Tại lễ vinh danh thường niên của Trung tâm Kennedy năm ngoái - sự kiện quy tụ những gương mặt quyền lực và danh giá nhất nước Mỹ - Trevor Milton xuất hiện giữa tâm điểm ánh đèn. Ở khu ban công dành riêng cho nguyên thủ, ngôi sao và giới tinh hoa, ông ngồi cùng những cái tên đình đám như Sylvester Stallone hay George Strait, cùng Tổng thống và Đệ nhất phu nhân. Sau buổi lễ, vị doanh nhân 43 tuổi tiếp tục hòa mình vào không khí xa hoa tại SyberJet Lounge - không gian sang trọng do chính công ty ông tài trợ.
Ít ai ngờ, chỉ vài tháng trước đó, Milton vẫn đang đối diện với viễn cảnh tù tội.
Đầu năm 2025, Nikola, công ty xe tải hydro do ông sáng lập, nộp đơn phá sản. Trước đó, Milton đã rời công ty trong bê bối và đến năm 2022 bị kết tội lừa đảo nhà đầu tư, với cáo buộc thổi phồng công nghệ xe không phát thải. Án tù 4 năm và khoản bồi thường lên tới 676 triệu USD tưởng như đã định sẵn.
Nhưng mọi thứ đảo chiều chỉ sau một cuộc gọi.
Sự trở lại của một tội đồ
Tháng 3/2025, Donald Trump trực tiếp thông báo với Milton rằng ông đã ký lệnh ân xá vô điều kiện. Milton, người luôn cho rằng mình là “nạn nhân chính trị”, bất ngờ được đưa trở lại “cuộc chơi” quyền lực.
Trước đó, ông và vợ đã đóng góp ít nhất 3,2 triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump và các tổ chức liên quan. Dù Milton phủ nhận mối liên hệ giữa các khoản tài trợ và quyết định ân xá, sự trùng hợp này vẫn khiến dư luận đặt nhiều dấu hỏi.
Từ một bị cáo hình sự, Milton nhanh chóng bước vào một “câu lạc bộ” khác. “Giờ tôi bước vào phòng họp và được những người giàu nhất thế giới đập tay chào đón”, ông nói. “Họ bảo: ‘Anh đã vượt qua lửa. Giờ chúng tôi tin anh’”.
Không chần chừ, Milton lập tức bắt đầu “chương hai” của mình - lần này là trong ngành hàng không. Ông trở thành CEO của SyberJet Aircraft, một nhà sản xuất máy bay đang gặp khó khăn, sau khi mua lại cùng một nhóm đầu tư. Hàng chục nhân sự cũ từ Nikola cũng được ông đưa về để “hồi sinh” doanh nghiệp.
“Tôi luôn bị hấp dẫn bởi những thứ tưởng chừng không thể”, Milton chia sẻ.
Tham vọng lần này không hề nhỏ. Ông công bố kế hoạch phát triển một dòng máy bay phản lực hạng nhẹ mới, được quảng bá là nhanh nhất, bay xa nhất và thậm chí có khoang vệ sinh rộng nhất trong phân khúc. Xa hơn, SyberJet muốn tạo ra chiếc máy bay đầu tiên tích hợp trí tuệ nhân tạo vào vận hành bay.
Để làm được điều đó, công ty dự định xây dựng lại toàn bộ hệ thống điện tử hàng không từ đầu - một cách tiếp cận được ví như Tesla trong ngành ô tô. Tuy nhiên, con đường phía trước không hề dễ dàng: từ huy động vốn, tìm kiếm nhà cung ứng đến vượt qua các rào cản pháp lý khắt khe.
Song song, Milton còn ấp ủ kế hoạch phát triển máy bay tự hành cho quân đội, với tham vọng vượt trội về tầm bay, tải trọng nhưng chi phí thấp hơn đối thủ. Dẫu vậy, phần lớn dự án vẫn đang ở giai đoạn ý tưởng, trong khi công ty tìm cách huy động 1 tỷ USD và tự định giá ở mức 4 tỷ USD.
Để thu hút nhà đầu tư, Milton xuất hiện tại các sự kiện lớn, kết nối với các quỹ từ Trung Đông và giới chức Mỹ, đồng thời đẩy mạnh vận động hành lang nhằm quảng bá tầm nhìn “bay bằng AI”. Ông thậm chí còn sản xuất một series video ghi lại hành trình “tái sinh” của SyberJet - một chiến lược quen thuộc từng được ông áp dụng với Nikola.
Nhưng quá khứ vẫn là cái bóng lớn. Trong suốt 40 năm tồn tại, SyberJet đã tiêu tốn hàng trăm triệu USD đầu tư nhưng chỉ bàn giao được 4 chiếc máy bay. Một chuyên gia từng thẳng thắn nhận định: “Dự án này đã chết từ lâu.”
Bản thân Milton cũng không xa lạ với tranh cãi. Nikola hiện vẫn đang kiện ông, trong khi nhiều startup trước đó của ông đều thất bại hoặc vướng vào kiện tụng.
