Ấn Độ nhập khoảng 2,08 triệu thùng dầu Nga/ngày trong tháng 8, giảm mạnh so với mức kỷ lục 2,8 triệu thùng/ngày của tháng 7 và quay về mức của tháng 5. Tổng nhập khẩu dầu thô của nước này cũng giảm từ 5,05 triệu xuống 4,7 triệu thùng/ngày.
Thông thường, mức giảm vào thời điểm này là do các nhà máy lọc dầu bước vào đợt bảo dưỡng cuối mùa mưa. Tuy nhiên, năm nay nhiều doanh nghiệp Ấn Độ lại trì hoãn bảo dưỡng bởi biên lợi nhuận lọc dầu đang ở mức hấp dẫn.
Nhà máy Mumbai của BPCL được cho là đã chuyển kế hoạch bảo dưỡng từ tháng 9 sang tháng 11. CPCL dự kiến chỉ thực hiện một phần công việc tại nhà máy Manali ở Chennai, trong khi MRPL đóng phân xưởng chưng cất dầu thô CDU-I công suất 60.000 thùng/ngày trong khoảng bốn tuần. Vì vậy, mùa bảo dưỡng năm nay nhẹ hơn đáng kể so với thông lệ.
Nhu cầu nhiên liệu của Ấn Độ cũng không yếu. Trong tháng 7, tiêu thụ diesel và xăng đều cao hơn khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái, lần lượt đạt 8,09 triệu và 3,82 triệu tấn. Điều này củng cố nhận định rằng sự sụt giảm nhập khẩu dầu Nga chủ yếu đến từ phía nguồn cung.
Tháng 8, tổng lượng dầu thô Nga xuất khẩu bằng đường biển giảm từ 4,1 triệu xuống còn 3,7 triệu thùng/ngày. Mức giảm tập trung đáng kể tại Novorossiysk trên Biển Đen, cảng từ tháng 4 đã trở thành điểm xuất phát lớn thứ hai của dầu Nga tới Ấn Độ.
Lượng dầu từ Novorossiysk tới thị trường Ấn Độ giảm từ khoảng 800.000 xuống 616.000 thùng/ngày trong tháng 8.
Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine tại Biển Đen đã trở thành rủi ro trực tiếp đối với tàu và hạ tầng cảng. Cơ sở của Liên danh Đường ống Caspian (CPC), tuyến vận chuyển dầu Kazakhstan qua lãnh thổ Nga, cũng nhiều lần bị tấn công và có thời điểm phải ngừng bốc hàng trong nhiều tuần.
Chi phí vận tải càng khiến tuyến Biển Đen kém hấp dẫn. Đưa một lô dầu bằng tàu Suezmax từ Novorossiysk tới bờ tây Ấn Độ hiện tốn khoảng 20 triệu USD, tương đương gần 20 USD/thùng. Nếu xuất phát từ các cảng Baltic, chi phí chỉ khoảng 13 triệu USD, tương đương 13 USD/thùng.
Song, tuyến Baltic cũng tiềm ẩn rủi ro khi tàu Nga phải vòng qua châu Âu và đối mặt nguy cơ bị kiểm tra, tạm giữ hoặc tịch thu. Điều này thúc đẩy Moscow sử dụng nhiều hơn Tuyến đường Biển Bắc chạy qua Bắc Cực. Tháng 8-9 vốn là thời điểm thuận lợi nhất cho tuyến này do băng biển mỏng hơn.
Sự thay đổi đó vô tình mang lại lợi thế cho Trung Quốc. Xét về địa lý, các lô dầu đi qua Bắc Cực thuận tiện hơn khi hướng tới Trung Quốc thay vì tiếp tục hành trình dài xuống Ấn Độ.
Trong tháng 8, tổng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc tăng từ 6,9 triệu lên 7,4 triệu thùng/ngày. Riêng dầu Nga tăng từ 1,4 triệu lên 1,7 triệu thùng/ngày. Ngày càng nhiều lô Urals vốn thường hướng tới Ấn Độ nay chuyển sang khách hàng Trung Quốc.
Moscow đồng thời muốn tăng lượng dầu dành cho các nhà máy lọc dầu trong nước. Nga đang trải qua tình trạng thiếu xăng và diesel sau hàng loạt cuộc tập kích của Ukraine. Khi những nhà máy bị hư hại hoạt động trở lại, họ cần thêm dầu thô, đồng nghĩa lượng hàng dành cho xuất khẩu có thể giảm.
Trước tình hình này, Ấn Độ đang mở rộng danh sách nhà cung cấp. UAE tiếp tục là nguồn cung lớn thứ 2 trong tháng 8, tăng từ 470.000 lên 520.000 thùng/ngày. Iraq, từng cung cấp gần một triệu thùng/ngày trước khủng hoảng, phục hồi lên 165.000 thùng/ngày sau khi gần như biến mất khỏi thị trường Ấn Độ hồi tháng 3-4. Kuwait cũng quay lại với khoảng 90.000 thùng/ngày.
Ở khoảng cách xa hơn, Brazil và Venezuela cùng cung cấp khoảng 450.000 thùng/ngày, tăng từ 420.000 thùng trong tháng trước. Những con số này cho thấy New Delhi đang từng bước đa dạng hóa nguồn dầu để giảm rủi ro.
Tuy nhiên, tìm nguồn thay thế không đồng nghĩa tìm được dầu rẻ. Dầu Nga hiện đã giao dịch ngang giá dầu Brent định giá theo ngày, thậm chí có lúc cao hơn một chút so với Brent kỳ hạn. Lợi thế lớn nhất từng khiến các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đổ xô mua dầu Nga sau năm 2022 vì thế gần như biến mất.
Tháng 9 được dự báo tiếp tục khó khăn với người mua dầu châu Á. Biên lợi nhuận nhiên liệu vẫn cao, các tuyến hàng hải chiến lược tại Trung Đông bất ổn, trong khi Trung Quốc và Ấn Độ phải cạnh tranh quyết liệt hơn để giành những nguồn dầu có khả năng giao hàng ổn định.
Theo Oilprice
