Người mua bảo hiểm nhân thọ có phải đóng phí liên tục đến năm 99 - 100 tuổi, nếu không hợp đồng sẽ mất hiệu lực?

Nhiều người khi nhìn thấy trên hợp đồng bảo hiểm nhân thọ ghi thời hạn đến 99 hoặc 100 tuổi thì cho rằng mình sẽ phải đóng phí đến độ tuổi đó.

Đây là một quan niệm chưa chính xác, xuất phát từ việc nhầm lẫn giữa thời hạn hợp đồng và thời hạn đóng phí.

Thời hạn hợp đồng là khoảng thời gian doanh nghiệp bảo hiểm cam kết bảo vệ khách hàng. Với nhiều sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hiện nay, đặc biệt là các sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư, thời hạn này thường kéo dài đến khi người được bảo hiểm đạt 99 hoặc 100 tuổi.

Trong khi đó, thời hạn đóng phí là khoảng thời gian khách hàng thực sự nộp phí bảo hiểm theo kế hoạch đã lựa chọn hoặc theo quy định của sản phẩm. Thời gian này thường ngắn hơn rất nhiều so với thời hạn hợp đồng.

Hiện nay, trên thị trường bảo hiểm nhân có nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Nếu xét theo thời hạn hợp đồng, có thể chia thành hai nhóm chính.

Nhóm thứ nhất là các sản phẩm bảo hiểm truyền thống (bảo hiểm hỗn hợp). Với dòng sản phẩm này, thời hạn hợp đồng và thời hạn đóng phí được xác định ngay từ đầu. Khách hàng cần đóng phí đầy đủ trong thời gian đã cam kết để đảm bảo quyền lợi bảo hiểm.

Ví dụ, một hợp đồng có thời hạn hợp đồng 20 năm, thời hạn đóng phí 15 năm thì khách hàng bắt buộc phải đóng phí đầy đủ và đúng hạn trong 15 năm.

Khách hàng không cần đóng thêm tiền từ năm thứ 16. Nhưng nếu muốn nhận về số tiền tối ưu nhất, khách hàng chỉ nên rút toàn bộ tiền vào năm 20. Khách hàng có quyền rút trước thời hạn hợp đồng 20 năm nhưng rút tiền càng sớm số tiền nhận về càng ít.

Nhóm thứ hai là các sản phẩm bảo hiểm bảo vệ trọn đời, gồm các loại bảo hiểm không tham gia chia lãi, có tham gia chia lãi và dòng sản phẩm liên kết đầu tư. 

Trong đó, gặp nhiều nhất trên thị trường là dòng bảo hiểm liên kết đầu tư, gồm bảo hiểm liên kết chung có cam kết lãi suất và bảo hiểm liên kết đơn vị không cam kết lãi suất.

Điểm khác biệt của các sản phẩm bảo hiểm trọn đời so với bảo hiểm truyền thống, là số tiền bảo hiểm chi trả không có mức tối đa hay tối thiểu mà phụ thuộc vào phí đóng, thời gian hợp đồng dài hạn giúp khách hàng bảo vệ trước rủi ro trong suốt cuộc đời. Phí bảo hiểm có thể đóng linh hoạt mỗi năm, không bắt buộc ở một mức cố định như các sản phẩm bảo hiểm truyền thống.

Chẳng hạn, một người tham gia bảo hiểm khi 20 tuổi với thời hạn bảo vệ đến 99 tuổi sẽ có thời hạn hợp đồng là 79 năm. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người này bắt buộc phải đóng phí trong suốt 79 năm. Thay vào đó, người này chỉ phải đóng phí bắt buộc trong khoảng 4 đến 5 năm đầu tiên theo quy định. Sau thời gian này, có thể linh hoạt lựa chọn số năm đóng phí (ví dụ: 10, 15 hoặc 20 năm) tùy thuộc vào nhu cầu và khả năng tài chính của mình (thời hạn đóng phí tối đa bằng thời hạn hợp đồng).

Trong suốt thời hạn hợp đồng, khách hàng có quyền rút tiền từ giá trị tài khoản hợp đồng, hoặc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và nhận giá trị hoàn lại của hợp đồng (nếu có).

Trong trường hợp ngưng đóng phí hoặc rút tiền từ giá trị tài khoản hợp đồng, khách hàng vẫn được bảo hiểm với điều kiện giá trị tài khoản hợp đồng đủ để khấu trừ cho các chi phí cần thiết. Nếu giá trị tài khoản hợp đồng không đủ trừ chi phí liên quan, hợp đồng sẽ mất hiệu lực sau 60 ngày gia hạn.

Sở dĩ, việc thiết kế thời hạn hợp đồng kéo dài đến tuổi 99 hoặc 100 nhằm giúp khách hàng được bảo vệ trong suốt cuộc đời mà không phải tham gia lại hợp đồng mới khi tuổi cao.

Nếu hợp đồng chỉ kéo dài 10 hoặc 20 năm, khi hết hạn khách hàng muốn tiếp tục được bảo vệ có thể phải tham gia hợp đồng mới, trải qua quy trình thẩm định sức khỏe và đối mặt với mức phí bảo hiểm cao hơn do tuổi tác hoặc tình trạng sức khỏe thay đổi. Ngược lại, với hợp đồng bảo vệ đến tuổi 99 hoặc 100, khách hàng có thể duy trì quyền lợi bảo hiểm dài hạn mà không cần tái thẩm định hay ký kết hợp đồng mới.

Thực tế cho thấy không ít người từ chối tham gia hoặc vội vàng hủy hợp đồng bảo hiểm nhân thọ vì cho rằng mình đang bị ràng buộc nghĩa vụ đóng phí kéo dài hàng chục năm, thậm chí đến cuối đời.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị người tham gia nên đọc kỹ quy tắc, điều khoản sản phẩm và trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp bảo hiểm hoặc tư vấn viên để hiểu rõ cơ chế đóng phí, quyền lợi bảo hiểm cũng như các lựa chọn linh hoạt trong quá trình tham gia.