Theo công bố của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Việt Nam hiện sở hữu trữ lượng vonfram lớn thứ 3 thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Nga. Tại Việt Nam, Thái Nguyên là tỉnh đang nắm giữ trữ lượng vonfram lớn nhất của cả nước, nắm tới 90% trữ lượng của cả nước.
Vonfram là kim loại có độ cứng và điểm nóng chảy cao nhất trong các kim loại, được sử dụng rộng rãi trong sản xuất thép hợp kim siêu bền, công cụ cắt gọt, linh kiện hàng không vũ trụ, thiết bị quốc phòng, công nghiệp dầu khí và năng lượng tái tạo. Ngoài ra, vonfram còn được ứng dụng trong sản xuất chip bán dẫn, thiết bị điện tử và nhiều vật liệu công nghệ cao.
Chính vì vậy, vonfram được xếp vào nhóm vật liệu quan trọng mang tính chiến lược, có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi nguồn cung bị gián đoạn hoặc thắt chặt, thị trường lập tức phản ứng mạnh về giá.
Theo hãng tin Reuters, giá amoni paratungstat (APT) – nguyên liệu trung gian để sản xuất vonfram – đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 1/2026. Tại Trung Quốc, APT được giao dịch ở mức 1.125–1.150 USD/mtu, trong khi tại Rotterdam giá cũng chạm khoảng 1.100 USD/mtu, mức cao nhất từ trước đến nay.
Đà tăng này xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết là tình trạng nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt. Trung Quốc – quốc gia thống trị hoạt động khai thác và chế biến vonfram – đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ tháng 2/2025, yêu cầu doanh nghiệp phải xin giấy phép trước khi xuất khẩu. Gần đây, Bắc Kinh chỉ định 15 công ty đủ điều kiện xuất khẩu, động thái được cho là sẽ tiếp tục siết chặt lượng cung ra thị trường quốc tế.
Theo các chuyên gia thị trường, xuất khẩu vonfram của Trung Quốc đã giảm gần 40% so với cùng kỳ năm trước kể từ khi các biện pháp kiểm soát có hiệu lực. Trong khi đó, nhu cầu từ các lĩnh vực quốc phòng, hàng không vũ trụ, năng lượng và công nghiệp chế tạo vẫn duy trì ở mức cao. Sự mất cân đối cung – cầu khiến người mua phải cạnh tranh quyết liệt để đảm bảo nguồn nguyên liệu.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một nguồn cung thay thế quan trọng ngoài Trung Quốc. Đáng chú ý, Masan High-Tech Materials (MSR) đang vận hành mỏ Núi Pháo tại Thái Nguyên – một trong những mỏ vonfram lớn nhất thế giới bên ngoài Trung Quốc. Sản lượng từ mỏ này được ước tính chiếm khoảng 33% nguồn cung vonfram toàn cầu nếu không tính Trung Quốc.
Một mỏ khai thác khoáng sản của Masan nhìn từ trên cao (Ảnh: MSR).
Giá vonfram tăng cao đã phản ánh tích cực vào kết quả kinh doanh của MSR. Trong năm 2025, doanh thu mảng vonfram của công ty đạt 4.458 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ. Giá chào bán APT trung bình năm 2025 đạt 518 USD/mtu, tăng 52% so với năm trước; đến cuối năm, giá đã vọt lên 900 USD/mtu. Sang đầu năm 2026, thị trường tiếp tục duy trì ở vùng giá kỷ lục trên 1.100 USD/mtu.
MSR ghi nhận lợi nhuận sau thuế 222 tỷ đồng trong quý IV/2025 – mức cao nhất theo quý kể từ năm 2022 – và đạt lợi nhuận cho cả năm tài chính. Bước sang năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 11.900–12.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 50–300 tỷ đồng. Nếu giá vonfram duy trì trong vùng 1.080–1.325 USD/mtu suốt năm, kết quả thực tế có thể vượt kế hoạch. Đặc biệt, trong tuần qua, cổ phiếu MSR đã tăng 3 phiên liên tiếp vượt đỉnh.
Trong bối cảnh vonfram ngày càng được coi là vật liệu chiến lược toàn cầu, việc Việt Nam sở hữu trữ lượng lớn thứ hai thế giới không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng vật liệu quan trọng.
