Giá mặt hàng quan trọng tăng sốc tới 83%, một quốc gia BRICS lập tức 'cầu cứu' từ Nga đến Việt Nam để nhập khẩu

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và nguyên liệu đầu vào, Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu urê lớn nhất thế giới – đang gấp rút tìm kiếm nguồn cung phân bón trên quy mô toàn cầu nhằm đảm bảo an ninh lương thực cho vụ mùa sắp tới.

Theo một nguồn tin thân cận, New Delhi đã chủ động đàm phán trực tiếp với hàng loạt nhà sản xuất và xuất khẩu phân bón lớn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ chế đấu thầu truyền thống.

Các đối tác được tiếp cận bao gồm Nga, Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Algeria và Ai Cập, tập trung vào hai loại phân bón thiết yếu là urê và di-amoni photphat (DAP) – đầu vào quan trọng cho các loại cây trồng chủ lực như lúa, đậu nành và ngô.

Trong đó, Việt Nam đang là một trong những quốc gia xuất khẩu phân bón lớn trên thế giới. Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, trong năm 2025 cả nước xuất khẩu gần 2 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 845 triệu USD, tăng 14% về khối lượng, tăng 19% về kim ngạch so với năm trước.

Đáng chú ý, Ấn Độ cũng đã liên hệ với Trung Quốc để tìm kiếm nguồn cung urê, trong bối cảnh thị trường toàn cầu trở nên khan hiếm và cạnh tranh hơn. Nguồn tin cho biết, quốc gia Nam Á này có thể trì hoãn các đợt đấu thầu nhập khẩu trong thời gian tới, ưu tiên hình thức mua trực tiếp nhằm đảm bảo nguồn hàng nhanh chóng và ổn định hơn.

Không chỉ dừng lại ở một số đối tác truyền thống, chính phủ Ấn Độ đang mở rộng phạm vi tiếp cận trên diện rộng. Bộ Phân bón nước này xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra với nhiều quốc gia như Morocco, Australia, Jordan, Canada, Phần Lan và Togo. Khoảng 16 phái đoàn ngoại giao của Ấn Độ tại nước ngoài cũng được huy động để tìm kiếm các nguồn cung thay thế trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.

Ở trong nước, chính phủ liên bang đã yêu cầu các bang tăng cường quản lý thị trường phân bón, khuyến khích sử dụng tiết kiệm và ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tích trữ. Nhu cầu dự kiến sẽ tăng mạnh từ giữa tháng 5, khi nông dân bắt đầu chuẩn bị cho vụ gieo trồng mùa mưa – một trong những mùa vụ quan trọng nhất trong năm.

Áp lực nguồn cung gia tăng trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến dòng chảy khí đốt tự nhiên tại Trung Đông bị gián đoạn. Đây là nguyên liệu đầu vào quan trọng để sản xuất urê. Hệ quả là nhiều nhà máy phân bón tại Ấn Độ và các quốc gia lân cận buộc phải cắt giảm công suất, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt.

Đặc biệt, những gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược đối với năng lượng và phân bón – đang trở thành “nút thắt cổ chai” của thương mại toàn cầu. Với khoảng 45% nguồn cung urê thế giới được vận chuyển từ khu vực Vịnh Ba Tư, bất kỳ sự đình trệ kéo dài nào cũng có thể đẩy giá phân bón tiếp tục leo thang.

Thực tế, giá urê tăng mạnh kể từ khi eo biển Hormuz bị gián đoạn, với mức tăng khoảng 50%. Tính từ đầu năm, giá đã tăng tới 83%, lên 717,74 USD/tấn, theo Fertilizerworks.com.

Trong bối cảnh đó, động thái “chạy đua nguồn cung” của Ấn Độ phản ánh rõ mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường phân bón toàn cầu, đồng thời cho thấy những rủi ro lan rộng từ xung đột địa chính trị tới chuỗi cung ứng nông nghiệp.