Một thay đổi lớn sắp xuất hiện trên sàn HOSE

Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quy chế tiêu chí phân loại cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), trong đó đáng chú ý là đề xuất chia cổ phiếu niêm yết thành hai nhóm gồm Prime Board và Standard Board.

VNX cho biết dự thảo được xây dựng nhằm thiết lập các tiêu chí, trình tự và thủ tục đánh giá, sắp xếp cổ phiếu niêm yết tại HOSE. Kết quả phân loại sẽ là cơ sở để tổ chức, vận hành thị trường, phát triển sản phẩm và chỉ số chứng khoán, đồng thời cung cấp thêm thông tin cho nhà đầu tư.

Cụ thể, cổ phiếu niêm yết tại HOSE sẽ được phân loại vào Bảng cổ phiếu Chính - Prime Board hoặc Bảng cổ phiếu Tiêu chuẩn - Standard Board.

Để được xếp vào Prime Board, cổ phiếu phải đồng thời đáp ứng một loạt điều kiện.

Trước hết, doanh nghiệp phải có vốn điều lệ đã góp từ 1.000 tỷ đồng trở lên, căn cứ trên báo cáo tài chính năm gần nhất đã được kiểm toán.

Bên cạnh tiêu chí về quy mô vốn, dự thảo còn đặt ra yêu cầu liên quan tới tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa, hay FOL. Theo đó, doanh nghiệp phải có tỷ lệ FOL từ 50% trở lên, hoặc giá trị vốn điều lệ theo báo cáo tài chính năm gần nhất sau khi quy đổi theo tỷ lệ FOL phải đạt tối thiểu 500 tỷ đồng.

Một điều kiện khác liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, hay free-float. Cổ phiếu phải có free-float từ 50% trở lên, hoặc giá trị vốn điều lệ được quy đổi theo tỷ lệ free-float đạt từ 500 tỷ đồng trở lên.

Ngoài ra, tại ngày chốt số liệu, cổ phiếu không được thuộc diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch, tạm ngừng giao dịch hoặc đình chỉ giao dịch theo quy chế niêm yết và giao dịch chứng khoán.

Theo dự thảo, những cổ phiếu niêm yết không đáp ứng một trong các tiêu chí của Prime Board sẽ được xếp vào Standard Board.

Cổ phiếu mới niêm yết trước tiên cũng sẽ được xếp vào Standard Board kể từ ngày niêm yết. Sau khi HOSE xác định được tỷ lệ free-float của doanh nghiệp theo quy tắc chỉ số, Sở sẽ thực hiện phân loại lại nếu cổ phiếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện để vào Prime Board.

Việc phân loại này phải được thực hiện trong vòng 7 ngày làm việc kể từ khi hoàn thành việc xác định tỷ lệ free-float và không phụ thuộc vào kỳ đánh giá định kỳ hàng năm.

Phân loại lại cổ phiếu vào tháng 6 hàng năm

Theo dự thảo Quy chế, HOSE sẽ thực hiện phân loại và sắp xếp cổ phiếu định kỳ mỗi năm một lần. Ngày chốt số liệu được xác định là ngày giao dịch cuối cùng của tháng 6 hàng năm. Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày chốt số liệu, HOSE sẽ hoàn tất việc phân loại và công bố kết quả, bao gồm danh sách cổ phiếu thuộc Prime Board và Standard Board.

Kết quả phân loại sẽ có hiệu lực kể từ ngày HOSE công bố hoặc từ một thời điểm khác do Sở thông báo khi công bố kết quả.

Ngoài kỳ đánh giá thường niên, cổ phiếu cũng có thể bị điều chỉnh phân loại bất thường. Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi một cổ phiếu bị đưa vào diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch, HOSE sẽ thực hiện rà soát và điều chỉnh kết quả phân loại nếu cần thiết.

Dự thảo cũng quy định tỷ lệ FOL và free-float sẽ được HOSE xác định định kỳ theo phương pháp tính do Sở ban hành và sử dụng làm căn cứ cho quá trình phân loại cổ phiếu.

Theo lộ trình được đề xuất, HOSE sẽ công bố kết quả phân loại cổ phiếu lần đầu theo Quy chế này vào ngày 28/12/2026.

VNX cho biết các tiêu chí phân loại có thể tiếp tục được rà soát, cập nhật nhằm phù hợp với sự phát triển của thị trường và định hướng nâng hạng thị trường chứng khoán, sau khi được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận theo quy định.