Dẫu vậy, Milton tin rằng chính những cú ngã đã tạo nên con người ông hôm nay. “Nếu 100 người trải qua những điều giống tôi, 98 người có thể đã gục ngã. Chỉ hai người sống sót, và tôi là một trong số đó.”
Bê bối Nikola
Trevor Milton không phải là trường hợp cá biệt trong làn sóng ân xá gây chú ý mà Tổng thống Donald Trump thực hiện ngay trong năm đầu nhiệm kỳ. Cùng với Milton, hàng loạt nhân vật quyền lực khác cũng được xóa án. Trong đó có Changpeng Zhao, tỷ phú đứng sau sàn tiền số Binance, người từng nhận tội vì không kiểm soát hiệu quả hoạt động chống rửa tiền. Hay Joe Lewis, tỷ phú Anh sở hữu một CLB Ngoại hạng Anh, từng dính án gian lận chứng khoán.
Trong bức tranh đó, câu chuyện của Milton nổi lên như một biểu tượng của sự “lật ngược số phận”.
Từ một doanh nhân từng được tung hô, Milton sáng lập Nikola năm 2015 và nhanh chóng đưa công ty lên sàn vào năm 2020 thông qua thương vụ SPAC đình đám. Tham vọng khi đó rất rõ ràng: tạo ra cuộc cách mạng xe tải chạy bằng hydro, thay thế nhiên liệu diesel và đưa Nikola trở thành công ty đạt doanh thu 10 tỷ USD nhanh nhất lịch sử.
Bằng cách tận dụng mạng xã hội, podcast và truyền thông, Milton đã thổi bùng sự chú ý quanh Nikola, biến công ty thành một “hiện tượng Phố Wall”. Có thời điểm, giá trị vốn hóa của Nikola thậm chí vượt cả Ford dù chưa bán ra một chiếc xe nào.
Nhưng đằng sau ánh hào quang là những nghi vấn. Các công tố viên cáo buộc Milton đã nhiều lần phóng đại, thậm chí xuyên tạc năng lực công nghệ của công ty. Một trong những ví dụ gây tranh cãi nhất là video năm 2018, trong đó chiếc xe tải Nikola xuất hiện như đang chạy trên sa mạc nhưng thực chất chỉ là được kéo lên đồi rồi thả trôi xuống.
Milton phủ nhận mọi cáo buộc, cho rằng ông chỉ đang kể lại hành trình xây dựng doanh nghiệp với cả thành công và thất bại. Tuy nhiên, sau báo cáo “bóc trần” từ Hindenburg Research, ông buộc phải rời Nikola chỉ 10 ngày sau khi phản bác dữ dội trên mạng xã hội.
Chưa đầy một năm sau, Milton bị truy tố vì gian lận. Nikola phải nộp phạt 125 triệu USD để dàn xếp với Ủy ban Chứng khoán Mỹ. Trong một phán quyết trọng tài sau đó, Milton bị xác định chịu tới 97% trách nhiệm cho những sai lệch thông tin, với khoản bồi thường lên tới 167 triệu USD.
Dù vậy, chính Milton lại nhìn nhận câu chuyện theo một góc độ khác. Ông cho rằng sai lầm lớn nhất của mình không phải là những cáo buộc, mà là việc rời bỏ công ty. “Tôi đã đi qua địa ngục vì điều tôi không làm,” ông nói, đồng thời cho rằng Nikola sụp đổ vì “những vụ kiện tụng không hồi kết”.
Canh bạc SyberJet: Tham vọng hay vết xe đổ lặp lại?
Rời Nikola, Milton không rút lui mà chuẩn bị cho một cuộc “tái xuất”. Ông dành thời gian lái máy bay, tích lũy 1.500 giờ bay, trước khi quay trở lại thương trường với SyberJet - một hãng sản xuất máy bay phản lực nhỏ từng nhiều lần đứng bên bờ phá sản.
Công ty này có lịch sử kéo dài hàng thập kỷ, nhận hàng trăm triệu USD đầu tư nhưng chỉ giao được 4 chiếc máy bay. Chuỗi cung ứng thiếu ổn định, tài chính bấp bênh khiến nhiều đối tác quay lưng.
“Chương trình này đã ‘cháy rụi’ không ít lần,” một chuyên gia trong ngành nhận xét.
Nhưng với Milton, đó lại chính là cơ hội. Ông muốn chứng minh rằng mình có thể làm điều mà những người trước đó không làm được: hồi sinh một dự án tưởng như đã chết.
Dẫu vậy, chính ông cũng thừa nhận mức độ rủi ro là cực lớn. “Làm máy bay khó gấp 10 lần Nikola”, Milton nói. “Khả năng thất bại là rất cao, đặc biệt khi nói đến vốn.”
Theo: WSJ
.png "Bí thư Thành uỷ TPHCM Trần Lưu Quang nhận nhiệm vụ mới")
.png "Được TT Trump cấp phép xuất khẩu chip sang Trung Quốc, CEO NVIDIA tự tin sẽ đạt 1.000 tỷ USD doanh thu")
