Tận dụng ‘của nhà trồng được’, quốc gia Đông Nam Á pha trộn một thứ với dầu diesel để tiết kiệm hàng triệu thùng dầu nhập khẩu

Dưới bầu trời âm u, một tài xế đang chờ đợi khi dầu diesel và este metyl dầu cọ (PME) được bơm qua 2 đường ống riêng biệt vào chiếc xe bồn chở dầu dung tích 35.000 lít của mình. Thông thường, dầu sinh học (biodiesel) được pha trộn theo tỷ lệ 90:10 giữa dầu diesel và PME để tạo ra hỗn hợp nhiên liệu B10.

Hai chất lỏng này sẽ hòa lẫn vào nhau trong một quy trình pha trộn trực tiếp trong đường ống, tạo thành dầu sinh học ngay trong quá trình xe bồn rời kho nhiên liệu để hướng về các cây xăng và nhà máy.

“Việc pha trộn dầu diesel và PME được thực hiện ngay trong hành trình di chuyển đến các cây xăng hoặc nhà máy, giúp hỗn hợp dầu sinh học đạt được độ đồng nhất cao hơn”, một đại diện từ PS Pipeline – đơn vị vận hành đường ống dẫn dầu – chia sẻ với truyền thông vào ngày 3/6.

Kể từ ngày 1/6, hàm lượng dầu cọ 10% trong dầu diesel (thường gọi là B10) đang được nâng dần lên mức 15%, sau khi cuộc chiến Mỹ-Iran làm nghẽn tuyến hàng hải vận tải dầu khí mang tính sống còn qua eo biển Hormuz.

Mặc dù Iran và Mỹ đã đồng ý ký kết một thỏa thuận hòa bình, nhưng tình trạng ùn ứ tàu thuyền tại eo biển này dự kiến phải mất vài tuần mới có thể giải quyết triệt để. Động thái tăng hàm lượng dầu cọ của Malaysia nhằm mục đích bảo tồn dự trữ dầu diesel, trong bối cảnh chính quyền Malaysia cảnh báo rằng các kho dự trữ nhiên liệu hiện tại có thể chỉ đủ dùng đến tháng 7.

Vào ngày 22/6 tới, Bộ Kinh tế Malaysia dự kiến sẽ đưa ra một tuyên bố trước Nghị viện khi cơ quan này họp trở lại nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Quốc gia này phụ thuộc đáng kể vào việc nhập khẩu dầu thô dù tự khai thác được dầu, do sản lượng nội địa chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu tiêu thụ 700.000 thùng mỗi ngày. Số liệu thống kê chính thức cho thấy Malaysia đã nhập khẩu 3,4 triệu tấn dầu thô và dầu ngưng tụ (condensate) trong quý 1/2026, giảm khoảng 1/3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Một đại diện cấp cao của PS Pipeline cho biết hỗn hợp có tỷ lệ PME cao hơn sẽ giúp kéo dài thời gian sử dụng nguồn dự trữ dầu diesel của đất nước trước những bất ổn về nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.

“Mỗi 1% PME được pha thêm vào dầu diesel sẽ giúp giảm lượng tiêu thụ dầu diesel một mức tương ứng. Do đó, việc chuyển sang B15 có thể giảm mức sử dụng dầu diesel khoảng 5%”, bà cho biết.

Là nước xuất khẩu dầu cọ lớn thứ 2 thế giới sau Indonesia, Malaysia nằm trong số các quốc gia như Indonesia và Ấn Độ đang ngày càng hướng tới nhiên liệu sinh học để giảm thiểu tổn thương từ các cú sốc giá dầu.

Theo Bộ Tài chính Malaysia, người dân nước này tiêu thụ trung bình 465 triệu lít dầu diesel mỗi tháng trong nửa cuối năm 2024. Việc tăng tỷ lệ sinh khối từ 10% lên 15% tại các trụ bơm sẽ tiết kiệm được ít nhất 23 triệu lít mỗi tháng. Để dễ hình dung, tàu chở dầu đầu tiên vượt qua được lệnh phong tỏa Hormuz và cập cảng Malaysia vào tháng 4 vừa qua chỉ mang theo 1 triệu thùng dầu thô.

