Chia sẻ về những quyết định đã thực sự giải phóng sức sản xuất của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng mốc 2000 là thời điểm khu vực tư nhân được "cởi trói" rõ rệt nhất về quyền tự do kinh doanh. Trước đó, doanh nghiệp về cơ bản vẫn chỉ được làm những gì cơ quan nhà nước cho phép. Sau khi Luật Doanh nghiệp 1999 ra đời, tư duy thay đổi căn bản: quyền kinh doanh là quyền của người dân, người dân thành lập doanh nghiệp là chuyện đương nhiên, không phải đi "xin".
Trong Luật Doanh nghiệp 1999 không có từ "xin" và trong thiết kế hồ sơ sau này cũng vậy. Giấy tờ trước đây gọi là "xin phép thành lập" được chuyển đổi thành "giấy đề nghị đăng ký thành lập doanh nghiệp", vị chuyên gia này cho biết.
Sau đó là một cuộc cách mạng về thủ tục hành chính trong thành lập doanh nghiệp. “Doanh nghiệp từng mất 6 tháng đến 3-4 năm để làm thủ tục thành lập, nay chỉ còn 10 ngày làm việc, chi phí thành lập từ khoảng mấy chục lần GDP/người thời điểm đó, rút xuống còn 200.000 đồng, hồ sơ thủ tục đi xin từ một tập dày nộp cho tổ dân phố đến UBND tỉnh, nay chỉ còn bốn loại hồ sơ đơn giản”, TS. Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh.
Nhưng sâu xa hơn, điều quan trọng nhất là Luật Doanh nghiệp xác lập nguyên tắc rất hiện đại: doanh nghiệp được kinh doanh tất cả những gì pháp luật không cấm. Đó mới là tinh thần cốt lõi của kinh tế thị trường, đồng thời là nền tảng để chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và mở rộng tối đa không gian cho khu vực tư nhân phát triển.
Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Đình Cung, những luật chuyên ngành sau đó đã "gặm nhấm" những thành quả cải cách mà Luật Doanh nghiệp tạo ra, đem nhiều giấy phép con với hoạt động kinh doanh quay trở lại. Bên cạnh đó, thay vì tiếp tục mở rộng không gian cho khu vực tư nhân, có thời điểm chúng ta đặt kỳ vọng lớn vào mô hình các tập đoàn kinh tế Nhà nước, để tăng trưởng mạnh. Mục tiêu là tốt, nhưng công cụ lại không phù hợp, khiến nền kinh tế vĩ mô gặp khó khăn trong một thời gian.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, vấn đề đặt ra không chỉ là tiếp tục khơi thông không gian cho động lực phát triển, mà còn phải tái khẳng định vị thế của khu vực này trong mô hình tăng trưởng quốc gia. Đó cũng là lý do Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân ra đời và được nhìn nhận như một bước ngoặt mới về tư duy đối với khu vực này.
.gif "5 mỏ dầu lớn nhất thế giới: Hàng trăm tỷ thùng 'vàng đen' cất giữ ở đâu?")
.png "Ra lệnh bắt tạm giam Nguyễn Văn Tuấn")
