Sau gần 40 năm Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân không chỉ lớn lên về quy mô mà còn từng bước tích lũy năng lực quản trị, triển khai những dự án ngày càng phức tạp. Nếu trước đây phần lớn doanh nghiệp tư nhân chỉ triển khai các dự án ở quy mô vừa và nhỏ, thì hiện nay đã xuất hiện một lớp doanh nghiệp đủ năng lực đảm nhận các dự án hạ tầng, năng lượng hay logistics có tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Cùng với sự dịch chuyển về vai trò đó là khả năng huy động các nguồn vốn trung và dài hạn từ nhiều nhóm định chế tài chính trong và ngoài nước.
Ở cao nguyên Savannakhet (Lào), 48 tuabin gió của dự án Savan 1 do T&T Group phát triển vẫn đang quay đều mỗi ngày, miệt mài chuyển sức gió thành dòng tiền thực. Chỉ trong 7 tháng đầu vận hành thương mại, cụm tuabin này đã mang về khoảng 36,5 triệu USD doanh thu.
Ước tính, nếu duy trì ổn định sản lượng, giai đoạn 1 có thể mang lại khoảng 62,5 triệu USD doanh thu mỗi năm. Khi hoàn thành toàn bộ dự án với quy mô 495 MW, doanh thu dự kiến tăng lên gần 97,3 triệu USD/năm, đồng thời cung cấp khoảng 1,4 tỷ kWh điện sạch mỗi năm cho hệ thống điện Việt Nam.
Hiệu quả vận hành của Savan 1 mang lại lợi ích đầu tư lớn cho Ngân hàng TMCP Quân đội (MB). MB là đơn vị tham gia thu xếp tài chính cho dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị, thời điểm chưa có một tuabin nào được lắp, chưa có doanh thu để ghi nhận, chỉ có duy nhất thỏa thuận vừa ký giữa T&T Group với Chính phủ Lào.
Với Savan 1, niềm tin của MB nhanh chóng được đền đáp khi giai đoạn 1 của dự án hoàn thành với tiến độ thần tốc. Dù đối mặt với nhiều thách thức về địa hình và thời tiết, dự án chỉ mất đúng 16 tháng để hoàn thành tuyến đường dây 220 kV riêng và đưa nhà máy vào vận hành thương mại ngay trước thềm năm mới 2026.
Hiệu quả triển khai của Savan 1 cũng củng cố thêm cơ sở để MB tiếp tục xem xét đồng hành cùng T&T Group trong nhiều dự án khác trong thời gian tới.
Nếu khoản tài trợ của MB phản ánh niềm tin của một ngân hàng thương mại vào năng lực thực thi của doanh nghiệp, thì thỏa thuận tín dụng được T&T Group ký kết với Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) mới đây lại cho thấy một lát cắt khác: sự đồng hành của dòng vốn chính sách đối với các dự án chiến lược.
Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) là ngân hàng chính sách 100% vốn Nhà nước chuyên tài trợ cho các dự án thuộc danh mục ưu tiên quốc gia. Thỏa thuận khung được T&T Group và VDB ký cuối tháng 7 mở đường để những công trình như Savan 1 có thêm phiên bản tiếp theo. Theo đó, VDB và T&T Group thống nhất hợp tác tài trợ vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước cho các nhóm lĩnh vực ưu tiên, gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng khu công nghiệp - logistics, và nông nghiệp công nghệ cao. Đây cũng đều là những lĩnh vực T&T đang có danh mục dự án ở quy mô lớn.
Cơ chế giải ngân theo nhu cầu thực tế của T&T Group, trong hạn mức tín dụng của VDB, và chỉ được kích hoạt sau khi từng dự án cụ thể được cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư. Mặt khác, chủ đầu tư cũng phải có nguồn đối ứng, khi quy định phải góp tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư mỗi dự án.
Việc VDB chủ động ký một thoản thuận khung thay vì các dự án riêng lẻ với một tập đoàn kinh tế tư nhân như T&T Group là tín hiệu đáng chú ý về vị thế của T&T Group trong mắt hệ thống ngân hàng chính sách.
Đánh giá T&T Group là một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân đa ngành lớn, có uy tín tại Việt Nam, ông Lê Văn Hoan, Chủ tịch HĐQT VDB kỳ vọng thỏa thuận hợp tác sẽ sớm được cụ thể hóa bằng các hợp đồng tín dụng đối với những dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Trên thực tế, trải qua hơn 30 năm phát triển xuyên suốt nhiều lĩnh vực, năng lực triển khai của T&T Group đã đủ sức thuyết phục cả những dòng vốn khó tính nhất.
Mới đây nhất, BIDV, một trong các định chế tài chính lâu đời và lớn nhất Việt Nam cũng đã đồng hành cùng các dự án năng lượng đã được T&T Group phát triển. Theo đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã giải ngân hơn 2.000 tỷ đồng cho 3 Nhà máy điện mặt trời bao gồm Phước Ninh, Thiên Tân 1.2 và Thiên Tân 1.3.
Ngoài ra, BIDV cũng đang xem xét phê duyệt tín dụng cho loạt dự án điện gió khác, trong đó có dự án Savan 1, với số vốn dự kiến lên tới hơn 100 triệu USD.
