Cuộc tranh cãi quanh việc khôi phục hoạt động của đường ống dẫn dầu Druzhba, có công suất 60 - 70 triệu tấn/năm, đang ngày càng căng thẳng, khi Slovakia, Hungary và Ukraine đưa ra những quan điểm trái ngược về tình trạng và tương lai của tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng này.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho biết ông đã đạt được sự đồng thuận với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen về sự cần thiết phải khôi phục đường ống.
Phát biểu sau cuộc gặp với bà von der Leyen bên lề Diễn đàn Hạt nhân Thế giới, ông Fico khẳng định hai bên cùng chia sẻ quan điểm rằng việc nối lại dòng chảy dầu qua Druzhba là cần thiết để đảm bảo nguồn cung năng lượng cho Slovakia và khu vực.
Đường ống Druzhba, vốn vận chuyển dầu Nga qua lãnh thổ Ukraine tới Slovakia và Hungary, đã bị tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào cuối tháng 1 và từ đó đến nay vẫn chưa được sửa chữa.
Theo Bratislava và Budapest, tuyến ống này thực tế vẫn có thể vận hành và việc chậm khôi phục dòng chảy dầu chủ yếu mang động cơ chính trị.
Thủ tướng Fico cho rằng Ukraine đang sử dụng vấn đề này như một công cụ gây sức ép đối với 2 nước láng giềng. Ông cho biết trong cuộc trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu, hai bên đều cho rằng nếu đường ống bị hư hại thì cần nhanh chóng sửa chữa và Slovakia sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật cũng như năng lực sửa chữa cần thiết.
Trong khi đó, bà von der Leyen không nhắc trực tiếp đến Druzhba trong tuyên bố sau cuộc gặp nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì nguồn cung năng lượng ổn định với mức giá hợp lý cho người dân châu Âu. Bà cho rằng đảm bảo an ninh năng lượng cho Slovakia và toàn Liên minh châu Âu (EU) là ưu tiên quan trọng.
Tuy nhiên, lập trường từ Kyiv lại tỏ ra thận trọng hơn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó cho biết việc sửa chữa Druzhba không phải là ưu tiên và chỉ có thể được xem xét khi đạt được lệnh ngừng bắn. Theo ông, ngay cả khi được tiến hành, quá trình sửa chữa cũng có thể kéo dài tới sáu tuần.
Sự bất đồng quanh vấn đề này đã ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định của EU. Hungary đã chặn gói vay trị giá 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine để phản đối việc đường ống không được khôi phục. Thủ tướng Slovakia cũng cảnh báo Bratislava có thể xem xét lại việc hỗ trợ tài chính của EU cho Ukraine nếu tình trạng hiện nay kéo dài.
Ông Fico thậm chí bày tỏ nghi ngờ rằng Tổng thống Zelensky sẽ không bao giờ cho phép dòng dầu Nga chảy trở lại Slovakia và Hungary qua Druzhba.
Theo ông, Kyiv có thể đang phản ứng trước lập trường hòa bình của Bratislava trong cuộc xung đột Ukraine. Thủ tướng Slovakia cũng cho biết chính phủ của ông đang tìm cách đạt được miễn trừ khỏi một số lệnh trừng phạt của EU để tiếp tục nhập khẩu năng lượng Nga ít nhất đến năm 2027.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Slovakia đã tuyên bố tình trạng khủng hoảng năng lượng vào ngày 18/2, đồng thời ngừng cung cấp điện và dầu diesel cho Ukraine. Chính quyền Bratislava cho biết không loại trừ khả năng áp dụng thêm các biện pháp hạn chế nếu Kyiv không thay đổi cách tiếp cận đối với vấn đề Druzhba.
Các nỗ lực ngoại giao cũng gặp nhiều trở ngại. Một nhóm chuyên gia Hungary đến Kyiv vào ngày 11/3 đã không được phép kiểm tra trực tiếp đường ống để xác định tình trạng hoạt động. Phái đoàn này cũng không được gặp đại diện Bộ Năng lượng Ukraine để thảo luận về việc nối lại nguồn cung dầu Nga.
Thứ trưởng Năng lượng Hungary Gabor Czepek cho biết đoàn chuyên gia đã buộc phải rời Ukraine sau khi hoàn tất các cuộc tham vấn với các nhà ngoại giao EU và Mỹ, cũng như đại diện công ty vận hành đường ống Ukrtransnafta.
Trong khi đó, các quan chức Ukraine thông báo với các đại sứ nước ngoài tại Kyiv rằng việc khôi phục hoạt động của Druzhba có thể mất thêm 1 tháng nữa. Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto lưu ý rằng mốc thời gian này trùng với cuộc bầu cử quốc hội Hungary dự kiến diễn ra vào ngày 12/4, càng làm tăng thêm nghi ngờ về yếu tố chính trị phía sau sự chậm trễ.
Theo Euronews
.jpg "Dư địa vốn cho nhà ở xã hội còn rất lớn")
.jpg "Giá nhà vượt xa thu nhập: Người dân có thể mất 30 năm để mua một căn hộ")
