Kiểm soát lạm phát 6 tháng cuối năm 2026: Nhận diện 4 áp lực lớn từ thị trường

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 6 và 6 tháng năm 2026 mới đây Cục Thống kê cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu giảm theo giá nhiên liệu thế giới. CPI tháng 6 tăng 3,21% so với tháng 12/2025 và tăng 4,69% so với cùng kỳ năm trước.

CPI bình quân quý II/2026 tăng 5,25% so với quý II/2025. Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,12%.

Đánh giá tình hình lạm phát 6 tháng đầu năm 2026, theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu và chi phí logistics đã tạo áp lực lên mặt bằng giá trong nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

Ở trong nước, mặc dù chịu nhiều tác động từ bên ngoài, nhưng mặt bằng giá cơ bản được kiểm soát tốt. Bình quân 6 tháng đầu năm, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này phản ánh hiệu quả của công tác điều hành giá, sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa của Chính phủ.

Diễn biến lạm phát trong 6 tháng đầu năm chủ yếu chịu tác động của nhiều yếu tố đan xen. Giá một số nhóm hàng như nhà ở, điện sinh hoạt, vật liệu xây dựng và dịch vụ tiêu dùng tăng do chi phí đầu vào tăng và nhu cầu tiêu dùng phục hồi. Trong khi đó, việc điều hành linh hoạt giá xăng dầu và nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào đã góp phần hạn chế áp lực tăng giá.

Đối với 6 tháng cuối năm, bà Hương cho rằng, công tác kiểm soát lạm phát sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Thứ nhất, diễn biến giá năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do tình hình địa chính trị còn phức tạp. Giá xăng dầu tuy chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 4,5% trong rổ CPI nhưng lại có tác động lan tỏa rất lớn đến chi phí vận tải, sản xuất, logistics và giá của nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ khác.

Thứ hai, giá nguyên, nhiên vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất vẫn có xu hướng ở mức cao. Điều này được phản ánh khá rõ qua chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá nguyên, nhiên vật liệu dùng cho sản xuất đều tăng so với cùng kỳ năm trước. Nếu chi phí đầu vào tiếp tục tăng trong thời gian dài thì áp lực chuyển sang giá tiêu dùng sẽ lớn hơn.

Thứ ba, nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và du lịch thường tăng cao trong những tháng cuối năm, nhất là vào dịp lễ, Tết. Đây là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng đồng thời cũng tạo sức ép nhất định đối với mặt bằng giá nếu nguồn cung không được chuẩn bị đầy đủ.

Thứ tư, việc thực hiện lộ trình điều chỉnh giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý như giáo dục, y tế và một số dịch vụ công cần tiếp tục được tính toán thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu thực hiện cơ chế thị trường và mục tiêu kiểm soát lạm phát.

“Tuy nhiên, bên cạnh những áp lực đó, Cục Thống kê cũng nhìn thấy nhiều yếu tố thuận lợi. Nguồn cung hàng hóa trong nước hiện nay tương đối dồi dào; sản xuất nông nghiệp ổn định; hệ thống phân phối ngày càng phát triển; công tác điều hành giá của Chính phủ ngày càng chủ động và linh hoạt. Đây là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ xảy ra các cú sốc về giá”, bà Hương nói.