Đối với người tiêu dùng Việt Nam, TOTO là thương hiệu gắn liền với các thiết bị vệ sinh cao cấp, hiện diện phổ biến từ các không gian kiến trúc sang trọng cho đến các hộ gia đình. Từ lâu, đây đã là cái tên biểu tượng cho sự tiện nghi và tiêu chuẩn vệ sinh khắt khe kiểu Nhật.
Tuy nhiên, đằng sau diện mạo thương hiệu đồ gia dụng quen thuộc ấy là một thực tế gây bất ngờ cho giới công nghệ: TOTO hiện nằm trong nhóm những nhà sản xuất linh kiện gốm sứ kỹ thuật cốt lõi hàng đầu thế giới cho ngành bán dẫn.
Sự bùng nổ của hạ tầng dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và bộ nhớ flash 3D NAND đã đẩy cầu về linh kiện gốm kỹ thuật của tập đoàn tăng vọt.
Trong năm tài chính 2025–2026, mảng gốm sứ tiên tiến đã đóng góp tới 53,7% tổng lợi nhuận hoạt động của toàn tập đoàn TOTO, chính thức vượt qua mảng kinh doanh thiết bị nhà ở và vệ sinh truyền thống.
Đáng chú ý, tỷ trọng lợi nhuận áp đảo này được tạo ra từ một phân nhánh chỉ chiếm khoảng 10% tổng doanh thu, đạt biên lợi nhuận hoạt động kỷ lục lên tới 43%.
Hành trình tiến hóa từ một phòng nghiên cứu gốm sứ đầu thế kỷ 20 trở thành "nút thắt cổ chai" công nghệ không thể thay thế trong chuỗi cung ứng vi chip toàn cầu của TOTO phản ánh năng lực làm chủ vật liệu và tư duy quản trị dài hạn đặc trưng của nền công nghiệp Nhật Bản.
Từ sự tiện nghi trong nhà vệ sinh
Khởi đầu của TOTO không xuất phát từ ngành cơ khí chính xác hay công nghệ cao mà bắt nguồn từ mong muốn cải thiện điều kiện vệ sinh cộng đồng.
Vào đầu thế kỷ 20, Nhật Bản chưa xây dựng hệ thống thoát nước sinh hoạt đô thị và khái niệm bồn cầu xả nước kiểu phương Tây hoàn toàn xa lạ với phần lớn người dân.
Sau những chuyến công tác tại châu Âu, nhận thấy tầm quan trọng của các thiết bị sứ vệ sinh đối với sức khỏe cộng đồng, ông Kazuchika Okura đã tự bỏ vốn thành lập một phòng nghiên cứu gốm sứ vệ sinh vào năm 1912 bên trong công ty Nippon Toki.
Đến năm 1914, phòng nghiên cứu này đã chế tạo thành công chiếc bồn cầu xả nước dạng ngồi đầu tiên tại Nhật Bản. Tháng 5/1917, Kazuchika Okura chính thức tách mảng nghiên cứu này để thành lập công ty Toyo Toki (có nghĩa là Gốm sứ Phương Đông).
Doanh nghiệp sau đó đổi tên thành TOTO Kiki vào năm 1970 và chính thức sử dụng tên TOTO LTD. từ năm 2007.
Sự vượt trội về chất lượng sản phẩm phòng tắm của TOTO đến từ khả năng kết hợp giữa kỹ nghệ gốm sứ lâu đời với kỹ thuật hóa phân tử và cơ tử điện tử hiện đại.
Bề mặt sứ thông thường luôn tồn tại các rãnh và lỗ khí vi mô khiến chất thải dễ bám dính. TOTO đã giải quyết bài toán này bằng lớp men công nghệ nano Cefiontect được nung trực tiếp cùng cốt sứ ở nhiệt độ cao, tạo ra bề mặt phẳng mịn tuyệt đối ngăn vi khuẩn và chất bẩn bám lại.
Bên cạnh đó, hệ thống xả Tornado Flush ứng dụng lực ly tâm xả xoáy 360 độ giúp làm sạch toàn bộ lòng bồn cầu mà vẫn tiết kiệm nước.
Tại thị trường Việt Nam, TOTO chính thức thành lập pháp nhân từ năm 2002. Doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng các tổ hợp nhà máy quy mô lớn tại Đông Anh (Hà Nội) và Khu công nghiệp Thăng Long II (Hưng Yên).
Các nhà máy tại Hưng Yên đi vào hoạt động không chỉ đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn trở thành trung tâm sản xuất xuất khẩu quan trọng của tập đoàn tại khu vực Đông Nam Á.
Màn chuyển dịch sang bán dẫn
Khả năng chuyển dịch từ việc sản xuất thiết bị vệ sinh sang cung ứng linh kiện bán dẫn cao cấp xuất phát từ bản chất của khoa học vật liệu: sự kiểm soát chính xác gốm sứ tiên tiến.
Cả hai lĩnh vực sản xuất này đều dựa trên cùng một quy trình nền tảng gồm điều chế bột khoáng chất, pha trộn công thức, tạo hình, thiêu kết ở nhiệt độ cao trong lò nung và xử lý mài phẳng bề mặt.
