Hé lộ mạng lưới doanh nghiệp đứng sau Megaspeed và những thương vụ chip Nvidia hàng tỷ USD

Những dữ liệu này đang đặt ra nhiều câu hỏi về cách Megaspeed huy động vốn, mua sắm thiết bị AI và tổ chức hoạt động xuyên biên giới trong bối cảnh Mỹ siết kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến.

Từ công ty trò chơi điện tử đến khách hàng lớn của Nvidia

Megaspeed International được thành lập tại Singapore năm 2015 với tên gọi ban đầu là 7Road International, có nguồn gốc từ một doanh nghiệp phát triển trò chơi điện tử Trung Quốc. Trong những năm đầu, công ty hoạt động trong lĩnh vực trò chơi và ứng dụng di động, không phải một nhà cung cấp hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô lớn.

Bước ngoặt xuất hiện vào năm 2023, khi doanh nghiệp được tái cấu trúc và đổi tên thành Megaspeed International. Cùng thời điểm, bà Alice Huang, còn được biết đến với tên Huang Le, tham gia điều hành và trở thành cổ đông kiểm soát doanh nghiệp.

Theo các hồ sơ doanh nghiệp được Reuters phân tích, bà Huang từng giữ những vị trí cấp cao tại công ty đầu tư Shanghai Hexi Investment Management. Trước đó, bà được giới thiệu từng làm việc tại bộ phận ngân hàng tư nhân của HSBC ở Hong Kong và Công ty Chứng khoán CITIC. Những thông tin này cho thấy bà có nền tảng trong lĩnh vực tài chính và đầu tư trước khi chuyển sang hoạt động trong ngành công nghệ.

Bà Alice Huang giữ chức giám đốc điều hành, chủ tịch và là một trong những người kiểm soát chủ chốt của Megaspeed trong giai đoạn năm 2023. Tuy nhiên, đến cuối năm đó, cổ phần của công ty được chuyển giao cho Swiftdata, một doanh nghiệp đăng ký tại Singapore. Swiftdata hiện nắm giữ toàn bộ 10 triệu cổ phần phổ thông của Megaspeed, theo hồ sơ được Reuters dẫn lại.

Mặc dù không còn đứng tên điều hành trực tiếp, vai trò thực tế của Alice Huang tại Megaspeed vẫn là vấn đề được chú ý. Cơ quan chức năng Singapore cho biết bà vẫn thuộc nhóm những người kiểm soát chủ chốt của doanh nghiệp khi tiến hành điều tra.

Một trong những thay đổi đáng kể nhất của Megaspeed là tốc độ mở rộng quy mô tài chính. Theo báo cáo tài chính năm 2024, giá trị tài sản của doanh nghiệp tăng từ khoảng 33 triệu USD năm 2023 lên gần 3 tỷ USD năm 2024. Doanh thu cũng tăng từ mức gần như bằng 0 lên khoảng 294 triệu USD, dù công ty vẫn ghi nhận khoản lỗ sau thuế khoảng 20 triệu USD.

Sự thay đổi này diễn ra cùng thời điểm Megaspeed chuyển trọng tâm sang cung cấp dịch vụ điện toán đám mây và hạ tầng máy chủ AI. Nvidia cũng liệt kê Megaspeed trong danh sách đối tác dịch vụ điện toán đám mây chính thức của hãng.

Điều đáng chú ý là doanh nghiệp không chỉ cung cấp dịch vụ công nghệ thông thường mà còn tham gia mua sắm những hệ thống máy chủ sử dụng bộ xử lý AI hiệu năng cao của Nvidia. Đây là nhóm sản phẩm có giá trị lớn và chịu sự kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của Mỹ, đặc biệt khi người sử dụng cuối cùng có thể là các tổ chức tại Trung Quốc.

