Trong một phòng thí nghiệm kiểm tra khổng lồ, tua tủa những khối kim tự tháp bằng mút xốp, Volkswagen đang thử nghiệm một trong những mẫu xe mới mà hãng thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc.
Nhưng bài kiểm tra lớn nhất vẫn còn ở phía trước: Liệu các tài xế Trung Quốc có muốn mua những chiếc xe này hay không?
Những mẫu xe đang được đánh giá tại trung tâm phát triển rộng lớn của Volkswagen thuộc thế hệ xe sắp ra mắt, tập trung riêng cho thị trường Trung Quốc, mà nhà sản xuất ô tô này đặt cược có thể hồi sinh vận may của mình tại thị trường xe hơi lớn nhất thế giới.
Volkswagen từng dẫn đầu thị trường Trung Quốc trong nhiều thập kỷ, quốc gia này từng được ước tính đóng góp hơn một nửa lợi nhuận hằng năm của hãng. Nhưng vị thế của công ty tại Trung Quốc đã nhanh chóng xói mòn trong những năm gần đây, giữa cuộc cạnh tranh khốc liệt từ các nhà sản xuất xe điện nội địa có công nghệ số tiên tiến hơn.
Để bắt kịp, Volkswagen đã tìm cách tách hoạt động kinh doanh đang chật vật tại Trung Quốc khỏi các thiết kế lấy châu Âu làm trung tâm và quy trình ra quyết định chậm chạp tại trụ sở Đức. Hãng đã đầu tư 3,5 tỷ USD vào các cơ sở phát triển hiện đại tại Hợp Phì và ký thỏa thuận với một số công ty địa phương am hiểu công nghệ.
Giờ đây, những chiếc xe đầu tiên được sản xuất theo chiến lược “ở Trung Quốc, cho Trung Quốc” của hãng đang bắt đầu lăn bánh.
Việc những mẫu xe này có chinh phục được tài xế Trung Quốc hay không là phép thử đối với triển vọng tương lai của Volkswagen tại quốc gia này. Chúng cũng là một trường hợp thử nghiệm cho khả năng sống sót của các thương hiệu phương Tây khác tại Trung Quốc, nơi người tiêu dùng ngày càng ưu ái các nhà vô địch nội địa.
“Chào mừng đến với trung tâm sức mạnh của ngành công nghiệp ô tô, nơi chu kỳ công nghệ ngắn hơn, cạnh tranh khốc liệt hơn và kỳ vọng của khách hàng thay đổi nhanh hơn bất kỳ nơi nào khác”, Tổng giám đốc Volkswagen Oliver Blume nói trong một chuyến thăm Trung Quốc gần đây.
Công ty dự kiến ra mắt hơn 20 mẫu xe mới tại Trung Quốc trong năm nay, bắt đầu với Volkswagen ID. Unyx 07.
Mẫu sedan này, bắt đầu rời dây chuyền sản xuất tại Hợp Phì vào tháng 1, là chiếc Volkswagen đầu tiên được trang bị loại máy tính trung tâm mạnh mẽ cho phép các thương hiệu cung cấp mức độ tự hành cao hơn và các tính năng khác được hỗ trợ bởi AI.
Trong một chuyến chạy thử gần đây quanh Hợp Phì, chiếc xe đã tự lái qua dòng xe dày đặc trên cao tốc và di chuyển quanh một bãi đỗ xe ngầm. Một tài xế an toàn vẫn đặt tay trên vô lăng, theo yêu cầu tại Trung Quốc.
Để mở cửa sổ, tài xế chỉ cần yêu cầu trợ lý số của xe, thay vì bấm nút. Đây là kiểu tính năng đã trở thành tiêu chuẩn trên các mẫu xe Trung Quốc đời mới.
Volkswagen phát triển công nghệ tự lái này trong quan hệ hợp tác với Horizon Robotics, một công ty công nghệ có trụ sở tại Bắc Kinh. Các mẫu xe dự kiến ra mắt cuối năm nay sẽ được trang bị phiên bản tiên tiến hơn, có khả năng xử lý nhiệm vụ khó hơn là di chuyển trên đường phố đô thị.
Các quan hệ đối tác là dấu ấn trong nỗ lực của công ty Đức nhằm bắt kịp các đối thủ Trung Quốc mới nổi.
Volkswagen đã mua khoảng 5% cổ phần của startup xe điện nội địa Xpeng vào năm 2023. Kể từ đó, hãng đã tận dụng chuyên môn của công ty Trung Quốc này để hỗ trợ phát triển hệ thống điện tử lần đầu xuất hiện trên ID. Unyx 07 mới, cũng như hai mẫu xe nữa dự kiến ra mắt trong năm nay.
Xu hướng này là sự đảo chiều của một mô hình cũ. Trong nhiều thập kỷ, Volkswagen cung cấp công nghệ cho các liên doanh của mình tại Trung Quốc, và các khoản phí bản quyền có biên lợi nhuận cao chảy ngược về Đức. Giờ đây, các công ty Trung Quốc đang cung cấp tri thức công nghệ và thu về phần thưởng.
Xpeng đã giúp “khởi động nhanh” nhiệm vụ bắt kịp, Thomas Ulbrich, giám đốc công nghệ của Volkswagen Trung Quốc và là người đứng đầu trung tâm phát triển Hợp Phì cho biết.
Cơ sở ở miền đông Trung Quốc này có diện tích tương đương 18 sân bóng đá và chứa một số cỗ máy mới đồ sộ, trong đó có phòng thí nghiệm tương thích điện từ, một căn phòng khổng lồ được lót bằng những khối kim tự tháp giống gai nhọn nhằm giảm thiểu nhiễu khi kiểm tra hệ thống điện tử.
