Tình trạng nguồn cung bị thiếu hụt do xung đột tại Trung Đông đang đẩy thị trường khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) vào một vòng xoáy mới.
Giá cước vận chuyển LPG từ các khu vực ngoài Trung Đông sang châu Á tăng mạnh đến mức một số khách mua đã bắt đầu hủy các lô hàng từ Mỹ. Trước đó, họ xem nguồn cung này là phương án thay thế quan trọng.
Theo các nguồn thạo tin, các khách mua tại châu Á đã hủy ít nhất 2 lô LPG dự kiến rời Bờ Vịnh Mỹ trong tháng 6. Đây là mặt hàng có vai trò đặc biệt quan trọng với nhiều nền kinh tế châu Á. LPG là nhiên liệu nấu ăn chủ yếu tại Ấn Độ, đồng thời là nguyên liệu đầu vào quan trọng của ngành hóa dầu Trung Quốc.
Các nguồn tin cho biết người mua cũng đang thảo luận khả năng hủy thêm nhiều lô hàng khác, do chi phí vận chuyển tăng quá cao, bào mòn lợi nhuận của các nhà nhập khẩu. Điều này cho thấy cú sốc nguồn cung từ Trung Đông không chỉ khiến các nước châu Á phải tìm nguồn hàng thay thế, mà còn làm đảo lộn bài toán thương mại khi chi phí logistics tăng vượt khả năng chịu đựng của thị trường.
Trong thời gian qua, các khách mua ở châu Á, trong đó có 2 nền kinh tế nhập khẩu năng lượng hàng đầu là Trung Quốc và Ấn Độ, đã tăng mua LPG của Mỹ để bù đắp một phần nguồn cung bị thiếu hụt từ Trung Đông. Trước đây, khu vực Vùng Vịnh Ba Tư vốn giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng LPG của châu Á.
Theo dữ liệu của Vortexa, xuất khẩu LPG từ Vùng Vịnh Ba Tư chiếm tới 92% lượng nhập khẩu của Ấn Độ và 26% nhập khẩu của Đông Nam Á trong năm 2025. Khi các dòng chảy hàng hóa từ Trung Đông bị hạn chế, Mỹ nhanh chóng trở thành nguồn cung thay thế, với khối lượng LPG, propane và butane xuất sang châu Á tăng lên.
Cuối tháng 3, Anna Zhminko, nhà phân tích thị trường của Vortexa, nhận định rằng trong bối cảnh bất định về sản lượng và xuất khẩu LPG từ Vùng Vịnh Trung Đông còn kéo dài, LPG của Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vị trí vững chắc tại thị trường châu Á ít nhất đến tháng 5 và nửa đầu tháng 6.
Tuy nhiên, diễn biến mới nhất cho thấy lợi thế đó đang gặp thách thức bởi giá cước vận tải tăng vọt. Khi phải đi xa hơn để tìm nguồn cung ngoài Trung Đông, các khách mua châu Á phải trả chi phí vận chuyển cao hơn đáng kể.
Với những nhà nhập khẩu có biên lợi nhuận mỏng, giá hàng hóa không phải yếu tố duy nhất quyết định giao dịch, chi phí đưa hàng về cảng cũng có thể khiến một hợp đồng trở nên không còn hiệu quả.
Ấn Độ là một trong những nước chịu sức ép rõ rệt nhất. LPG là nhiên liệu nấu ăn chính của hàng triệu hộ gia đình nước này, nên bất kỳ gián đoạn nào về nguồn cung cũng có thể nhanh chóng trở thành vấn đề kinh tế - xã hội. Từ khi chiến sự tại Iran làm nghẽn nguồn cung qua eo biển Hormuz, Ấn Độ đã cảm nhận rõ tình trạng thiếu hụt và phải tìm cách củng cố các thỏa thuận nhập khẩu.
Đầu tháng này, New Delhi ký một thỏa thuận chiến lược với Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nhằm tiếp nhận thêm LPG từ UAE. Động thái này cho thấy Ấn Độ đang cố gắng đa dạng hóa nguồn cung trong khu vực, đồng thời giảm bớt rủi ro phải phụ thuộc quá nhiều vào các chuyến hàng đường dài từ Mỹ với chi phí vận tải đắt đỏ.
Căng thẳng trên tuyến Hormuz cũng khiến hoạt động vận tải biển trở nên phức tạp hơn. Một số tàu chở LPG hướng tới Ấn Độ đã bắt đầu đi qua eo biển này trong tình trạng tắt thiết bị phát tín hiệu trên một phần hải trình. Số lượng tàu thuộc "hạm đội bóng tối" gia tăng trong nhóm tàu thương mại cũng cho thấy mức độ rủi ro ngày càng lớn tại điểm nghẽn hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Theo Oilprice