Mạng lưới 7 công ty con tại 5 thị trường

Theo báo cáo tài chính năm 2024, Megaspeed sở hữu 7 công ty con tại 5 thị trường nước ngoài, gồm Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Australia và Mỹ. Mạng lưới này cho phép doanh nghiệp tổ chức hoạt động cung cấp dịch vụ điện toán đám mây, quản lý máy chủ và triển khai hạ tầng công nghệ tại nhiều quốc gia.

Tại Malaysia, Megaspeed có ba công ty con là Speedmatrix, Megaspeed International Sdn Bhd và MSFusion. Trong đó, Speedmatrix và Megaspeed International Sdn Bhd được mô tả là các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lưu trữ đám mây.

Malaysia có vị trí đáng chú ý trong mạng lưới kể trên, bởi quốc gia Đông Nam Á này đang thu hút lượng lớn đầu tư vào trung tâm dữ liệu. Các doanh nghiệp có thể nhập khẩu máy chủ và chip AI để vận hành hạ tầng điện toán tại chỗ, sau đó cung cấp năng lực xử lý cho khách hàng ở nhiều thị trường.

Theo Fortune, Speedmatrix được thành lập năm 2024 và được cho là một trong những đơn vị tiếp nhận các lô hàng máy chủ sử dụng chip Nvidia của mạng lưới Megaspeed. Báo cáo của The New York Times được Fortune dẫn lại cho biết, trong giai đoạn từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025, Speedmatrix tiếp nhận hơn 200 lô hàng công nghệ Nvidia thuộc diện bị Mỹ kiểm soát xuất khẩu.

Tại Indonesia, một công ty con của Megaspeed cũng xuất hiện trong dữ liệu thương mại với các lô hàng bộ xử lý Nvidia H100 và linh kiện liên quan trong giai đoạn 2024-2026. Reuters xác định những lô hàng này có nguồn cung từ các nhà cung cấp phần cứng, trong đó có Giga Computing, công ty con của nhà sản xuất máy chủ Gigabyte.

Tuy nhiên, việc nhập khẩu chip vào Indonesia hay Malaysia chưa đủ cơ sở để kết luận có vi phạm quy định của Mỹ. Vấn đề quan trọng là hàng hóa được sử dụng ở đâu, ai là người sử dụng cuối cùng và liệu chúng có bị chuyển tiếp đến những thị trường bị hạn chế hay không.

Một điểm gây chú ý khác là sự khác biệt giữa quy mô hoạt động được quảng bá và những gì các phóng viên ghi nhận tại một số địa chỉ doanh nghiệp. Theo CBS News và AFP, khi phóng viên đến một số văn phòng được đăng ký tại Singapore và Malaysia, họ ghi nhận tình trạng ít hoặc không có nhân viên làm việc. Một số địa chỉ ở Australia cũng đặt ra câu hỏi về tính thực chất của hoạt động doanh nghiệp.

Những ghi nhận này chưa đủ để kết luận Megaspeed là công ty bình phong hay có hành vi bất hợp pháp. Tuy nhiên, chúng khiến giới chức và các nhà phân tích chú ý hơn đến cấu trúc sở hữu, nhân sự quản lý và hoạt động thực tế của mạng lưới doanh nghiệp.

Mối liên hệ tài chính với doanh nghiệp thuộc Alibaba

Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất được The Straits Times công bố ngày 12/11 là quan hệ tài chính giữa Speedmatrix tại Malaysia và Apex Enterprise Solutions, một doanh nghiệp đăng ký tại Singapore thuộc hệ thống sở hữu của Alibaba.

Theo hồ sơ doanh nghiệp, ngày 18/6/2024, Speedmatrix ký thỏa thuận với Apex, trong đó sử dụng một số thiết bị công nghệ thông tin, thiết bị mạng, tài sản trí tuệ và các quyền liên quan làm tài sản bảo đảm cho Apex nếu không thực hiện đúng một số nghĩa vụ theo hợp đồng. Thỏa thuận này vẫn còn hiệu lực tính đến ngày 11/11/2026.

