Ông Trump dựng 'bức tường cấm vận', xuất khẩu từ Mỹ sang Cuba tăng gấp 3

Tờ Financial Post (Canada) ngày 16/6 đưa tin, xuất khẩu của Mỹ sang Cuba đã tăng mạnh trong năm nay khi các doanh nghiệp đưa nhiên liệu, thiết bị gia dụng, đồ nội thất, thực phẩm và xe cộ vượt qua "bức tường trừng phạt" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dữ liệu thương mại chưa từng được công bố trước đây cho thấy sự thay đổi trong xuất khẩu kể từ cuối tháng 12/2025, khi ông Trump bắt đầu gia tăng áp lực đối với Cuba.

Xuất khẩu của Mỹ sang quốc gia vùng Caribe này tính đến giữa tháng 5/2026 gần gấp 3 lần so với cả năm 2025, chủ yếu là nhiên liệu.

Hơn 350 thùng dầu diesel và xăng đã được vận chuyển kể từ tháng 2/2026, khi chính phủ Cuba bắt đầu cho phép nhập khẩu tư nhân sau khi Washington áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với đảo quốc này.

Mỹ xuất khẩu những gì sang Cuba?

Sự gia tăng các lô hàng thương mại (chủ yếu từ Miami, Mỹ) được theo dõi bởi nền tảng dữ liệu thương mại ImportGenius cho thấy cách thức hoạt động của nguồn cung hàng hóa từ Mỹ tới Cuba.

Một ngoại lệ đối với các quy định kiểm soát xuất khẩu của Bộ Thương mại Mỹ cho phép gửi hầu hết mọi thứ được khai báo là hàng hóa xuất khẩu mà không cần giấy phép rườm rà. Điều khoản này nhằm mục đích cho phép người Mỹ gốc Cuba gửi hàng hóa cho gia đình ở quê nhà, trên thực tế cho phép các doanh nghiệp vượt qua lệnh cấm vận thương mại của Mỹ.

“Những gì các vị đang thấy không nhất thiết trái ngược với chính sách của chính quyền [Mỹ]”, Pedro Freyre - chủ nhiệm bộ phận thi hành quốc tế tại công ty luật Akerman LLC có trụ sở tại Miami, nơi có một nhóm chuyên tư vấn cho khách hàng về Cuba - cho biết. 

Theo Financial Post, 3.300 lô hàng tính đến đầu tháng 5 năm nay rất đa dạng, và con số này chưa bao gồm tất cả hàng hóa xuất khẩu sang Cuba vì một số dữ liệu hải quan chưa được công bố.

Hàng hóa vận chuyển bao gồm hàng chục ô tô, xe thể thao đa dụng SUV, xe tải và xe máy; hàng trăm kiện hàng nặng nhiều tấn gồm gạo, đường và gà đông lạnh; và hơn 100 lô hàng hỗn hợp gồm phụ tùng ô tô, đồ nội thất bằng thép và nhựa, nệm, xe đạp và các mặt hàng gia dụng khác.

Ngoài ra còn có ít nhất 275 chuyến hàng dầu diesel và 82 chuyến hàng xăng, chủ yếu được vận chuyển trong các thùng chứa tiêu chuẩn (iso-tank), là những hình trụ lớn được gắn bên trong khung container vận chuyển tiêu chuẩn. Mỗi container chỉ chở đc tối đa 150 thùng nhiên liệu — con số rất nhỏ so với các chuyến hàng lớn trên tàu chở dầu có thể vận chuyển đến 250.000 thùng/chuyến.

Theo Financial Post, cũng có những giới hạn đối với những mặt hàng được chính quyền Tổng thống Trump cho phép. Một nhà kinh doanh hàng hóa ở Florida gần đây đã phải hủy bỏ kế hoạch gửi lô hàng nhiên liệu lớn nhất của Mỹ đến Cuba kể từ năm 1960 sau khi Bộ Tài chính Mỹ đưa công ty dầu khí nhà nước của Cuba (CUPET) vào danh sách trừng phạt.

Mỹ đã gia tăng áp lực lên Cuba trong năm nay, áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh hơn, cắt nguồn cung năng lượng từ Venezuela và đe dọa áp thuế đối với các đối tác xuất khẩu dầu thô sang Cuba. Dù vậy, Mỹ vẫn tiếp tục cho phép giao dịch thương mại với các công ty tư nhân ở Cuba.

Cuba mở cửa thêm nhiều lĩnh vực cho doanh nghiệp tư nhân

Hiện  có hơn 9.200 doanh nghiệp vừa và nhỏ được phép hoạt động tại Cuba.

Hãng thông tấn AFP đưa tin, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 12/6 đã tuyên bố nới lỏng hơn nữa các quy định cho các doanh nghiệp nhỏ trên khắp nước này, khi Havana thực hiện các nỗ lực củng cố nền kinh tế trong bối cảnh lệnh cấm vận khắc nghiệt của Mỹ.

Trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình quốc gia, Chủ tịch Diaz-Canel cho biết Cuba sẽ mở cửa thêm nhiều lĩnh vực cho các doanh nghiệp tư nhân và đơn giản hóa quy trình phê duyệt cho các dự án mới.

"Đối với các hình thức quản lý ngoài nhà nước, danh sách các hoạt động bị cấm sẽ được giới hạn", Chủ tịch Cuba nói. "Một quy trình đang được tiến hành... để phê duyệt tất cả các đơn xin đang chờ xử lý trong thời gian ngắn nhất có thể."

Theo AFP, các doanh nghiệp tư nhân (có thể tuyển dụng tối đa 100 nhân viên) được phép hoạt động từ năm 2021 và ngày càng trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế Cuba.

Hãng thông tấn Reuter (Anh) vào năm 2025 từng trích dẫn số liệu từ Văn phòng Thống kê Quốc gia Cuba cho thấy khu vực tư nhân chiếm 55% doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ trong năm 2024, tăng từ mức 44% vào năm 2023, so với mức chỉ 4% vào năm 2020. Các số liệu này không bao gồm các dịch vụ công cộng.

Tỷ lệ lao động làm việc trong khu vực công và tư nhân ở Cuba cũng đang tiến gần đến sự cân bằng, khi số liệu chính thức ước tính có 1,6 triệu lao động Cuba làm việc trong khu vực tư nhân, trong tổng số khoảng 4 triệu lao động.