Làn sóng AI tràn vào thế giới thể hình: Khi AI trở thành huấn luyện viên cá nhân

Theo New York Times (NYT), hai tháng trước, Chris Cohen, một nhà nghiên cứu đã tải lên chatbot AI Claude dữ liệu chạy bộ trong hơn một thập kỷ và yêu cầu hệ thống giúp xây dựng một kế hoạch luyện tập cho giải bán marathon. Và như thường lệ, hệ thống đưa ra lời nhận xét điển hình của một AI: “Tin tốt là nền tảng thể lực của bạn rất tốt.” Trên thực tế, người nghiên cứu cho biết, anh ta còn chưa thuộc nhóm chạy nhanh của câu lạc bộ.

Dẫu vậy, việc nhìn Claude phân tích các tệp GPS đã được lưu trên ứng dụng Strava và xác định những điểm nổi bật như kỷ lục marathon cá nhân hay một cung đường trail siêu dài đầy thử thách vẫn mang lại cảm giác dễ chịu cho người dùng.

Nhưng rồi mọi thứ rẽ sang hướng khác. Hệ thống chia sẻ “thật lòng,” về tình trạng hiện tại của người nghiên cứu. Dữ liệu chỉ ra rằng cường độ chạy của người dùng đã giảm mạnh. Cho đến nay, hoạt động duy nhất người dùng duy trì đều đặn là 1 buổi chạy cuối tuần. Nếu cố gắng quay lại tập luyện nghiêm túc quá sớm, người dùng có nguy cơ chấn thương.

“Gáo nước lạnh” từ AI làm người dùng chột dạ, nhưng đồng thời cũng khiến họ nghĩ rằng AI có lẽ đáng để lắng nghe. Hệ thống tiếp tục hỏi về mục tiêu, tình trạng thể lực hiện tại và những bài tập yêu thích.

Chỉ vài phút sau, hệ thống đã xây dựng một kế hoạch cá nhân hóa, phần nào dựa trên phương pháp của huấn luyện viên chạy bộ Jack Daniels. Không lâu sau, người dùng bắt đầu “check-in” với huấn luyện viên AI sau mỗi buổi tập, thậm chí điều chỉnh tốc độ ngay trong lúc chạy để nhận được sự “tán thành” từ nó.

AI tràn vào thế giới thể hình

Thực tế, AI đang nhanh chóng len lỏi vào lĩnh vực thể dục thể thao. Một khảo sát ngành vào tháng 12 năm ngoái cho thấy 67% người tập gym đã sử dụng phần mềm fitness tích hợp AI trong năm 2025.

Năm 2024, Strava đã bổ sung tính năng tóm tắt buổi tập bằng AI cho người dùng trả phí. Ứng dụng này cũng đã mua lại Runna, một chương trình huấn luyện tự động sử dụng AI để điều chỉnh các giáo án do con người thiết kế.

Năm ngoái, Peloton cũng giới thiệu hệ thống AI có khả năng đếm số lần tập và đưa ra phản hồi về tư thế thông qua camera tích hợp.

Tuy nhiên, nhiều người đơn giản chỉ sử dụng các mô hình AI đa năng như Claude hay ChatGPT để làm huấn luyện viên. Trong khi các ứng dụng fitness chuyên biệt thường cung cấp tính năng giới hạn hơn, các chatbot AI có tính linh hoạt cao và sẵn sàng thử trả lời gần như mọi câu hỏi liên quan đến tập luyện.

Chinh phục kỷ lục cá nhân

Đối với những vận động viên có kinh nghiệm, AI có thể đóng vai trò như một trợ lý giúp cấu trúc và hoàn thiện kế hoạch luyện tập.

Kỹ sư phần mềm Daylen Yang lần đầu sử dụng ChatGPT như một huấn luyện viên khi chuẩn bị cho một giải ba môn phối hợp Ironman. (Ảnh: NYT)

Daylen Yang, kỹ sư phần mềm 30 tuổi tại San Francisco, là người đặc biệt quan tâm đến công nghệ thể hình. Trang web cá nhân của anh hiển thị nhịp tim tối đa trong buổi tập gần nhất, tổng quãng đường đạp xe và chạy bộ trong năm, cũng như số giờ ngủ của đêm trước.

Anh lần đầu sử dụng ChatGPT cho việc huấn luyện vào năm ngoái khi chuẩn bị cho một giải half Ironman bao gồm bơi 1,93km, đạp xe 90km và chạy 21km. Anh hỏi chatbot cách cải thiện thành tích cá nhân thêm gần 30 phút, và ngay lập tức nhận được một kế hoạch khả thi. Trong ngày thi đấu, dù phải đối mặt với cái nóng khắc nghiệt của sa mạc Utah, anh vẫn đạt được mục tiêu đề ra.

Dù vậy, công nghệ này không phải lúc nào cũng vận hành trơn tru. Khi quay lại ChatGPT để lên kế hoạch cho một giải marathon mùa thu, tổng quãng đường chạy hàng tuần bị tính sai. Đây là một lỗi mà AI thường gặp khi xử lý toán học đơn giản.

Sau khi chỉnh sửa, anh cho biết AI vẫn chứng minh được giá trị của mình. Không chỉ dừng ở giáo án, mô hình còn đưa ra hướng dẫn về tốc độ chạy, các cơn đau sau tập và dinh dưỡng trong khi thi đấu.

AI cũng giúp “giữ cái tôi” của anh trong tầm kiểm soát. Khi anh đặt ra một mục tiêu quá tham vọng, chatbot đã đưa ra một con số thực tế hơn. Chín tuần sau, anh chỉ kém mục tiêu đó đúng tám giây.

