Trước những biến động khó lường của năng lượng toàn cầu, Chính phủ đang chủ động triển khai loạt giải pháp bình ổn thị trường: từ linh hoạt điều hành chính sách vĩ mô đến quyết sách đẩy mạnh dự án Lọc hóa dầu Dung Quất nhằm tự chủ nguồn cung.
Nhận định về những tín hiệu tích cực này, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế nhấn mạnh: "Khó khăn hiện nay cũng có thể là cơ hội", là đòn bẩy để nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi xanh và bứt phá.
Vấn đề xăng dầu hiện nay thực sự là một mối lo ngại rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông ngày càng căng thẳng. Trong những ngày tới, khi các sự kiện lớn trên thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, giá cả năng lượng và vận chuyển hàng không, hàng hải có thể tiếp tục tăng mạnh.
Năng lượng là vấn đề an ninh sống còn của một quốc gia. Những thông tin về dự trữ năng lượng quốc gia, bao gồm dự báo nếu khủng hoảng năng lượng toàn cầu xảy ra thì kho dự trữ đủ bảo đảm nhu cầu năng lượng quốc gia trong bao lâu... cần được chia sẻ minh bạch ở mức độ tối đa để người dân hiểu, yên tâm và có sự chuẩn bị.
Trong trường hợp giá xăng dầu nhập khẩu tiếp tục tăng cao tác động đến dự trữ ngoại hối và các chính sách vĩ mô, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, Việt Nam sẽ phải bỏ ra một lượng ngoại tệ rất lớn để nhập khẩu xăng dầu. Hiện nay, dự trữ ngoại hối của Việt Nam khá mỏng khoảng 80 tỷ USD, trong khi giá trị nhập khẩu bình quân trong ba tháng của năm 2025 là 114 tỷ USD. Thông thường, một quốc gia cần có lượng dự trữ ngoại tệ đủ để đảm bảo nhập khẩu trong ít nhất ba tháng.
"Nếu trong bối cảnh hiện nay, chúng ta vừa đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, vừa phải chi nhiều ngoại tệ hơn để nhập xăng dầu, thì đây sẽ là một áp lực lớn", TS. Hiếu nói.
Do đó, Ngân hàng Nhà nước cùng với các cơ quan hoạch định chính sách tài khóa, chính sách ngoại hối cần có giải pháp phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo nguồn ngoại tệ phục vụ cho việc nhập khẩu xăng dầu thiết yếu, vừa bảo đảm tính thanh khoản cho cả nền kinh tế.
Để giải bài toán nguồn cung, Chính phủ đang thúc đẩy thành lập Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, đây là một hướng đi mang tầm chiến lược và vô cùng quan trọng để bình ổn thị trường dài hạn. Trung tâm Dung Quất đã hoạt động nhiều năm, nhưng năng lực chế biến dầu của chúng ta so với nhu cầu vẫn còn hạn chế. Một nghịch lý tồn tại lâu nay là Việt Nam khai thác và xuất khẩu dầu thô, sau đó lại phải nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu đã qua chế biến.
Việc tăng cường năng lực chế biến hóa dầu trong nước là điều kiện bắt buộc. Đây chính là thời điểm thích hợp nhất để Việt Nam vạch ra chiến lược quốc gia toàn diện về lọc hóa dầu, hướng tới việc làm chủ hoàn toàn nguồn cung năng lượng hóa thạch.
Còn PGS. TS Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP. HCM đánh giá, cả nước vừa đi qua 2 tháng đầu năm 2026 khá suôn sẻ. Tuy nhiên bắt đầu tháng 3 tình hình thế giới bất ổn, dẫn đến khủng hoảng năng lượng và giá dầu thô đã tăng rất cao ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển, bảo quản hàng… tác động rất lớn đến khu vực của châu Á.
Năm 2022 chúng ta đã gặp cú sốc về năng lượng và đây cũng là bài học khi giá năng lượng tăng, lập tức giá cả các hàng hoá khác cũng điều chỉnh theo. Tuy nhiên, khi giá tăng dầu xuống thì mặt bằng giá đã thiết lập. Do đó điều này đã ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
“Chúng ta phải chấp nhận bội chi ngân sách và đây là bài học mà năm 2022 giảm đến mức tối đa các loại thuế và phí để giữ về giá. Khi chúng ta giữ được sự ổn định này thì chúng ta sẽ giữ được môi trường đầu tư thuận lợi", theo PGS. TS Trần Hoàng Ngân.
Nói về giải pháp, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, đây là thời điểm cần thiết để xây dựng một đơn vị chuyên trách về quản lý và lên kế hoạch ứng phó khủng hoảng trước khi khủng hoảng xảy ra hay trước khi khủng hoảng bùng nổ mất kiểm soát.
Bên cạnh việc xây dựng hạ tầng, Việt Nam cần có một Ủy ban chuyên trách về quản lý khủng hoảng. Chúng ta cũng cần một đầu mối chuyên nghiệp như vậy để chủ động đón đầu mọi rủi ro thay vì đợi khủng hoảng xảy ra mới tìm giải pháp.
Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, điều đầu tiên phải làm là: Xây dựng ngay kế hoạch tiết kiệm năng lượng triệt để và tối ưu hóa vận hành để tránh lãng phí.
Phải tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế, đặc biệt là năng lượng sạch. Tôi cho rằng khó khăn hiện nay cũng có thể là cơ hội. Đây chính là "cú hích" để chúng ta thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh, không chỉ để giải quyết bài toán xăng dầu trước mắt mà còn để xây dựng một môi trường bền vững cho đất nước trong nhiều thập kỷ tới.
.jpg "Phát hiện tài khoản nam sinh 2007 bất ngờ nhận được 27 triệu đồng: Công an xã ở Quảng Trị nhanh chóng vào cuộc xác minh")
