Hãng xe máy giá rẻ 18 tỷ USD nức tiếng: Đã có mặt tại 90 quốc gia, chủ tịch 8x dồn toàn bộ tâm huyết vào xe điện

Vào một buổi sáng tháng 5, nhà máy rộng 120 ha của TVS Motor tại khu công nghiệp Hosur, miền Nam Ấn Độ, ngập trong không khí làm việc hối hả. Công nhân liên tục lắp tay lái vào những chiếc xe hai bánh di chuyển trên băng chuyền. Những chiếc xe tự hành chở vật liệu chạy dọc khắp mặt sàn nhà máy sáng bóng. 

Tại một khu vực khác, kỹ sư chăm chú lắp ráp động cơ 1.200 cc cho mẫu xe mô tô siêu cao cấp mới của công ty: Norton Manx R. Đây là một trong bốn dòng xe mới thuộc thương hiệu của Anh mà TVS Motor đã mua lại; dự kiến mở bán vào cuối năm nay.

Khung cảnh này phản ánh tham vọng của Sudarshan Venu (37 tuổi) - Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành tập đoàn có giá trị vốn hóa thị trường 18 tỷ USD và doanh thu hợp nhất đạt 6 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3/2026. Anh là thế hệ thứ tư của gia tộc sáng lập nên đế chế TVS lừng lẫy; có cha hiện nắm giữ khoảng 36% cổ phần công ty và góp mặt trong danh sách Tỷ phú Thế giới năm 2026 của Forbes với khối tài sản 6,2 tỷ USD.

Giờ đây, Sudarshan đang thổi làn gió mới vào TVS Motor với tầm nhìn xa và những hướng đi mới, đặc biệt là xe máy điện và các dòng xe phân khối lớn thuộc phân khúc cao cấp. Tham vọng được truyền cảm hứng từ ông nội và cha - những người luôn khao khát biến TVS thành một tập đoàn sản xuất xe hai bánh hàng đầu thế giới.

Trong một bước ngoặt đáng chú ý, TVS Motor đã vượt qua Yamaha Motor của Nhật Bản để trở thành nhà sản xuất xe hai bánh lớn thứ ba thế giới dựa trên sản lượng 5,5 triệu xe bán ra trong năm 2025, chỉ xếp sau Honda Motor (Nhật Bản) và Hero MotoCorp (có trụ sở tại Delhi, do tỷ phú Pawan Munjal kiểm soát). Công ty hiện sản xuất các dòng xe hai bánh và ba bánh có dung tích động cơ từ 100 cc đến 1.200 cc thuộc hơn một chục phân khúc, từ xe tay ga, xe số phổ thông đến xe thể thao, xe việt dã và dòng xe cao cấp độc quyền như Norton, đồng thời nắm giữ vị trí số 3 về sản lượng tại thị trường nội địa.

Khi Sudarshan tái cấu trúc tập đoàn, anh đặt mục tiêu nâng sản lượng lên 8,3 triệu xe trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027, tăng 41% so với năm tài chính 2026 và gấp hơn hai lần so với năm 2021. Để đạt được mục tiêu đó, anh đã dành riêng 35 tỷ rupee (370 triệu USD) cho việc mở rộng năng lực sản xuất, phát triển xe điện, ra mắt sản phẩm mới và mở rộng quy mô các công ty con toàn cầu, nâng tổng chi phí đầu tư tính từ năm 2024 lên 133 tỷ rupee.

Tất cả nằm trong lộ trình mà Sudarshan và cha cùng xây dựng từ 6 năm trước. “Nhiều chiến lược chúng tôi đã thực hiện, từ đầu tư vào xe điện hai bánh, đẩy mạnh ra thị trường quốc tế, tập trung vào phân khúc cao cấp cho đến chú trọng đổi mới sáng tạo... đều nhất quán với tầm nhìn được vạch ra từ năm 2020”, Sudarshan cho biết, đồng thời nói thêm rằng cha anh vẫn tiếp tục cố vấn và luôn đặt sự hài lòng của khách hàng, công nghệ và đổi mới lên hàng đầu.

Theo Hiệp hội Đại lý Ô tô Ấn Độ (FADA), Ấn Độ là thị trường xe hai bánh lớn nhất thế giới xét về sản lượng, với 21,4 triệu xe được tiêu thụ trong năm tài chính 2026. Báo cáo từ công ty tư vấn Kearney (có trụ sở tại Chicago) dự báo thị trường này sẽ mở rộng lên 27,6 triệu xe vào năm 2030 nhờ các động lực tăng trưởng như tỷ lệ sở hữu xe trên mỗi hộ gia đình còn thấp, sự bùng nổ của nền kinh tế tự do (gig economy) và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng.

TVS Motor, sở hữu 3 nhà máy tại Ấn Độ, 1 nhà máy tại Indonesia và 1 nhà máy tại Anh, hiện chiếm 19% thị phần xe hai bánh nội địa và 7% thị phần toàn cầu tính theo sản lượng, theo tạp chí chuyên ngành Autocar India. Thị trường nội địa đóng góp gần 3/4 tổng doanh số 5,9 triệu xe của TVS Motor trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3 (trong đó xe ba bánh chiếm 3,7%). Phần còn lại đến từ xuất khẩu, tăng 31% lên 1,4 triệu xe trong cùng kỳ.