Việc có đầy đủ các cơ sở thử nghiệm cần thiết để tạo ra một chiếc xe tại Trung Quốc giúp rút ngắn thời gian phát triển 30%, công ty cho biết, cho phép hãng bám sát hơn nhu cầu địa phương.
Trong một chuyến tham quan gần đây, một bộ khung gầm đang bị rung lắc trên một bệ thử nghiệm mới, giúp rút ngắn thời gian kiểm tra khả năng vận hành trên đường từ 30 tuần xuống còn 10 tuần, theo kỹ sư phụ trách. Hợp Phì nhận được cỗ máy này thậm chí còn trước cả trụ sở Volkswagen tại Đức.
Lợi nhuận của Volkswagen tại Trung Quốc đã sụp giảm khi hãng mất thị phần và đổ tiền vào phát triển nội địa cũng như các quan hệ đối tác. Công ty dự kiến hoạt động tại Trung Quốc sẽ tạo ra lợi nhuận dưới 500 triệu USD trong năm nay, giảm mạnh so với mức 5 tỷ USD một thập kỷ trước.
Trong một bản cập nhật gần đây dành cho nhà đầu tư, Volkswagen nói năm nay sẽ là đáy, các khoản đầu tư bắt đầu ra quả từ năm 2027, dù không còn ở quy mô của thời hoàng kim trước đại dịch.
Sự phục hồi cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc có bao nhiêu người tiêu dùng Trung Quốc mua những mẫu xe mới này.
Tại một sự kiện ra mắt trước thềm triển lãm ô tô Bắc Kinh hồi tháng 4, Volkswagen đã trình làng bốn mẫu xe điện mới trong tiếng trống Trung Quốc vang dội và phần trình diễn của một đoàn múa địa phương.
Trong số đó có Volkswagen ID. Unyx 09. Công ty, thương hiệu ô tô toàn cầu đầu tiên đặt chân tới Trung Quốc vào thập niên 1980, đã ra mắt thương hiệu con Unyx vào năm 2024 để thu hút nhóm khách hàng trẻ hơn.
“Người tiêu dùng Trung Quốc trước đây nhìn Volkswagen và nghĩ đến chất lượng. Bây giờ họ nghĩ đến sự cũ kỹ”, Michael Dunne, giám đốc điều hành công ty tư vấn ô tô Dunne Insights nói.
Công ty cũng giới thiệu một mẫu Audi mới, E7X, với tên thương hiệu được viết bằng chữ trên nắp ca-pô thay vì biểu tượng bốn vòng tròn lồng vào nhau quen thuộc. Cuộc làm mới Audi nhằm tìm kiếm nhóm khách hàng mới cho một thương hiệu vốn trong quá khứ gắn liền với các quan chức chính phủ.
Dù các mẫu xe mới của Volkswagen là một bước nhảy vọt lớn so với thế hệ trước, chúng vẫn không đưa thương hiệu này lên tuyến đầu sắc bén nhất của công nghệ ô tô Trung Quốc, theo các nhà phân tích. Phần mềm lái tự động của gã khổng lồ công nghệ nội địa Huawei hiện đã có thể xử lý cả đường không trải nhựa; công nghệ của Volkswagen sẽ chưa bao phủ đường phố đô thị cho đến cuối năm nay.
“Volkswagen về cơ bản đã bắn hết pháo hoa của mình. Câu hỏi của tôi là: Họ đã sẵn sàng bắn loạt pháo hoa tiếp theo chưa? Họ đã sẵn sàng có các khoản đầu tư, con người và năng lực để làm lại toàn bộ việc đó một lần nữa chưa, bởi đó là điều người Trung Quốc làm mỗi ngày”, Thomas Luk, một nhà tư vấn tại Trung Quốc, người từng làm việc cho McKinsey ở Stuttgart, thủ phủ ô tô của Đức nói.
Các mẫu xe mới cũng được tung ra trong một thị trường rất khắc nghiệt. Vào tháng 4, doanh số ô tô Trung Quốc giảm tháng thứ bảy liên tiếp.
Doanh số xe điện đặc biệt yếu trong năm nay sau khi các khoản trợ cấp hết hiệu lực. Trong quý I, trớ trêu thay, Volkswagen lại tái xuất với vị trí dẫn đầu thị trường Trung Quốc, nhờ mảng kinh doanh xe động cơ xăng vẫn còn rất lớn.
Câu trả lời của Volkswagen trước thị trường đầy thách thức này cũng giống các đối thủ Trung Quốc: Xuất khẩu. Volkswagen muốn bán các mẫu xe điện phát triển tại Trung Quốc không chỉ ở Trung Quốc, mà còn tại Đông Nam Á, Trung Đông và Nam Mỹ.
Công ty cho biết không có kế hoạch bán các mẫu xe điện Trung Quốc mới này tại châu Âu, nơi hãng có rất nhiều nhà máy, hoặc tại Mỹ, nơi về cơ bản chúng bị cấm.
Dù vậy, chiến lược Trung Quốc của Volkswagen đã tác động tới châu Âu, khi các vị trí tuyển dụng phát triển tại Hợp Phì đi kèm với cắt giảm việc làm tại trụ sở Đức. Lợi nhuận và phí bản quyền suy giảm từ Trung Quốc cũng buộc hãng phải cắt giảm chi phí trên diện rộng.
“Phát triển xe ở châu Âu cho châu Âu rồi mang chúng ra thế giới: Mô hình kinh doanh này đã hết thời”, Blume nói.
Theo: WSJ
