Mỹ đang mở rộng ảnh hưởng trên thị trường khí đốt châu Âu, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga trước cuối năm 2027.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, EU bắt đầu giảm mạnh phụ thuộc vào khí đốt Nga. Trước chiến sự, khí đốt đường ống từ Nga là nguồn cung quan trọng cho nhiều nền kinh tế châu Âu, đặc biệt là Đức, Áo, Hungary và một số nước Trung Âu.
Nhưng cuộc khủng hoảng năng lượng sau đó khiến Brussels xác định rằng phụ thuộc vào một nhà cung cấp mang rủi ro địa chính trị lớn là điểm yếu chiến lược.
Đến nay, khí đốt Nga chỉ còn chiếm một phần nhỏ trong cơ cấu cung ứng của khối so với giai đoạn trước chiến sự. EU cũng đã đưa lộ trình loại bỏ khí đốt Nga thành chính sách bắt buộc, với LNG Nga bị siết trước, còn khí đốt vận chuyển đường ống cũng sẽ bị loại khỏi thị trường trong năm 2027.
Trong bối cảnh đó, LNG từ Mỹ nổi lên như nguồn thay thế quan trọng nhất. Khác với khí đường ống của Nga, LNG có thể được vận chuyển bằng tàu từ nhiều khu vực, sau đó tái hóa khí tại các cảng tiếp nhận trước khi đưa vào mạng lưới đường ống.
Croatia đang trở thành một mắt xích đáng chú ý trong chiến lược mới. Trạm tiếp nhận LNG nổi ngoài khơi đảo Krk, nằm trên biển Adriatic, được xem là cửa ngõ để khí đốt Mỹ và các nguồn LNG khác đi vào khu vực Trung Âu. Sau khi nâng cấp, cơ sở này có công suất khoảng 6,1 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm, tương đương gần 2% nhu cầu tiêu thụ khí đốt thường niên của toàn EU.
Con số này không đủ để thay thế toàn bộ khí đốt Nga, nhưng có ý nghĩa lớn với các nước không giáp biển ở Trung và Đông Nam Âu.
Từ Krk, khí đốt có thể đi qua hệ thống đường ống của Croatia, sau đó kết nối với Hungary và các thị trường lân cận. Đây là điểm quan trọng, bởi nhiều nước trong khu vực từng phụ thuộc nặng vào khí đốt Nga qua đường ống và có ít lựa chọn thay thế hơn Tây Âu.
Mỹ cũng đang thúc đẩy các dự án hạ tầng khí đốt tại Balkan. Một trong những tuyến được chú ý là đường ống nối Bosnia và Herzegovina với Croatia.
Nếu hoàn thành, tuyến này sẽ giúp Bosnia tiếp cận nguồn LNG từ Krk, thay vì phụ thuộc vào các tuyến cung ứng truyền thống. Về dài hạn, nó có thể biến Croatia thành điểm trung chuyển khí đốt quan trọng hơn trong khu vực.
Không chỉ Trung Âu, Ukraine cũng có thể hưởng lợi từ tuyến LNG qua Croatia. Một số nghiên cứu cho rằng khí đốt đi từ Krk tới Ukraine có thể là phương án chi phí thấp hơn so với một số tuyến thay thế khác. Ukraine hiện sở hữu hệ thống kho chứa khí đốt ngầm lớn bậc nhất châu Âu, có thể dùng để tích trữ khí nhập khẩu trước mùa đông hoặc hỗ trợ cân bằng thị trường khu vực.
Đầu năm nay, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Croatia Andrej Plenkovic đã thảo luận về hợp tác trong cung ứng và lưu trữ khí đốt.
Tuy nhiên, tham vọng biến Croatia thành trung tâm trung chuyển khí đốt vẫn đối mặt nhiều điểm nghẽn. Công suất tiếp nhận LNG tại Krk đã tăng, nhưng hệ thống đường ống truyền tải ra khu vực xung quanh chưa chắc đủ lớn để đáp ứng mọi nhu cầu mới.
Đây cũng là thách thức chung của EU. Việc thay thế khí đốt Nga không đơn giản là ký hợp đồng mua LNG Mỹ hay Qatar. Châu Âu cần đủ cảng tiếp nhận, đủ đường ống, đủ kho chứa và đủ cơ chế điều phối giữa các nước. Nếu hạ tầng không theo kịp, khí đốt có thể cập cảng nhưng vẫn khó đến được những nơi cần nhất
Theo Euronews, Energy News
.png "Phát hiện cỗ máy “quái vật” 4.000 tấn âm thầm hoạt động dưới lòng đất 90 mét, lập kỷ lục cho dự án đường sắt cao tốc 26.000 tỷ đồng")