Bộ trưởng Bộ Cây công nghiệp và Hàng hóa Noraini Ahmad cho biết quy định bắt buộc về tỷ lệ pha trộn PME cao hơn sẽ tiêu thụ 800.000 tấn dầu cọ trong tổng số 4 triệu tấn được phân bổ hàng năm cho thị trường nội địa. Con số này cao hơn 300.000 tấn so với trước khi chính sách pha trộn B15 được áp dụng.

Bà nói thêm rằng biện pháp này sẽ không ảnh hưởng đến khoảng 16 triệu tấn dầu cọ mà Malaysia xuất khẩu hàng năm.

“Tất cả các trạm xăng sẽ cung cấp nhiên liệu B12 và tiến tới là B15 từ ngày 1/6 trở đi. Trên thực tế, bang Sarawak (ngoại trừ Bintulu) cùng với Labuan và Langkawi đã triển khai dầu diesel B20 từ trước. Sáng kiến này sẽ giúp củng cố chương trình nghị sự về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) của Malaysia”, bà Noraini phát biểu trước báo giới vào ngày 4/6.

Theo thông tin từ Bộ Cây công nghiệp, mạng lưới dầu sinh học quốc gia hiện được hậu thuẫn bởi 452 nhà máy ép dầu cọ, 54 nhà máy tinh chế, 19 nhà máy sản xuất dầu sinh học và 34 kho pha trộn dầu sinh học. Nhiên liệu sau đó được phân phối tới 4.400 cây xăng trên toàn quốc để phục vụ người tiêu dùng.

Mỗi ngày, có 600 xe bồn vận chuyển dầu sinh học có tỷ lệ pha trộn PME cao từ trạm nhiên liệu Kalang (KVDT) – cơ sở đáp ứng tới 60% nhu cầu nhiên liệu của Malaysia. Cơ sở này thuộc sở hữu chung của tập đoàn dầu khí quốc gia Petronas (40%), Shell (40%) và Petron (20%), tiếp nhận dầu diesel và xăng thông qua một đường ống dài 130 km dẫn từ các nhà máy lọc dầu ở Melaka và Negeri Sembilan.

Một đại diện của PS Pipeline cho biết các xe chở PME phải trải qua quy trình kiểm nghiệm nghiêm ngặt tại phòng thí nghiệm để đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn, tránh tình trạng nhiễm bẩn làm ảnh hưởng đến chất lượng dầu sinh học. Những lô hàng không đạt chuẩn đều có thể bị từ chối.

Bộ trưởng Kinh tế Akmal Nasir trong một thông báo vào ngày 11/6 cho biết, nhờ nỗ lực thúc đẩy dầu sinh học B15, hiện 69% công suất sản xuất pha trộn dầu sinh học hiện có đang được khai thác nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Theo Hiệp hội Dầu sinh học Malaysia (đơn vị đại diện cho 17 thành viên chính thức và 6 thành viên liên kết), đây là một sự đảo chiều ngoạn mục so với tỷ lệ khai thác công suất chỉ 40% được ghi nhận trước khi có chính sách B15 – thời điểm mà ngành này bị ảnh hưởng do nhu cầu ở mức vừa phải sau đại dịch Covid-19.

“Với những thông báo gần đây của chính phủ Malaysia về việc phân bổ ngân sách để nâng cấp cơ sở hạ tầng pha trộn tại nhiều địa điểm nhằm hỗ trợ các hỗn hợp dầu sinh học cao hơn, hướng tới mục tiêu B30 vào năm 2030 như lộ trình trong Kế hoạch Malaysia lần thứ 13, tỷ lệ khai thác của các nhà sản xuất dầu sinh học nội địa dự kiến cũng sẽ tăng trưởng đồng bộ”, hiệp hội này nêu rõ trong một thông báo gửi tới tờ The Straits Times.

Trong bối cảnh giá dầu thế giới ngày càng biến động thất thường, hiệp hội nhận định dầu sinh học có thể mang lại một giải pháp thay thế có tính cạnh tranh cao cho ngành vận tải và logistics của Malaysia.

Theo Strait Times