Nhu cầu xe hai bánh bùng nổ tại Ấn Độ, Mỹ Latinh và Châu Phi đang tiếp thêm động lực cho lợi nhuận của TVS Motor tăng trưởng ổn định. Sự gia tăng nhu cầu này phản ánh rõ qua kết quả kinh doanh hợp nhất của tập đoàn, với doanh thu và lợi nhuận ròng đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) lần lượt là 24% và 39% trong giai đoạn 5 năm tính từ năm tài chính 2021. Kết quả này đã giúp cổ phiếu của hãng trên sàn chứng khoán Ấn Độ tăng gấp 5 lần kể từ năm 2021 và tăng 25% trong vòng một năm qua. 

“TVS đã chứng minh họ là một tay chơi toàn diện xét về định vị sản phẩm, độ đa dạng danh mục, mạng lưới thị trường cũng như năng lực công nghệ và sản xuất”, ông Ketan Thakkar, Biên tập viên mảng Kinh doanh Tập đoàn tại Autocar Professional nhận định.

Đà tăng trưởng của hãng xe máy này trong 5 năm qua thể hiện rõ nét nhất ở mảng xe điện hai bánh. 5 năm trước, TVS Motor chỉ có duy nhất một mẫu xe điện là tay ga iQube. Kể từ đó, hãng đã bổ sung thêm dòng xe giá rẻ Orbiter và dòng tay ga hiệu suất cao TVS X. Kết quả là thị phần xe điện nội địa của công ty đã bứt phá từ 2,6% trong năm tài chính 2021 lên 25% trong năm tài chính 2026, chính thức vươn lên vị trí số 1 từ tay đối thủ Ola Electric vào năm ngoái, theo dữ liệu từ chính phủ. 

Dù vậy, thị trường vẫn cạnh tranh vô cùng khốc liệt với sự góp mặt của các startup như Ola và Ather Energy (đều có trụ sở tại Bangalore), cùng các tập đoàn lâu đời như Bajaj Auto hay Hero MotoCorp với dòng xe điện Vida. Các hãng xe nước ngoài như VinFast (Việt Nam) và Suzuki Motor (Nhật Bản) cũng đang gia tăng sự hiện diện tại Ấn Độ ở mọi phân khúc xe điện.

Một thách thức khác là mảng xe điện phụ thuộc lớn vào nguồn đất hiếm nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến các nhà sản xuất xe hai bánh Ấn Độ khó kiểm soát nguồn cung và giá thành. Ngoài ra, nguồn cung linh kiện như thép, nhôm và đồng từ các khu vực khác trên thế giới gần đây cũng bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột tại Iran. “Chúng ta đang sống trong một môi trường rất biến động”, Sudarshan thừa nhận. “Tình hình hiện tại và có thể trong một thời gian tới vẫn còn nhiều bất định. Vì vậy, chúng tôi phải vừa tiến bước vừa quản trị rủi ro”.

Phân khúc xe mô tô cao cấp và siêu cao cấp của TVS Motor được đánh giá là một điểm sáng lớn, với doanh số nội địa đạt tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) 12% trong 5 năm qua, vượt xa mức tăng trưởng chung 5,1% của toàn ngành. Năm 2021, danh mục xe cao cấp của hãng chỉ có duy nhất dòng TVS Apache với 4 phiên bản, khởi điểm từ 1.200 USD. Từ đó đến nay, công ty đã bổ sung thêm 2 phiên bản Apache mới cùng dòng xe TVS Ronin - mẫu xe hiện đang được trưng bày tại văn phòng Singapore.

Sudarshan đặt nhiều kỳ vọng vào Norton - thương hiệu biểu tượng hơn 100 năm tuổi của Anh, vốn nổi tiếng với di sản đua xe, công nghệ đột phá và thiết kế thời thượng. TVS Motor đã mua lại Norton Motorcycles khi công ty này đang làm thủ tục phá sản vào năm 2020 với giá 16 triệu bảng Anh (21 triệu USD), sau đó rót thêm 200 triệu bảng Anh để tái thiết thương hiệu. 

Tuy nhiên, Norton cũng sẽ phải đối đầu với những gã khổng lồ trên thị trường xe siêu cao cấp toàn cầu như Ducati (Ý), Harley-Davidson (Mỹ) và BMW (Đức). Phân khúc này còn có sự góp mặt của thương hiệu KTM (Áo) thuộc sở hữu của Bajaj Auto, và Royal Enfield - một biểu tượng khác của Anh thuộc tập đoàn Eicher Motors (Ấn Độ, do tỷ phú Vikram Lal kiểm soát). 

Xe điện hai bánh và Norton là những mắt xích chiến lược trong kế hoạch nâng tầm TVS Motor thành một lực lượng toàn cầu của Sudarshan. Công ty hiện có mặt tại 90 quốc gia và đã củng cố vị thế tại Đông Nam Á, Mỹ Latinh, Trung Đông và Châu Phi. Mục tiêu tiếp theo là Châu Âu và Bắc Mỹ. 

“Chúng tôi muốn thâm nhập vào những thị trường mà hiện mình chưa có nhiều sự hiện diện”, anh nói.

Để phục vụ cho chiến lược mở rộng toàn cầu, Sudarshan tích cực chiêu mộ nhân tài trên khắp thế giới. Tập đoàn đã chiêu mộ ba nhân sự cấp cao từ Jaguar Land Rover (JLR) - hãng xe sang của Anh thuộc sở hữu của Tata Motors (Ấn Độ). Tháng 1 năm nay, ông Nick Rogers, nguyên Giám đốc Kỹ thuật Sản phẩm & Nghiên cứu với 37 năm cống hiến tại JLR, cũng đã được bổ nhiệm làm Chủ tịch kiêm Giám đốc Công nghệ Toàn cầu của TVS Motor.

Theo: Forbes