Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) vừa đệ đơn kiện Liên minh châu Âu (EU) lên Tòa án Cấp cao tại Luxembourg nhằm phản đối quyết định đóng băng vô thời hạn tài sản dự trữ quốc gia của Nga. Đây là bước leo thang pháp lý mới nhất trong cuộc đối đầu giữa Moscow và Brussels liên quan đến xung đột tại Ukraine.
Số tài sản bị EU phong tỏa ước tính khoảng 210 tỷ euro (khoảng 226 tỷ USD). Trong đó, khoảng 185 tỷ euro (khoảng 199 tỷ USD) được giữ tại Euroclear - tổ chức lưu ký có trụ sở tại Brussels và hiện cũng đang bị Nga kiện riêng. EU đã quyết định rằng số tiền này chỉ được giải phóng khi chiến tranh kết thúc, Nga bồi thường thiệt hại cho Ukraine và không còn gây rủi ro cho kinh tế châu Âu.
Đơn kiện được nộp ngày 27/2 và được công bố ngắn gọn trong thông cáo báo chí ngày 3/3. CBR cáo buộc rằng việc phong tỏa vô thời hạn khiến Nga không thể tiếp cận công lý, xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp và vi phạm nguyên tắc miễn trừ chủ quyền dành cho các quốc gia và ngân hàng trung ương. Theo lập luận của Nga, đây là hành động “đi ngược các chuẩn mực pháp lý quốc tế và nguyên tắc pháp quyền của EU”.
Quy định mà Nga đang phản đối được các nước thành viên EU thông qua hồi tháng 12, khi khối này chạy đua tìm cách thông qua gói hỗ trợ mới cho Ukraine trị giá 90 tỷ euro (96,8 tỷ USD). Việc phong tỏa tài sản được thực thi dựa trên Điều 122 của Hiệp ước EU - điều khoản vốn được dùng trong các tình huống khẩn cấp như đại dịch COVID-19 hay khủng hoảng năng lượng.
Ủy ban châu Âu (EC) cho rằng chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga đã gây “tác động kinh tế nghiêm trọng” khiến EU phải kích hoạt cơ chế này, bao gồm việc gián đoạn chuỗi cung ứng, gia tăng bất ổn, giảm đầu tư và nhiều cuộc tấn công hỗn hợp như phá hoại, gây nhiễu và chiến dịch thông tin sai lệch.
Theo khuôn khổ đã được thông qua, 210 tỷ euro chỉ được giải phóng khi Nga đáp ứng 3 điều kiện: chấm dứt chiến tranh, bồi thường thiệt hại cho Ukraine và bảo đảm không còn đe dọa gây ra “khó khăn nghiêm trọng” cho kinh tế EU. Do Moscow nhiều lần khẳng định sẽ không chi trả bất kỳ khoản bồi thường nào cho Kyiv, giới quan sát nhận định rằng số tài sản này gần như chắc chắn sẽ bị đóng băng vô thời hạn.
Khi thông qua quyết định vào tháng 12, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh rằng EU đang gửi “tín hiệu mạnh mẽ” tới Moscow: cái giá cho cuộc chiến sẽ tiếp tục tăng cao. Bà nói EU muốn bảo đảm Ukraine có thêm sức mạnh cả trên chiến trường lẫn bàn đàm phán.
Nga lập luận rằng Brussels đã “vi phạm nghiêm trọng quy trình” khi sử dụng cơ chế biểu quyết đa số theo Điều 122, thay vì biểu quyết nhất trí vốn áp dụng cho chính sách đối ngoại. Hungary, nước phản đối mạnh mẽ các gói hỗ trợ Ukraine, cũng đưa ra quan điểm tương tự.
EC hiện chưa đưa ra phản hồi về vụ kiện mới. Trước đó, khi Nga kiện Euroclear, khối này đã bác bỏ vụ kiện là “suy đoán vô căn cứ”. Hiện quy định của EU cấm tòa án trong khối công nhận hoặc thi hành bất kỳ yêu cầu bồi thường nào liên quan đến việc phong tỏa tài sản Nga, khiến nỗ lực pháp lý của Moscow đối mặt thách thức lớn.
Theo Euronews
.png "50 tác phẩm được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII")