Apex được thành lập tại Singapore vào tháng 7/2023, đăng ký địa chỉ tại tòa nhà Lazada One, nơi được Alibaba và đơn vị thương mại điện tử Lazada thuê làm văn phòng. Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý kế toán và doanh nghiệp Singapore (ACRA), công ty mẹ trực tiếp của Apex là Cloud Intelligence (Cayman) Holding, còn công ty mẹ cuối cùng là Alibaba Group Holding, tập đoàn được thành lập tại quần đảo Cayman.

Trong báo cáo tài chính đã kiểm toán cho năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2025, Apex mô tả hoạt động kinh doanh của mình là cung cấp dịch vụ mua sắm và thu mua hàng hóa.

Quan hệ giữa Apex và Speedmatrix trở thành tâm điểm sau khi Culper Research, một công ty nghiên cứu bán khống tại Mỹ, công bố báo cáo về Nvidia hồi tháng 5/2026. Báo cáo này đưa ra cáo buộc Alibaba có thể đã chuyển hàng tỷ USD thông qua Apex để tài trợ cho các hoạt động mua chip Nvidia của Megaspeed.

Theo giả thuyết được Culper Research đưa ra, nguồn tiền từ Alibaba có thể được chuyển đến Apex, sau đó một phần đáng kể được sử dụng để hỗ trợ Megaspeed và phân bổ cho các công ty con ở nước ngoài.

Tuy nhiên, hồ sơ doanh nghiệp mà The Straits Times thu thập được mới xác nhận thỏa thuận bảo đảm tài sản giữa Speedmatrix và Apex. Những tài liệu này chưa chứng minh Alibaba đã trực tiếp cấp vốn cho các thương vụ mua chip Nvidia, cũng chưa xác định số tiền cụ thể được chuyển qua các bên.

Một chi tiết khác là một người tên Yuan Qian từng giữ chức giám đốc Apex từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2025. Tên này trùng với tên tiếng Trung của Selina Yuan, cựu lãnh đạo Alibaba, người từng phụ trách hoạt động kinh doanh quốc tế của Alibaba Cloud tại Singapore. Tuy nhiên, The Straits Times cho biết chưa thể xác nhận độc lập hai người là cùng một cá nhân.

Hiện tại, cả Alibaba và Megaspeed đều chưa phản hồi những câu hỏi của The Straits Times về bản chất quan hệ thương mại giữa hai bên và việc quan hệ này có tiếp tục được duy trì trong thời gian các cuộc điều tra diễn ra hay không.

Mối liên hệ trên càng thu hút sự chú ý khi Financial Times đưa tin Alibaba là một trong những khách hàng lớn của hoạt động cung cấp dịch vụ điện toán đám mây tại Đông Nam Á của Megaspeed. Nếu được xác minh đầy đủ, quan hệ này có thể giúp làm rõ hơn vai trò của Megaspeed trong chuỗi cung ứng hạ tầng AI cho các doanh nghiệp Trung Quốc.

Những thương vụ chip Nvidia trị giá hàng tỷ USD

Quy mô mua sắm phần cứng của Megaspeed là một trong những yếu tố khiến doanh nghiệp trở thành đối tượng được giới chức Mỹ chú ý.

Theo CBS News, Megaspeed và công ty liên kết tại Malaysia đã mua khoảng 4,8 tỷ USD thiết bị AI tiên tiến và bộ xử lý Nvidia trong vòng 3 năm. Trong khi đó, Fortune dẫn thông tin từ The Information cho biết giá trị chip Nvidia được cho là đã đi qua Megaspeed và Speedmatrix có thể lên tới ít nhất 7,5 tỷ USD.

Trong số những sản phẩm được nhắc đến có chip H100 và các hệ thống máy chủ AI sử dụng nền tảng HGX H100, GB200 NVL72. Đây là những phần cứng có năng lực xử lý rất lớn, được sử dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI quy mô lớn.

Đặc biệt, H100 thuộc nhóm bộ xử lý tiên tiến mà Mỹ áp dụng hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc. Washington lo ngại những sản phẩm này có thể giúp các doanh nghiệp và tổ chức Trung Quốc tăng cường năng lực AI, bao gồm cả những ứng dụng có liên quan đến quốc phòng và an ninh.

