Chỉ hơn hai tháng sau khi hai tòa tháp đôi sụp đổ, chuyến bay số hiệu 587 của American Airlines bất ngờ lao xuống khu dân cư Belle Harbor thuộc quận Queens, khiến 265 người thiệt mạng.
Đây là tai nạn hàng không chết chóc thứ hai trong lịch sử nước Mỹ, chỉ đứng sau thảm họa chuyến bay 191 của American Airlines năm 1979.
Sáng hôm đó, chiếc Airbus A300-605R mang số đăng ký N14053 cất cánh từ sân bay quốc tế John F. Kennedy (JFK) để thực hiện hành trình tới Santo Domingo, thủ đô Cộng hòa Dominica. Trên máy bay có 251 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn. Toàn bộ ghế đều kín chỗ.

Phần lớn hành khách là người gốc Dominica trở về quê hương để thăm gia đình và người thân. Nhiều người đã chờ đợi họ tại sân bay Las Américas. Nhưng chiếc máy bay không bao giờ đến nơi.
Lúc 9h11 sáng, một chiếc Boeing 747-400 của Japan Airlines cất cánh từ cùng đường băng. Khoảng hai phút sau, tháp điều khiển cảnh báo phi hành đoàn chuyến bay 587 về khả năng xuất hiện nhiễu động không khí phía sau máy bay cỡ lớn vừa rời đi.
Đến 9h14, Airbus A300 bắt đầu cất cánh.
Ban đầu mọi thứ diễn ra bình thường. Máy bay đạt độ cao khoảng 400 m rồi tiếp tục leo lên. Tuy nhiên, lúc 9h15 phút 36 giây, máy bay đi vào vùng nhiễu động do chiếc Boeing 747 để lại.
Đây là hiện tượng thường gặp trong hàng không, được gọi là nhiễu động luồng khí phía sau máy bay.
Theo dữ liệu hộp đen, cơ phó Sten Molin khi đó liên tục điều khiển bánh lái phương hướng từ trái sang phải với biên độ lớn nhằm ổn định máy bay.
Chỉ trong vài giây, những thao tác quá mạnh này tạo ra áp lực khí động học cực lớn lên cụm đuôi thăng bằng dọc của máy bay.
Đến 9h15 phút 58 giây, cánh của bộ thăng bằng dọc ở đuôi - bộ phận giúp máy bay giữ ổn định phương hướng - bất ngờ gãy rời khỏi thân máy bay.
Phần đuôi này rơi xuống vịnh Jamaica, cách hiện trường chính khoảng 1,6 km.
Mất bộ phận ổn định quan trọng nhất, chiếc Airbus gần như không còn khả năng điều khiển. Máy bay chúi mũi xuống và bắt đầu xoay tròn mất kiểm soát.
Lực khí động học cực mạnh tiếp tục xé rời cả hai động cơ khỏi cánh máy bay khi nó lao xuống đất. Những động cơ này rơi xuống nhiều khu phố khác nhau, gây hư hại cho một trạm xăng và một số ngôi nhà.
Lúc 9h16 sáng, chiếc Airbus đâm xuống giao lộ Newport Avenue và Beach 131st Street tại Belle Harbor rồi phát nổ dữ dội.
Toàn bộ 260 người trên máy bay thiệt mạng. Năm người dân dưới mặt đất cũng không qua khỏi.





Trong những giây cuối cùng được ghi lại bởi hộp đen buồng lái, cơ phó Sten Molin hoảng hốt nói: "Chúng ta đang mắc kẹt trong chuyện quái quỷ gì vậy?"
Cơ trưởng Edward States đáp lại: "Thoát ra đi, thoát ra đi”.
Đó là những lời cuối cùng của phi hành đoàn.
Do vụ tai nạn xảy ra ngay tại New York và chỉ cách sự kiện 11/9 khoảng hai tháng, nhiều người lập tức cho rằng nước Mỹ đang hứng chịu thêm một vụ khủng bố.
Các tòa nhà lớn, trong đó có Empire State Building và trụ sở Liên Hợp Quốc, được sơ tán. Ba sân bay lớn của khu vực New York đồng loạt đóng cửa trong nhiều giờ.
Tuy nhiên, cuộc điều tra kéo dài của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã bác bỏ hoàn toàn giả thuyết khủng bố.
Các điều tra viên thực hiện 349 cuộc phỏng vấn, thu thập và tái dựng hàng nghìn mảnh vỡ máy bay.
Kết luận cuối cùng chỉ ra nguyên nhân trực tiếp dẫn tới thảm họa là việc cơ phó điều khiển bánh lái quá mức và không cần thiết khi phản ứng với vùng nhiễu động.
NTSB xác định bản thân vùng nhiễu động không đủ mạnh để gây nguy hiểm cho máy bay. Nếu cơ phó ngừng các thao tác cực đoan trước khi cánh đuôi đứng gãy, chiếc Airbus hoàn toàn có thể tự ổn định trở lại.
Báo cáo cũng chỉ ra nhiều yếu tố góp phần dẫn tới tai nạn.
Trong đó có thiết kế hệ thống điều khiển bánh lái của Airbus A300-600 khá nhạy, cùng chương trình huấn luyện Advanced Aircraft Maneuvering Program (AAMP) của American Airlines.s
Theo NTSB, các bài huấn luyện mô phỏng đã phóng đại mức độ nguy hiểm của nhiễu động luồng khí phía sau máy bay lớn, vô tình khiến phi công hình thành phản xạ điều khiển quá mạnh trong thực tế.
Sau vụ việc, American Airlines đã điều chỉnh chương trình đào tạo phi công. Các quy trình huấn luyện liên quan đến xử lý nhiễu động không khí cũng được sửa đổi trên diện rộng.
Thảm họa chuyến bay 587 không chỉ cướp đi sinh mạng của 265 người mà còn trở thành lời cảnh báo đắt giá cho ngành hàng không toàn cầu. Đôi khi, trong một môi trường được kiểm soát chặt chẽ bằng công nghệ hiện đại, một chuỗi phản ứng sai trong vài giây ngắn ngủi vẫn có thể dẫn tới hậu quả thảm khốc.
Tổng hợp

