Một trường đại học nghiên cứu của Trung Quốc đang lên kế hoạch khai tử các lớp học tiếng Anh truyền thống. Lý do được đưa ra là sự phát triển vượt bậc của các công cụ dịch thuật tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đã hoàn toàn có khả năng xóa nhòa rào cản ngôn ngữ trong thời gian thực, theo SCMP.
Trong một video đăng tải trên tài khoản mạng xã hội của trường vào ngày 2/7 vừa qua, ông Zhao Wei, Hiệu phó Đại học Công nghệ Tiên tiến Thâm Quyến (SUAT), tuyên bố trường sẽ loại bỏ các khóa học tiếng Anh chuẩn hóa để chuyển sang tập trung vào các lớp học chuyên sâu về kỹ năng giao tiếp liên văn hóa. Các khóa học mới này được thiết kế nhằm giúp sinh viên thấu hiểu sâu sắc cả văn hóa Trung Hoa lẫn phương Tây, từ đó có thể tự tin và chủ động tương tác với các đối tác quốc tế.
“Nếu nộp hồ sơ vào SUAT từ năm 2026, các bạn sẽ được trải nghiệm chương trình giảng dạy thực nghiệm mới. Chúng tôi sẽ loại bỏ dần chương trình tiếng Anh đại học đại trà và thay thế bằng các khóa học giao tiếp liên văn hóa”, ông cho biết.
Ông nhận định rằng những tiến bộ công nghệ vượt bậc, đặc biệt là các công cụ dịch thuật thời gian thực, đã cho phép con người giao tiếp hiệu quả ngay cả khi không hề biết ngôn ngữ của nhau.
“Ngày nay, tôi hoàn toàn không cần phải hiểu tiếng Anh”, vị hiệu phó chia sẻ. “Bạn có thể nói tiếng Anh và tai nghe của tôi sẽ tự động dịch sang tiếng Trung. Tôi nói tiếng Trung, và tai nghe của bạn có thể nhận được bằng tiếng Tây Ban Nha. Công nghệ dịch thuật thời gian thực giờ đây đã đạt đến hiệu quả đáng kinh ngạc”.
Nhà lãnh đạo trường đại học nhấn mạnh rằng kỹ năng giao tiếp liên văn hóa mới là giá trị cốt lõi thực sự. Theo ông, các cuộc đàm phán kinh doanh hay trao đổi văn hóa luôn đòi hỏi những phẩm chất mà “AI không bao giờ dạy được”, bao gồm khả năng đánh giá của con người, sự thấu cảm và các chuẩn mực xã giao giữa các nền văn hóa.
“Chúng ta cần dạy cho sinh viên cả văn hóa phương Đông lẫn phương Tây, giúp họ tương tác với người nước ngoài một cách chuẩn mực và hợp lý để các hoạt động giao thương có thể diễn ra tốt đẹp”, ông nói thêm.
Ngành giáo dục đại học Trung Quốc thời gian qua đã liên tục tranh luận về việc cải tổ phương pháp giảng dạy tiếng Anh đại học sao cho tương thích với kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Cuối tháng Sáu, tỉnh Hồ Nam đã tổ chức một hội thảo chuyên đề về cải cách giáo dục ngoại ngữ. Ông He Xuhui, Phó Hiệu trưởng Đại học Trung Nam tại Trường Sa, đã chỉ ra hai sự dịch chuyển lớn mà ngành giáo dục đang phải đối mặt.
Thứ nhất, thế hệ sinh viên sinh sau năm 2000 nhập học với nền tảng ngoại ngữ ban đầu tốt hơn hẳn thế hệ trước. Thứ hai, những bước tiến thần tốc của AI đang buộc các phương pháp dạy và học phải thay đổi toàn diện.

Ông Li Defeng, Phó Trưởng khoa Nhân văn tại Đại học Macau, nhận định rằng giáo dục ngoại ngữ trong kỷ nguyên AI nên chuyển dịch từ việc chỉ thuần túy dạy kỹ năng ngôn ngữ sang mô hình bốn chiều, xoay quanh: “Năng lực ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, tư duy phản biện và khả năng ứng dụng AI (AI literacy)”.
Hướng tiếp cận này cũng phản ánh nỗ lực của Trung Quốc trong việc nâng cao lòng tự hào văn hóa và củng cố sức mạnh mềm của quốc gia. Bà Yang Wendi, giáo sư tại Đại học Trung Nam, cho rằng các tác phẩm kinh điển của Trung Quốc nên được tích hợp vào các khóa học ngoại ngữ để bồi đắp tư duy phản biện, sự tự tin về văn hóa và năng lực truyền thông quốc tế cho sinh viên.
Trong những năm gần đây, một số trường đại học Trung Quốc đã chủ động cắt giảm mạnh số tín chỉ dành cho các môn tiếng Anh đại cương, thậm chí xóa bỏ yêu cầu bắt buộc về chứng chỉ năng lực tiếng Anh vốn có tiền lệ từ lâu.
Để đảm bảo sinh viên duy trì được năng lực ngoại ngữ, nhiều trường đại học tại Trung Quốc theo truyền thống yêu cầu sinh viên phải thi đỗ kỳ thi Tiếng Anh Đại học Toàn quốc (CET) mới đủ điều kiện tốt nghiệp. Tuy nhiên, vào tháng 9/2023, Đại học Giao thông Tây An đã tuyên bố không còn áp dụng kỳ thi này như một điều kiện bắt buộc để ra trường.
Sự thay đổi không đồng nghĩa với việc các nhà giáo dục xem nhẹ tiếng Anh, nhất là khi Trung Quốc đang vươn mình trở thành một cường quốc toàn cầu về đổi mới sáng tạo và nghiên cứu khoa học. Thay vào đó, giới chuyên gia nhận định điều này phản ánh sự tiến bộ rõ rệt trong trình độ tiếng Anh đầu vào của học sinh Trung Quốc và yêu cầu cấp thiết phải thích ứng của các trường đại học.
Ông Wang Feng, nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Giáo dục Quốc gia Trung Quốc tại Bắc Kinh, chia sẻ với tờ China News Weekly vào năm 2023 rằng với việc năng lực tiếng Anh của học sinh trung học phổ thông đã được nâng cao rõ rệt, các trường đại học không còn cần thiết phải ép buộc sinh viên chứng minh năng lực cơ bản thông qua các kỳ thi đại trà nữa.
“Các trường đại học hoàn toàn có thể căn cứ vào trình độ thực tế của sinh viên để đưa ra những yêu cầu linh hoạt hơn, phù hợp với đặc thù của từng ngành học cụ thể”, ông kết luận.
Theo: SCMP, SixthTone