Điểm phức tạp nằm ở chỗ một doanh nghiệp tại Singapore hoặc Malaysia có thể nhập khẩu máy chủ hợp pháp để xây dựng trung tâm dữ liệu, sau đó cung cấp dịch vụ điện toán cho khách hàng nước ngoài. Trong mô hình này, khách hàng có thể sử dụng năng lực xử lý từ xa mà không cần trực tiếp sở hữu hoặc nhập khẩu chip.

Theo các chuyên gia được Fortune dẫn lời, chính mô hình trung tâm dữ liệu và dịch vụ điện toán đám mây xuyên biên giới khiến việc kiểm soát người sử dụng cuối cùng trở nên phức tạp hơn. Các doanh nghiệp Trung Quốc có thể tiếp cận năng lực tính toán tại những trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á mà không nhất thiết phải đưa chip vào lãnh thổ Trung Quốc.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho khách hàng Trung Quốc với hành vi chuyển giao trái phép chip vật lý. Hai hoạt động này có bản chất pháp lý khác nhau và phải được đánh giá dựa trên các quy định kiểm soát xuất khẩu cụ thể.

Cũng vì vậy, những lô hàng H100 được Reuters phát hiện trong dữ liệu nhập khẩu của công ty con Megaspeed tại Indonesia chưa đủ để chứng minh có hành vi vi phạm. Cơ quan chức năng cần xác định hàng hóa được đưa đến đâu, có thay đổi người sử dụng cuối cùng hay không và có hoạt động tái xuất trái phép hay không.

Singapore điều tra Megaspeed, Malaysia xác minh Speedmatrix

Ngày 12/11/2026, Bộ Nội vụ Singapore công bố chi tiết cuộc điều tra đối với Megaspeed và Alice Huang, qua đó làm rõ hơn quá trình cơ quan chức năng theo dõi những thương vụ máy chủ có liên quan đến doanh nghiệp này.

Theo Singapore, cảnh sát và Hải quan nước này bắt đầu điều tra độc lập từ tháng 2/2025 đối với một số doanh nghiệp và những người điều hành chủ chốt. Nghi vấn tập trung vào khả năng khai báo không chính xác trong quá trình mua máy chủ và những vi phạm liên quan.

Các doanh nghiệp bị điều tra đã mua máy chủ từ những công ty tại Mỹ chuyên cung cấp sản phẩm sử dụng chất bán dẫn tiên tiến của Nvidia. Hàng hóa được xuất khẩu qua Singapore sang Malaysia mà không đi vào thị trường Singapore.

Cơ quan điều tra muốn xác minh liệu các máy chủ sau đó có bị chuyển từ Malaysia đến một địa điểm khác, trái với nội dung đã khai báo với giới chức Singapore hay không.

Ngày 24/6/2025, Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ (BIS) tiến hành kiểm tra sau giao hàng tại Megaspeed với sự có mặt của Alice Huang. Đây là lần đầu tiên Singapore biết về sự quan tâm của Mỹ đối với doanh nghiệp và bà Huang. Cùng ngày, cảnh sát Singapore cũng thẩm vấn bà và tạm giữ hộ chiếu để bảo đảm bà có mặt khi cần phục vụ điều tra.

Đến tháng 2/2026, cơ quan điều tra Singapore kết luận chưa có đủ bằng chứng xác định Alice Huang phạm các hành vi liên quan đến khai báo không chính xác trong hoạt động mua máy chủ. Tuy nhiên, cảnh sát đánh giá bà đã cố ý cung cấp thông tin không chính xác nhằm giảm nhẹ vai trò của mình tại Megaspeed. Bà bị cảnh cáo nghiêm khắc, cấm nhập cảnh Singapore và rời nước này ngày 26/2/2026.

