Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa trình Bộ Xây dựng Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cuối kỳ dự án cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu. Hồ sơ do liên danh CTCP Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Hưng Nghiệp và CTCP Tấn Phát lập.
Sau khi đánh giá nhiều phương án hướng tuyến và tiếp thu ý kiến các địa phương, đơn vị tư vấn đề xuất tuyến cao tốc bắt đầu từ khu vực cửa khẩu Hà Tiên, đi theo đường vành đai quy hoạch của phường Hà Tiên, vượt đầm Đông Hồ và kết nối với Quốc lộ N1.
Theo phương án này, sẽ đầu tư mới khoảng 9,9 km tuyến nối từ Hà Tiên đến Quốc lộ N1, đồng thời nâng cấp, mở rộng khoảng 5,6 km Quốc lộ N1 đạt tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng.
Từ Quốc lộ N1, tuyến cao tốc đi song song với Quốc lộ 80, kết nối với cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Sỏi, tiếp tục đi về phía Bắc Quốc lộ 61, giao cắt với Quốc lộ 61, Quốc lộ Phụng Hiệp, Đường tỉnh 973 và kết nối với cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, trước khi kết thúc tại nút giao giữa Quốc lộ 1 và đường 23 Tháng 8 (phường Bạc Liêu). Tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 183,9 km.
Theo đề xuất, dự án được đầu tư hoàn chỉnh theo tiêu chuẩn 4 làn xe, có dải dừng xe khẩn cấp liên tục, tốc độ thiết kế 120 km/h, nền đường rộng 24,75 m, đồng bộ với hệ thống cầu trên toàn tuyến.
Hướng tuyến Dự án cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu.
Một trong những thách thức lớn nhất của dự án là nền đất yếu phân bố trên phần lớn chiều dài tuyến. Theo đơn vị tư vấn, đoạn từ Quốc lộ N1 đến trước cầu Kênh D3 (Km43+865) có nền địa chất tương đối ổn định nên có thể áp dụng phương án nền đắp thông thường. Riêng khu vực nuôi trồng thủy sản từ Km10 đến Km20 được nghiên cứu sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền.
Đối với phần còn lại, đơn vị tư vấn đã nghiên cứu nhiều giải pháp nhằm giảm nhu cầu vật liệu đắp nền - một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất của các dự án giao thông tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo tính toán, nếu áp dụng giải pháp truyền thống với nền đường đắp và xử lý nền đất yếu bằng bấc thấm, dự án sẽ cần khoảng 23,7 triệu m³ cát, trong đó riêng lượng cát bù lún lên tới 8,8 triệu m³.
Một phương án khác là sử dụng trụ đất gia cố xi măng thay cho bấc thấm, giúp giảm nhu cầu cát xuống còn khoảng 10,5 triệu m³, tức giảm hơn 13 triệu m³ so với phương án truyền thống. Tuy nhiên, chi phí đầu tư dự kiến tăng thêm khoảng 8.800 tỷ đồng.
Để phù hợp với điều kiện nguồn vật liệu đắp ngày càng khan hiếm tại Đồng bằng sông Cửu Long, đơn vị tư vấn kiến nghị lựa chọn phương án trắc dọc đi cao bằng cầu cạn. Theo đó, tỷ lệ cầu trên toàn tuyến sẽ tăng từ khoảng 37% lên 83%, giúp giảm nhu cầu vật liệu đắp từ 28,2 triệu m³ xuống còn 11,5 triệu m³, đồng thời giảm diện tích giải phóng mặt bằng từ 1.224 ha xuống khoảng 850 ha.
Theo phương án này, tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 147.798 tỷ đồng, trong đó đoạn Hà Tiên - Rạch Giá khoảng 68.884 tỷ đồng và đoạn Rạch Giá - Bạc Liêu khoảng 78.914 tỷ đồng.
Trong cơ cấu chi phí, chi phí xây dựng khoảng 105.620 tỷ đồng, chiếm hơn 71% tổng mức đầu tư; chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 8.380 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác khoảng 10.562 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 23.236 tỷ đồng.
Theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đơn vị tư vấn kiến nghị chia dự án thành 4 dự án thành phần nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức đầu tư, quản lý và khai thác độc lập theo quy định của Luật Xây dựng.
Trong đó, Dự án thành phần 1 có tổng mức đầu tư khoảng 26.054 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 khoảng 42.830 tỷ đồng; Dự án thành phần 3 khoảng 42.102 tỷ đồng và Dự án thành phần 4 khoảng 36.812 tỷ đồng. Toàn bộ dự án được đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Đơn vị tư vấn cũng kiến nghị triển khai toàn tuyến trước năm 2030. Hai đoạn Hà Tiên - Rạch Giá và Rạch Giá - cao tốc Cần Thơ - Cà Mau được ưu tiên đầu tư trước theo nhu cầu vận tải. Riêng đoạn từ cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đến Bạc Liêu, dù lưu lượng xe dự báo chỉ thực sự phù hợp để đầu tư sau năm 2030, vẫn được đề xuất triển khai trước nhằm bảo đảm tính đồng bộ toàn tuyến.
Theo đề xuất, dự án sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2025-2030. Quốc hội sẽ quyết định chủ trương đầu tư; Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản và giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm đại diện chủ đầu tư. Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc dự kiến được giao Cục Đường bộ Việt Nam quản lý, khai thác.
Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, việc đầu tư tuyến Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu là cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, đồng thời hoàn thiện mạng lưới cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Hiện nay, Quốc lộ 80 và Quốc lộ 61 là hai trục giao thông ngang chủ lực kết nối cửa khẩu quốc tế Hà Tiên với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, cả hai tuyến đều đi qua nhiều khu dân cư và đô thị nên năng lực thông hành còn hạn chế, trong khi lưu lượng hàng hóa qua cửa khẩu Hà Tiên ngày càng tăng.
Việc hình thành tuyến cao tốc mới được kỳ vọng sẽ chia sẻ lưu lượng với Quốc lộ 80, Quốc lộ 61 và Quốc lộ 63, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực vận tải hàng hóa, hành khách, đồng thời kết nối cửa khẩu quốc tế Hà Tiên với các trung tâm kinh tế như Xà Xía, Hà Tiên, Kiên Lương, Hòn Đất, Rạch Giá, Giồng Riềng, Vị Thanh và Bạc Liêu. Tuyến đường cũng sẽ phát huy hiệu quả đầu tư của các cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh - Vàm Cống - Rạch Sỏi và Cần Thơ - Cà Mau, góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tăng cường năng lực bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới Tây Nam.