Trên bình diện quốc tế, năm 2021, tại Hội nghị COP26, ngân hàng Standard Chartered cam kết thu xếp 6 tỷ USD tài trợ cho danh mục dự án xanh của T&T Group. Tới nay đây vẫn là một trong những cam kết vốn quốc tế lớn nhất từng được công bố cho một tập đoàn tư nhân Việt Nam.
Sự xuất hiện liên tiếp của MB, BIDV, VDB cùng nhiều định chế tài chính lớn khác trong nước cũng như quốc tế … cho thấy niềm tin của dòng vốn đối với năng lực triển khai của T&T Group.
Trong đó, các ngân hàng thương mại sẵn sàng đi đầu, chấp nhận rủi ro thực thi, để kết quả thực tế sau đó biến thành bằng chứng. Bằng chứng này trở thành nền tảng để các nguồn lực khắt khe hơn như ngân hàng chính sách quốc gia ký một thỏa thuận khung.
Mỗi định chế tài chính tham gia sau đang dựa vào chính uy tín mà định chế trước đó xây dựng nên, tạo thành “một vòng tuần hoàn niềm tin”. Tại đây, năng lực thực thi củng cố niềm tin của tổ chức tín dụng. Đến lượt mình, niềm tin đó tiếp tục mở ra nguồn vốn mới nuôi dưỡng dự án tiếp theo.
Tuy nhiên, sức hấp dẫn của T&T Group đối với các định chế tài chính không đến từ một hạng mục, hay một công trình đơn lẻ. Điều mà các tổ chức tín dụng nhìn thấy là khả năng triển khai danh mục dự án quy mô lớn trên các lĩnh vực dẫn dắt tăng trưởng là hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng công nghiệp và năng lượng. Tổng thể danh mục siêu dự án này đặt ra bài toán lớn về nguồn lực, đòi hỏi sự tham gia của dòng vốn trung và dài hạn.
Hạ tầng giao thông là lĩnh vực nổi bật của T&T với nhiều dự án quy mô lớn đang được triển khai. Điển hình là Cảng hàng không Quảng Trị quy mô đầu tư hơn 5.800 tỷ đồng, triển khai theo hình thức PPP, vừa được điều chỉnh quy hoạch lên cấp 4E để đón các loại máy bay thân rộng. Hiện, dự án đang tăng tốc, hướng tới mục tiêu vận hành chính thức vào cuối năm 2026. Cùng với đó là cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô (dự án thành phần 3) và hàng loạt dự án BOT, PPP khác dự kiến triển khai trong năm 2027.
Song song với hạ tầng giao thông, T&T Group cũng phát triển logistics và hạ tầng công nghiệp nhằm hoàn thiện hệ sinh thái phục vụ sản xuất và chuỗi cung ứng.
Tiêu điểm là dự án Việt Nam SuperPort hợp tác cùng đối tác Singapore - siêu cảng logistics đa phương thức đầu tiên trên hành lang kinh tế Trung Quốc - Việt Nam - ASEAN, hướng tới phục vụ chuỗi cung ứng công nghệ cao và bán dẫn trong tương lai. Mới đây, Việt Nam SuperPort vừa đạt chứng nhận an ninh chuỗi cung ứng TAPA FSR hạng A - một trong những tiêu chuẩn khắt khe nhất của ngành logistics toàn cầu.
Những dự án liên tục “gối đầu” cũng đòi hỏi nhu cầu tín dụng đầu tư phải phát triển như một chuỗi liên tục.
Trong lĩnh vực năng lượng, T&T Group hiện vận hành và đầu tư các nhà máy với tổng công suất gần 2.900 MW, đồng thời phát triển danh mục khoảng 16.000 – 20.000 MW năng lượng tái tạo và các nguồn năng lượng sạch khác.
Phép thử lớn nhất phía trước có lẽ nằm ở Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng (Quảng Trị), công suất 1.500 MW với tổng vốn đầu tư gần 59.000 tỷ đồng, được phát triển cùng các đối tác Hàn Quốc gồm Kogas, Kospo và Hanwha.
Nếu Savan 1 là minh chứng cho năng lực triển khai ở quy mô hàng trăm triệu USD, thì LNG Hải Lăng sẽ là bài toán ở quy mô lớn hơn gấp nhiều lần, đòi hỏi năng lực thu xếp vốn quốc tế, khả năng quản trị rủi ro và sự đồng hành lâu dài của các định chế tài chính.
Trong một chia sẻ trước đó, ông Đỗ Quang Hiển, Nhà sáng lập, Chủ tịch điều hành T&T Group, cho rằng doanh nhân và doanh nghiệp tư nhân không chỉ là người tìm kiếm cơ hội kinh doanh, mà còn là chủ thể đồng hành cùng Nhà nước trong kiến tạo phát triển, nơi những cam kết lớn phải được hiện thực hóa bằng các công trình, dự án và giá trị cụ thể.
Trong lĩnh vực hạ tầng, dòng vốn luôn tìm đến nơi có khả năng biến những cam kết thành công trình thực tế. Và sau hơn 30 năm phát triển, năng lực thực thi dường như đang trở thành tài sản quan trọng nhất giúp T&T Group tiếp tục mở rộng cánh cửa tiếp cận các nguồn vốn lớn trong và ngoài nước.