Đối với doanh nghiệp, cuộc điều tra vẫn tiếp tục. Singapore cho biết đang điều tra Megaspeed và 6 cá nhân khác. Một vấn đề đáng chú ý là Singapore nhiều lần đề nghị Mỹ hỗ trợ thu thập thông tin liên quan đến Supermicro, một nhà cung cấp máy chủ của Mỹ, nhưng đến thời điểm công bố thông tin ngày 12/11, lượng hỗ trợ nhận được vẫn hạn chế.

Trong khi đó, ngày 13/11, Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) khẳng định chưa từng tuyên bố Megaspeed hoặc Speedmatrix đã được giải tỏa nghi vấn.

Malaysia cho biết Speedmatrix là đơn vị thuê địa điểm tại các trung tâm dữ liệu trong nước và tự đưa máy chủ, chip AI vào để phục vụ hoạt động. Việc nhập khẩu chip AI vào Malaysia hiện không đòi hỏi giấy phép. Tuy nhiên, kể từ tháng 7/2025, doanh nghiệp muốn xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển hoặc quá cảnh chip AI hiệu năng cao có xuất xứ Mỹ từ hoặc qua Malaysia phải được MITI cấp phép theo Luật Thương mại Chiến lược năm 2010.

Cơ quan này đang phối hợp với Hải quan Hoàng gia Malaysia để xác minh liệu những chip được Speedmatrix nhập khẩu có bị tái xuất sang quốc gia khác hay không và hoạt động đó có tuân thủ pháp luật hay không.

Megaspeed thuê luật sư Mỹ rà soát hoạt động

Trước sức ép từ các cuộc điều tra và những thông tin liên tiếp xuất hiện trên truyền thông quốc tế, Megaspeed tuyên bố đã thuê một công ty luật hàng đầu tại Mỹ để tiến hành rà soát độc lập việc tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu.

Doanh nghiệp cho biết cuộc rà soát sẽ bao gồm việc kiểm tra toàn diện số lượng GPU đang sở hữu và đánh giá các quy trình tuân thủ pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh phần cứng AI.

Megaspeed cũng khẳng định đã trải qua nhiều đợt kiểm tra tại chỗ của các cơ quan liên quan, trong đó có BIS thuộc Bộ Thương mại Mỹ, MITI Malaysia và Nvidia. Công ty tuyên bố những đợt kiểm tra này không phát hiện bằng chứng về việc chuyển chip trái phép hoặc hoạt động bất hợp pháp.

Tuy nhiên, đây là tuyên bố từ phía doanh nghiệp, không phải kết luận cuối cùng của các cơ quan điều tra. Việc Singapore tiếp tục điều tra Megaspeed và Malaysia đang xác minh hoạt động của Speedmatrix cho thấy những nghi vấn về chuỗi cung ứng chip vẫn chưa được giải quyết.

Đông Nam Á trở thành khu vực có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh. Singapore có vai trò trung tâm thương mại, tài chính và dịch vụ quốc tế, trong khi Malaysia và Indonesia đang thu hút đầu tư vào hạ tầng trung tâm dữ liệu. Những lợi thế này giúp khu vực phát triển ngành công nghiệp AI nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về giám sát chuỗi cung ứng.

Đối với Mỹ, việc kiểm soát không chỉ dừng ở khâu cấp phép xuất khẩu từ lãnh thổ nước này. Washington còn phải phối hợp với các quốc gia trung chuyển để xác minh hàng hóa có được sử dụng đúng mục đích và đúng đối tượng đã khai báo hay không.

Cho đến ngày 15/11/2026, chưa có kết luận công khai của cơ quan chức năng xác định Megaspeed đã vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu chip hoặc chuyển trái phép chip Nvidia sang Trung Quốc. Tuy nhiên, quy mô tài sản tăng đột biến, mạng lưới doanh nghiệp xuyên biên giới và những mối liên hệ tài chính vừa được hé lộ đang khiến vụ việc trở thành một trong những phép thử đáng chú ý đối với cơ chế kiểm soát chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.