Khi bạn bè ngạc nhiên trước sự tiến bộ của anh, Yang nói đùa: “Tất cả là nhờ CoachGPT,” dù anh thừa nhận phần lớn thành công đến từ việc có một kế hoạch rõ ràng và kiên trì thực hiện.

Một số vận động viên khác cũng tìm đến AI cho các bài tập sức mạnh. Victoria Boyd, một người tập tạ tại Las Vegas, đã nhờ ChatGPT tư vấn sau khi ca phẫu thuật đầu gối khiến mức deadlift (mức nâng tạ) tối đa của cô giảm từ 152kg xuống còn 61kg. Quyết tâm lấy lại phong độ, Boyd, 44 tuổi, nhận thấy kế hoạch do AI đề xuất khá hợp lý: các bài tập được thiết kế có cấu trúc và tăng dần độ khó.

Cô duy trì trao đổi thường xuyên với ChatGPT để chia sẻ cảm nhận sau mỗi buổi tập và ghi lại chế độ dinh dưỡng. Cô dần trân trọng sự động viên lẫn “tình yêu nghiêm khắc” mà AI mang lại. “Nó kiểu như: ‘Bạn chưa đạt lượng protein cần thiết. Hãy uống ngay một ly shake,’” cô kể.

Với Boyd, kết quả là minh chứng rõ ràng, cô đã lấy lại sức mạnh như trước khi phẫu thuật.

Yếu tố con người

Đối với một số người, trải nghiệm làm việc với huấn luyện viên thật đã định hình cách họ nhìn nhận AI.

Chris Doenlen, 38 tuổi, từng là huấn luyện viên thể lực và PT trước khi làm việc tại Anthropic, công ty phát triển Claude. Hiện anh sử dụng AI để hỗ trợ tập luyện đạp xe đường dài tại dãy Cascade, gần nơi anh sống ở bang Washington.

Theo Doenlen, kế hoạch tập luyện mà Claude đưa ra là hợp lý và tương tự những gì một huấn luyện viên con người có thể xây dựng sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng. Tuy nhiên, anh cũng nhận ra những hạn chế. Huấn luyện viên giỏi thường dựa vào ngữ cảnh và các tín hiệu phi ngôn ngữ, điều mà AI không có. “Nó chỉ dựa trên những gì bạn cung cấp, tồn tại trong một khoảng chân không,” anh nói.

Jon Mott, huấn luyện viên chạy bộ tại Florida, cho rằng mối quan hệ con người là yếu tố cốt lõi trong công việc của mình. Tuy vậy, khi chuẩn bị cho một giải bán marathon mùa thu năm ngoái, anh quyết định thử nghiệm. Dù đang quản lý đội ngũ sáu huấn luyện viên làm việc với khoảng 200 vận động viên, anh vẫn giao việc huấn luyện của chính mình cho ChatGPT.

Mott, 39 tuổi, từng ba lần đạt chuẩn vòng loại Olympic Mỹ ở cự ly marathon, với thành tích tốt nhất là 2 giờ 17 phút (tương đương pace khoảng 5 phút 15 giây mỗi dặm). AI đã quá tập trung vào thông số này và đưa ra các bài tập mà anh “không thể thực hiện nổi”. Ngoài ra, chatbot cũng đề xuất thời gian nghỉ trước race dài hơn bình thường, khiến anh cảm thấy ì ạch khi xuất phát và lỡ mục tiêu hơn bốn phút.

Dù vậy, anh không hoàn toàn phủ nhận công nghệ này. Theo Mott, khả năng cung cấp dịch vụ huấn luyện cơ bản với chi phí thấp và dễ tiếp cận có thể mang lại giá trị lớn cho nhiều người.

“Tôi muốn chê nó 100%,” anh nói, “nhưng tôi không thể.”

Vượt qua rào cản ban đầu

Theo Mott, những người mới tập luyện vốn có thể không tiếp cận được huấn luyện viên sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ AI.

Dustin Carl, một tư vấn phần mềm tại Calgary (Canada), là một ví dụ. Anh từng thử chạy bộ vài năm trước nhưng không duy trì được. Lần này, ChatGPT đã tạo ra một kế hoạch và liên tục điều chỉnh dựa trên phản hồi của anh.

Một số huấn luyện viên lo ngại rằng giáo án do AI tạo ra có thể làm tăng nguy cơ tập luyện quá sức hoặc chấn thương. Tuy nhiên, nhiều người được phỏng vấn cho biết AI của họ khá “thận trọng”. Carl cung cấp dữ liệu nhịp tim và phục hồi, và AI đã giảm cường độ khi cơ thể anh chịu áp lực, giúp anh tránh tình trạng kiệt sức như trước.

“Có một ngưỡng mà bạn phải vượt qua trước khi việc chạy từ ‘cực hình’ trở nên thú vị,” anh nói.

AI cũng đưa ra lời khuyên về chấn thương, tập bổ trợ, thậm chí hỗ trợ tinh thần. Tuy vậy, Carl vẫn giữ thái độ hoài nghi nhất định. “Nếu bạn đủ tỉnh táo để hiểu rằng nó có thể chỉ nói điều bạn muốn nghe, bạn vẫn có thể tận dụng nó rất nhiều,” anh chia sẻ.

Hiện anh đang hướng tới mục tiêu hoàn thành một giải marathon. “Tâm trạng của tôi tốt hơn rất nhiều kể từ khi bắt đầu chạy,” anh nói. “Tôi nghĩ đây sẽ trở thành một phần trong cuộc sống của tôi.”

*Nguồn: NYT