Với định hướng phát triển hài hòa giữa gìn giữ giá trị di sản và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tỉnh Ninh Bình đang từng bước khẳng định hình ảnh một “đô thị di sản” xanh và bền vững. Trong quý I/2026, du lịch địa phương tiếp tục ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng, với tổng doanh thu vượt mốc 10.000 tỷ đồng.
Viên ngọc quý của non nước thiên nhiên
Theo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, sau khi sáp nhập, địa phương này có diện tích gần 4.000 km², dân số hơn 4,4 triệu người. Ninh Bình sở hữu chiều dài lịch sử - văn hóa liên tục từ thời tiền sử đến nay, lưu giữ nhiều dấu ấn quan trọng của dân tộc như Cố đô Hoa Lư gắn với Nhà nước Đại Cồ Việt, hành cung thời Lý, hay vùng đất phát tích của triều Trần. Bên cạnh đó là hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng hệ sinh thái tự nhiên mang giá trị nổi bật toàn cầu, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.
Ảnh: Kimberly Dela Calzada/PeakD
Hiện toàn tỉnh có hơn 5.000 di tích đã được kiểm kê, trong đó trên 1.100 di tích được xếp hạng, gồm 1 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 10 di tích quốc gia đặc biệt, 264 di tích cấp quốc gia và 832 di tích cấp tỉnh.
Ngoài ra, địa phương còn sở hữu hàng nghìn di sản văn hóa phi vật thể thuộc nhiều loại hình khác nhau; trong đó có 40 di sản nằm trong Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 1 di sản được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đồng thời, 17 hiện vật đã được công nhận là Bảo vật quốc gia. Ninh Bình cũng là tỉnh đầu tiên và duy nhất của Việt Nam sở hữu di sản kép - Quần thể danh thắng Tràng An, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.
Ảnh: Kimberly Dela Calzada/PeakD
Thương hiệu du lịch Ninh Bình ngày càng được củng cố vững chắc trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế, liên tục được vinh danh ở nhiều hạng mục uy tín như “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2023”, “Giải thưởng Thành tựu đặc biệt 2024”, xếp thứ 4 trong “Top 10 kỳ quan thế giới mới dành cho những người không thích đám đông”, góp mặt trong “Top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới”.
Đáng chú ý, Quần thể danh thắng Tràng An còn được đề cử ở hạng mục “Điểm đến tạo ảnh hưởng” của giải thưởng Kotler Award; trong khi Chùa Bái Đính được TripAdvisor trao danh hiệu “Travellers' Choice - Điểm đến nổi bật năm 2025”. Tràng An hiện nằm trong nhóm 1% điểm đến được yêu thích nhất trên toàn cầu, theo VietnamTourism.
Theo Travel and Tour World, một trong những lợi thế lớn nhất của Ninh Bình là sự cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Khác với nhiều điểm đến đã bị thương mại hóa quá mức, nơi đây vẫn giữ được vẻ nguyên sơ. Chính yếu tố “chưa bị khai thác quá mức” lại trở thành lợi thế chiến lược của Ninh Bình.
Các điểm đến, trải nghiệm nổi bật tại Ninh Bình
Ninh Bình là điểm đến có thể ghé thăm quanh năm, mỗi mùa mang một nét hấp dẫn riêng. Tuy vậy, thời gian lý tưởng nhất là vào mùa xuân (từ tháng 1 đến tháng 3), khi thời tiết dễ chịu, mát mẻ và diễn ra nhiều lễ hội truyền thống. Bên cạnh đó, mùa hè (từ tháng 5 đến tháng 8) cũng là dịp thu hút du khách nhờ khung cảnh những cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ cùng các đầm sen tỏa hương thơm ngát.
1. Danh thắng thiên nhiên sông nước, hang động
Nổi bật nhất là Tràng An với hệ thống núi đá vôi, sông uốn lượn và các tour thuyền kéo dài 2–3 giờ qua nhiều hang động, đền phủ. Bên cạnh đó, Tam Cốc - Bích Động gây ấn tượng với cảnh núi non và cánh đồng lúa, kết hợp hành trình thuyền trên sông Ngô Đồng. Đầm Vân Long lại mang vẻ yên bình với mặt nước phẳng lặng, trong vắt như gương.
2. Điểm check-in và ngắm cảnh xanh mát
Hang Múa là nơi lý tưởng để ngắm toàn cảnh Ninh Bình từ trên cao sau khi chinh phục gần 500 bậc đá. Ngoài ra, đồi dứa Tam Điệp cũng là điểm đến mới nổi với khung cảnh xanh mát, thích hợp chụp ảnh.
3. Nhiều di tích lịch sử - văn hóa
Cố đô Hoa Lư lưu giữ dấu ấn các triều đại Đinh - Tiền Lê với đền thờ và nhiều di vật quý. Nhà thờ đá Phát Diệm gây ấn tượng bởi kiến trúc kết hợp Đông - Tây độc đáo.
Ảnh: Kimberly Dela Calzada/PeakD
4. Vẻ đẹp tâm linh và kiến trúc
Chùa Bái Đính là quần thể chùa lớn với nhiều công trình đồ sộ, trong khi Động Am Tiên mang vẻ đẹp tĩnh lặng, huyền bí giữa núi đá và hồ nước.
5. Du lịch sinh thái đa dạng
Vườn quốc gia Cúc Phương hấp dẫn với rừng nguyên sinh, hệ động thực vật phong phú. Vườn chim Thung Nham là nơi lý tưởng để ngắm hàng nghìn cá thể chim về tổ lúc chiều muộn.
6. Ẩm thực đặc sắc
Ẩm thực địa phương là trải nghiệm không thể thiếu khi đến Ninh Bình, với hàng loạt đặc sản nổi bật như cơm cháy, thịt dê tái chanh, dê xào lăn, dê nướng, cua đồng rang lá lốt hay gỏi cá nhệch.
Trong số đó, thịt dê được xem là món ăn “đặc trưng” được nhiều du khách lựa chọn. Dê tại Ninh Bình thường được chăn thả tự nhiên trên các dãy núi đá, nhờ đó thịt có độ săn chắc và hương vị đặc biệt. Để thưởng thức dê núi đúng chuẩn, du khách có thể tìm đến các nhà hàng phục vụ đặc sản địa phương chất lượng.
(Tổng hợp)