Nhận thấy tri thức về nhiệt độ nung, độ giãn nở nhiệt và kỹ thuật mài phẳng gốm sứ có thể áp dụng cho các ngành công nghiệp kỹ thuật cao, TOTO đã khởi động chương trình nghiên cứu gốm sứ tiên tiến từ năm 1976.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn dành cho ngành bán dẫn khắt khe hơn mảng dân dụng. Thay vì dùng đất sét thông thường, mảng bán dẫn đòi hỏi vật liệu gốm Alumina có độ tinh khiết tối thiểu 99,4%.
TOTO đã vận dụng kinh nghiệm vận hành lò nung hơn một thế kỷ để thực hiện quy trình thiêu kết pha lỏng ở nhiệt độ xấp xỉ 1700 độ C dưới áp lực lớn.
Kỹ thuật này nén kích thước hạt gốm xuống dưới 2 µm, triệt tiêu các khoảng trống bên trong và tạo ra cấu trúc gốm siêu đặc.
Khi kết hợp chuyên môn chế tạo gốm kỹ thuật với năng lực tích hợp mạch điện tử, TOTO đã tạo ra linh kiện then chốt cho các nhà máy sản xuất vi chip: Đĩa hút tĩnh điện (ESC).
Đĩa hút tĩnh điện làm nên tên tuổi cho TOTO
Trong các nhà máy chế tạo vi chip (fab), tấm wafer silicon mỏng đường kính 300mm phải trải qua hơn 4.000 bước xử lý phức tạp như khắc huyết tương, lắng đọng hơi hóa học và quang khắc tia cực tím cực ngắn.
Bên trong môi trường buồng chân không, tấm wafer cần được giữ cố định phẳng tuyệt đối và kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt. Kẹp cơ khí thông thường sẽ gây ra vết xước và phát sinh vi hạt bụi làm hỏng vi mạch, trong khi kẹp hút chân không hoàn toàn mất tác dụng trong môi trường chân không của buồng xử lý.
Đĩa hút tĩnh điện là giải pháp xử lý triệt để bài toán này. Đây là đĩa gốm kỹ thuật cao tích hợp các điện cực bên trong. Khi được cấp điện, ESC tạo ra lực tĩnh điện hút chặt toàn bộ bề mặt tấm wafer lên đĩa gốm mà không cần tiếp xúc viền cơ học.
Do liên tục chịu tác động ăn mòn trong buồng plasma, đĩa ESC bị tiêu hao theo thời gian và bắt buộc phải thay thế định kỳ. Tính chất vật tư tiêu hao này mang lại dòng doanh thu lặp lại ổn định cho TOTO.
Nhờ mối quan hệ hợp tác phát triển thiết bị kéo dài hơn 35 năm với Lam Research, các đĩa ESC của TOTO hiện có mặt trong dây chuyền sản xuất của hầu hết các tập đoàn chip nhớ lớn như Samsung, SK Hynix, Micron và Kioxia.
Sự bùng nổ của hạ tầng điện toán đám mây và chip AI đã làm thay đổi cơ cấu lợi nhuận của TOTO.
Số liệu tài chính cho thấy mảng gốm sứ tiên tiến đạt biên lợi nhuận hoạt động lên tới 43%, vượt xa mức 4% của mảng thiết bị nhà ở truyền thống. TOTO hiện giữ vị trí thứ hai toàn cầu về thị phần đĩa hút tĩnh điện ESC.
Mô hình chuyển dịch của TOTO đại diện cho một xu hướng phổ biến trong nền công nghiệp Nhật Bản: tận dụng năng lực khoa học vật liệu cốt lõi tích lũy từ mảng sản xuất truyền thống để chiếm lĩnh các vị trí độc quyền trong chuỗi cung ứng công nghệ cao.
TOTO không phải là trường hợp ngẫu nhiên rẽ hướng sang ngành bán dẫn. Đó là kết quả của chiến lược R&D kiên trì trong suốt nhiều thập kỷ nhằm khai thác tối đa tiềm năng của gốm sứ kỹ thuật – đi từ công trình nghiên cứu thiết bị vệ sinh năm 1912 đến những đĩa gốm tĩnh điện vận hành trong môi trường siêu lạnh dưới −100∘C của các lò chế tạo chip AI hiện đại.
Cơ cấu "động cơ đôi" hiện tại giúp TOTO duy trì sự cân bằng: mảng thiết bị vệ sinh mang lại dòng tiền tiêu dùng và độ phủ thương hiệu ổn định, trong khi mảng gốm sứ tiên tiến đóng vai trò là động cơ tăng trưởng lợi nhuận theo làn sóng AI.
Đối với người tiêu dùng, chiếc bồn cầu TOTO không chỉ đơn thuần là một thiết bị phòng tắm quen thuộc, mà còn là sản phẩm trực tiếp thụ hưởng từ cùng một nền tảng khoa học vật liệu đang âm thầm nâng đỡ hạ tầng công nghệ toàn cầu.
.jpg "Thị trường hàng hóa 4/9: Gạo giữ giá, cao su thế giới tiếp tục suy yếu")
.png "Cố vấn Tổng thống Nga: Hơn 300 công ty Mỹ vẫn làm ăn tại Nga, ‘không ai muốn rời đi’")
.png "Tác giả “Cha giàu, Cha nghèo” nợ 1,2 tỷ đô, khuyên hàng triệu người làm giàu nhưng vẫn cảnh báo: “Đừng làm theo tôi”")
