thể cải thiện chất lượng định giá. Những doanh nghiệp minh bạch, quản trị tốt sẽ có cơ hội được thị trường định giá hợp lý hơn, trong khi các doanh nghiệp kém minh bạch sẽ chịu áp lực cải thiện.

Cuối cùng, nguồn cầu dài hạn giúp thị trường chứng khoán thực hiện tốt hơn vai trò huy động vốn cho nền kinh tế, qua đó giảm sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng.

“Phát triển nguồn cầu không chỉ là câu chuyện của thị trường chứng khoán, mà còn là câu chuyện của nền kinh tế”, ông Lu Hui Hung nhấn mạnh.

Theo đó, khi người dân có thêm các kênh đầu tư thông qua quỹ mở, ETF, sản phẩm hưu trí tự nguyện hay quản lý tài sản, dòng tiền nhàn rỗi trong xã hội có thể được phân bổ hiệu quả hơn vào doanh nghiệp và các ngành sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp từ đó có thêm nguồn vốn trung và dài hạn để tăng trưởng, còn người dân có thể tham gia vào quá trình tăng trưởng của nền kinh tế theo cách bài bản hơn.

Quan điểm này cũng gắn với bài toán tăng trưởng hai con số của Việt Nam. Ông Lu Hui Hung đánh giá đây là mục tiêu rất tham vọng nhưng không phải không có cơ sở. Tuy nhiên, nếu tiếp tục dựa vào mô hình cũ, gồm cạnh tranh bằng chi phí thấp, phụ thuộc nhiều vào FDI và tín dụng bất động sản, rất khó duy trì tăng trưởng 10% trong nhiều năm.

Ngược lại, nếu đẩy nhanh cải cách thể chế, giải ngân đầu tư công, nâng năng suất lao động, phát triển khu vực tư nhân và chuyển dịch sang các ngành có giá trị gia tăng cao hơn, mục tiêu này có thể đạt được.