Đây là một động thái có thể khiến khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày của Iran không thể tiếp cận thị trường thế giới, qua đó làm gia tăng áp lực lên nguồn cung vốn đã căng thẳng.
Quyết định này được đưa ra sau khi vòng đàm phán cuối tuần tại Islamabad giữa hai bên không đạt được kết quả. Tổng thống Donald Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ bắt đầu “phong tỏa mọi tàu thuyền cố gắng ra vào eo biển Hormuz”.
Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sau đó làm rõ rằng biện pháp này chỉ áp dụng đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi Iran, bao gồm toàn bộ các cảng của nước này tại Vịnh Ba Tư và vịnh Oman.
Theo đó, các tàu đi qua eo Hormuz để tới các quốc gia khác vẫn được phép lưu thông, nhằm duy trì nguyên tắc tự do hàng hải. Dù vậy, trên thực tế, hoạt động vận tải trong khu vực vẫn gần như tê liệt do lo ngại an ninh và rủi ro leo thang.
Phản ứng trước động thái của Washington, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo mọi tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị đáp trả “mạnh mẽ và dứt khoát”.
Giới chuyên gia quân sự cũng cảnh báo nguy cơ Iran tấn công tàu thương mại hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh có liên kết với Mỹ.
Nếu được thực thi đầy đủ, việc Iran phong toả hoạt động xuất khẩu dầu sẽ loại bỏ một nguồn cung đáng kể khỏi thị trường. Theo dữ liệu từ Kpler, Iran đã xuất khẩu khoảng 1,84 triệu thùng/ngày trong tháng 3 và khoảng 1,71 triệu thùng/ngày trong tháng 4, tương đương mức trung bình của cả năm 2025. Phần lớn lượng dầu này trước đây được vận chuyển tới Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, trước khi chiến sự bùng phát, Iran đã tăng mạnh sản lượng và tích trữ dầu trên biển. Hiện có hơn 180 triệu thùng dầu của nước này đang nằm trên các tàu ngoài khơi, một “kho nổi” khổng lồ có thể giúp Tehran duy trì nguồn cung trong ngắn hạn ngay cả khi bị phong tỏa.
Dù vậy, hoạt động vận tải qua eo Hormuz vẫn gần như đóng băng. Các tàu chở dầu đang tránh xa khu vực này, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần được công bố trước đó. Một số tàu đã cố gắng di chuyển nhưng nhanh chóng quay đầu.
Cụ thể, tàu VLCC Agios Fanourios I treo cờ Malta đã phải dừng hành trình và neo lại gần vịnh Oman sau khi cố vượt eo biển để nhận dầu từ Iraq chuyển sang Việt Nam.
Trong khi đó, một số tàu khác như Shalamar và Khairpur treo cờ Pakistan vẫn vào Vịnh để nhận hàng từ UAE và Kuwait, còn tàu Mombasa B treo cờ Liberia đã đi qua eo biển trong tình trạng không chở hàng.
Trước đó, vào cuối tuần, 3 siêu tàu chở dầu đầy tải đã rời khỏi Vịnh, được xem là những chuyến đi hiếm hoi kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Tuy nhiên, đây chỉ là những trường hợp cá biệt, chưa đủ để khôi phục dòng chảy thương mại bình thường.
Theo ước tính, hiện có khoảng 187 tàu chở dầu đang mắc kẹt trong khu vực, mang theo tổng cộng hơn 172 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ. Đây là lượng hàng khổng lồ đang “đóng băng” do tình hình an ninh bất ổn.
Theo Reuters
.png "Mỹ chính thức phong tỏa eo biển Hormuz")
