Hiện tượng "mua khi kỳ vọng, bán khi tin ra” quanh ngày 21/9 là hoàn toàn có thể
Chia sẻ tại Talk show Phố Tài chính trên VTV8, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset (MAS), cho rằng nâng hạng là điều kiện cần nhưng chưa phải điều kiện đủ để dòng vốn quốc tế quay trở lại.
Một yếu tố quan trọng là tác động của nâng hạng FTSE sẽ được phân bổ theo từng giai đoạn. Việt Nam không được đưa toàn bộ tỷ trọng vào các chỉ số FTSE ngay trong tháng 9, mà trải qua 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, với tỷ trọng lũy kế khoảng 10%, 30%, 65% và 100%.
Do đó, dòng vốn liên quan trực tiếp đến nâng hạng nhiều khả năng cũng được giải ngân từng bước thay vì tạo ra một cú hích duy nhất.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy dòng vốn chủ động thường có xu hướng đi trước sự kiện để đón đầu kỳ vọng, trong khi các quỹ thụ động thường tái cơ cấu danh mục gần thời điểm chỉ số chính thức có hiệu lực.
Kuwait từng ghi nhận thị trường tăng mạnh trước khi chính thức được đưa vào nhóm thị trường mới nổi, nhưng sau đó vẫn có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh khi nhà đầu tư chốt lời. Trong khi đó, Saudi Arabia được nâng hạng theo nhiều giai đoạn, giúp dòng vốn ngoại tăng dần cùng quá trình mở cửa và cải cách thị trường.
Với Việt Nam, ông Trí cho rằng khả năng xuất hiện hiện tượng "mua khi kỳ vọng, bán khi tin ra” quanh ngày 21/9 là hoàn toàn có thể, nhất là ở những cổ phiếu đã tăng mạnh nhờ câu chuyện nâng hạng.
Tuy nhiên, tác động của nâng hạng không kết thúc sau ngày này. Điều cần theo dõi là dòng vốn ngoại có cải thiện dần, thanh khoản có mở rộng bền vững và tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức có gia tăng trong những tháng tiếp theo hay không.
Theo chuyên gia, Việt Nam đã đạt một cột mốc quan trọng với FTSE nhưng vẫn còn chặng đường dài nếu muốn tiến gần hơn tới tiêu chuẩn MSCI. Trong kỳ Market Classification Review tháng 6/2026, MSCI chưa đưa Việt Nam vào nhóm thị trường đang được xem xét tái phân loại. Vì vậy, mục tiêu MSCI nên được xem là bước cải cách tiếp theo, thay vì câu chuyện có thể hoàn thành ngay trong ngắn hạn.
MSCI đã ghi nhận một số tiến bộ của Việt Nam như phát triển mô hình global broker, lộ trình thành lập hệ thống đối tác bù trừ trung tâm CCP, mở rộng công bố thông tin bằng tiếng Anh và cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Dù vậy, giới hạn sở hữu nước ngoài tại một số doanh nghiệp lớn, free-float thấp, khả năng tiếp cận thị trường ngoại hối và việc công bố thông tin bằng tiếng Anh vẫn là những điểm cần cải thiện.
Cơ chế non-prefunding đã giúp nâng khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư ngoại, nhưng về dài hạn, Việt Nam vẫn cần hoàn thiện hệ thống CCP để đưa cơ chế hậu giao dịch tiến gần chuẩn quốc tế.
Bên cạnh đó, chuyên gia cho rằng thị trường cần tiếp tục xử lý room ngoại, nâng tỷ lệ free-float, mở rộng công bố thông tin bằng tiếng Anh và phát triển các công cụ hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài quản trị rủi ro.
Nguồn cung cổ phiếu chất lượng cũng là vấn đề quan trọng. Theo ông Trí, Việt Nam cần thúc đẩy IPO, cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước và niêm yết các doanh nghiệp quy mô lớn. Một thị trường mới nổi hấp dẫn không chỉ cần dòng tiền mà còn phải có đủ doanh nghiệp chất lượng để hấp thụ dòng vốn.
Kinh tế tăng trưởng tích cực, chứng khoán có thể rung lắc
Về nền tảng vĩ mô, ông Trí đánh giá các động lực tăng trưởng vẫn tương đối tích cực. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, cao hơn mức 7,63% cùng kỳ năm 2025.
Trong 8 tháng, IIP tăng 11,9%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 13,3%, nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,6%. Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước đạt khoảng 546.800 tỷ đồng, tăng 18,5%, trong khi FDI thực hiện đạt khoảng 17,25 tỷ USD, tăng 12%.
Tuy nhiên, áp lực cũng gia tăng khi CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45%. Nhập khẩu tăng 35,3%, cao hơn mức tăng 22,4% của xuất khẩu, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu khoảng 20,46 tỷ USD.
Theo kịch bản điều hành của Chính phủ, để đạt mục tiêu GDP cả năm từ 10% trở lên, tăng trưởng 6 tháng cuối năm cần đạt khoảng 11,9%. Đây là mức khá thách thức, đòi hỏi sự cộng hưởng của đầu tư công, đầu tư tư nhân, FDI, sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng.
Đối với thị trường chứng khoán, ông Trí duy trì quan điểm tích cực trong trung và dài hạn nhưng thận trọng hơn ở ngắn hạn.
Sau khi tăng hơn 5% trong tháng 8, VN-Index đã phản ánh một phần kỳ vọng về nâng hạng, tăng trưởng kinh tế và kết quả kinh doanh. Những phiên rung lắc mạnh đầu tháng 9 cho thấy sự phân hóa gia tăng khi số lượng cổ phiếu giảm chiếm ưu thế.
Dòng tiền trong nước được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò lực đỡ, tập trung vào các nhóm có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận như ngân hàng và dịch vụ tài chính, đầu tư công - xây dựng - hạ tầng, công nghệ, năng lượng và bất động sản khu công nghiệp.
Với dòng vốn ngoại, xu hướng được kỳ vọng cải thiện từng bước thay vì đảo chiều ngay lập tức. Các quỹ thụ động sẽ phân bổ vốn theo lộ trình FTSE, trong khi quỹ chủ động vẫn cần thêm thời gian đánh giá định giá, lợi nhuận và rủi ro tỷ giá.
Sau ngày 21/9, thị trường có thể chuyển sự chú ý sang kết quả kinh doanh quý III, triển vọng lợi nhuận năm 2027 và quy mô dòng vốn thực tế từ các quỹ quốc tế.
Theo ông Trí, về trung hạn, ba yếu tố quyết định sẽ là dòng vốn thực tế sau nâng hạng, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và tiến độ cải cách thị trường hướng tới chuẩn MSCI. Nếu cả ba cùng cải thiện, nâng hạng FTSE có thể trở thành điểm khởi đầu cho một chu kỳ nâng chất lượng thị trường vốn Việt Nam, thay vì chỉ tạo ra một đợt tăng giá ngắn hạn.
.png "Đồng yên lập đỉnh 7 tháng, nhảy vọt 4% trong 1 tuần")
.png "Đằng sau công nghệ được Sun Group sử dụng cho dự án 2.400 tỷ đồng phục vụ APEC 2027: Có thể sánh ngang Singapore, Hồng Kông?")
