Theo Reuters, Iran đã quyết định tạm ngừng xuất khẩu thép tấm và thép cuộn đến hết ngày 30/5, trong bối cảnh ngành thép nước này chịu thiệt hại nặng nề từ các cuộc tấn công liên quan đến xung đột với Mỹ và Israel.
Theo truyền thông nhà nước, lệnh cấm được ban hành mà không kèm theo giải thích chi tiết. Tuy nhiên, các báo cáo trong nước cho thấy nhiều cơ sở sản xuất trọng điểm đã bị hư hại, khiến khoảng 10 triệu tấn công suất thép mỗi năm (tương đương 25–30% tổng sản lượng) phải ngừng hoạt động.
Các doanh nghiệp lớn như Mobarakeh Steel và Khuzestan Steel nằm trong số những đơn vị chịu ảnh hưởng trực tiếp. Việc gián đoạn sản xuất được đánh giá đã tạo ra tác động lan tỏa đến nhiều ngành công nghiệp hạ nguồn, bao gồm xây dựng, ô tô và phát triển hạ tầng.
Một đại diện Phòng Thương mại Iran cho biết thị trường thép tấm có thể ổn định trở lại trong vòng khoảng 2 tháng, khi nguồn nhập khẩu bù đắp thiếu hụt và góp phần hạn chế nhu cầu đầu cơ. Tuy vậy, triển vọng phục hồi sản xuất trong nước được đánh giá là chậm hơn đáng kể.
Trước đó, lãnh đạo một doanh nghiệp thép lớn cho biết việc khôi phục hoạt động có thể mất từ 6 - 12 tháng. Một số chuyên gia thậm chí nhận định quá trình phục hồi toàn diện ngành thép Iran có thể kéo dài hơn một thập kỷ, trong bối cảnh chịu tác động đồng thời từ xung đột, hạn chế tài chính và các lệnh trừng phạt quốc tế.
Thép là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Iran ngoài dầu mỏ. Việc suy giảm sản lượng và gián đoạn xuất khẩu được dự báo sẽ gây áp lực đáng kể lên cán cân thương mại phi dầu mỏ, đồng thời làm suy yếu nguồn thu ngoại tệ, vốn đã hạn chế dưới tác động của các lệnh trừng phạt.
Các nhà phân tích cảnh báo điều này có thể kéo theo hệ lụy đối với thị trường tiền tệ, làm giảm khả năng nhập khẩu nguyên vật liệu và tư liệu sản xuất, từ đó kìm hãm tăng trưởng công nghiệp trong thời gian tới.
Sự sụt giảm nguồn cung thép trong nước dự kiến sẽ đẩy chi phí đầu vào của nhiều ngành sản xuất tăng lên, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô, thiết bị gia dụng và bất động sản. Điều này có thể góp phần làm gia tăng áp lực lạm phát theo hướng chi phí đẩy trong bối cảnh nền kinh tế vốn đã đối mặt với nhiều bất ổn.
Chính phủ Iran cho biết việc tái thiết ngành thép sẽ được định hướng theo các tiêu chí mới, bao gồm yếu tố tiêu thụ nước. Điều này làm dấy lên khả năng các cơ sở sản xuất lớn tại khu vực cao nguyên trung tâm (vốn đang thiếu nước nghiêm trọng) có thể không được khôi phục tại vị trí cũ.
Các chuyên gia đề xuất di dời dần ngành thép về các khu vực ven biển như Vịnh Ba Tư và Biển Oman để phù hợp hơn với điều kiện tài nguyên. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng các nhóm lợi ích trong ngành có thể ảnh hưởng đến tiến trình tái cấu trúc này.
Theo Reuters
