Giữa vùng biển xa, tàu Cảnh sát biển CSB 8004 có thể hoạt động liên tục 40 ngày đêm, di chuyển quãng đường tới 5.000 hải lý mà không cần tiếp tế. Với lượng giãn nước khoảng 2.400 tấn, con tàu dài hơn 90 m không chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra, thực thi pháp luật trên biển mà còn có thể kéo tàu gặp nạn tới 2.200 tấn, cứu hộ cùng lúc 120 người, mang theo hai xuồng cứu sinh xuyên lửa và bố trí sân đỗ cho trực thăng hạng trung 14 tấn.
Mọi hoạt động của tàu được điều khiển bằng hệ thống tự động, trong khi hệ thống nhận dạng giúp theo dõi các tàu hoạt động trên vùng biển Việt Nam.
Ít người biết, phía sau một trong những tàu tuần tra hiện đại của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam là Công ty TNHH MTV 189 (Nhà máy Z189), doanh nghiệp thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng.

Từ xưởng cơ khí đến doanh nghiệp nghìn tỷ
Tiền thân của Công ty TNHH MTV 189 là Xưởng Cơ khí 10B, được thành lập năm 1989 với nhiệm vụ sửa chữa, gia công cơ khí phục vụ quốc phòng.
Sau nhiều lần sắp xếp tổ chức, năm 2003 doanh nghiệp được chuyển về Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng. Ba năm sau, đơn vị trở thành doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng mang phiên hiệu Nhà máy Z189, đồng thời được đầu tư khu đóng tàu mới rộng khoảng 35 ha tại KCN Đình Vũ (Hải Phòng).
Từ một cơ sở cơ khí nhỏ, Z189 dần trở thành một trong những nhà máy đóng tàu quân sự lớn nhất cả nước.
Theo báo cáo công bố thông tin năm 2025, Công ty TNHH MTV 189 ghi nhận tổng tài sản đạt 2.523 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm, tăng 755 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn tăng từ 1.277 tỷ đồng lên 2.060 tỷ đồng, trong khi tài sản dài hạn giảm từ 491 tỷ đồng xuống 463 tỷ đồng.
Cùng kỳ, vốn điều lệ của doanh nghiệp tăng từ 414 tỷ đồng lên 573 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt 654 tỷ đồng, tăng khoảng 12 tỷ đồng so với đầu năm. Trong khi đó, nợ phải trả ở mức 1.870 tỷ đồng, tăng gần 743 tỷ đồng so với đầu năm, chủ yếu là nợ ngắn hạn với 1.868 tỷ đồng.
Về kết quả kinh doanh, năm 2025, Z189 đạt 1.292,5 tỷ đồng doanh thu và thu nhập, tăng khoảng 26,3% so với mức 1.023 tỷ đồng của năm 2024. Lợi nhuận trước thuế đạt 29,7 tỷ đồng, tăng từ 22,6 tỷ đồng của năm trước, còn lợi nhuận sau thuế đạt 25,6 tỷ đồng, tăng khoảng 6,3 tỷ đồng so với năm 2024.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã nộp ngân sách 38,3 tỷ đồng trong năm 2025, cao hơn mức 25,4 tỷ đồng của năm trước. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 18,97 triệu đồng/người/tháng, tăng so với mức 17,5 triệu đồng/người/tháng của năm 2024
Đóng những con tàu "đầu tiên" của Việt Nam
Điểm làm nên tên tuổi của Z189 không chỉ nằm ở quy mô tài sản hơn 2.500 tỷ đồng hay doanh thu trên 1.290 tỷ đồng, mà còn ở việc đây là một trong số ít doanh nghiệp quốc phòng của Việt Nam đủ năng lực đóng những con tàu quân sự có hàm lượng công nghệ cao.
Hơn 35 năm hoạt động, nhà máy đã chế tạo nhiều tàu chuyên dụng phục vụ Hải quân, Cảnh sát biển và các lực lượng thực thi pháp luật trên biển, nhiều dự án được xem là dấu mốc của ngành công nghiệp đóng tàu trong nước.
Nổi bật nhất là tàu tìm kiếm, cứu hộ tàu ngầm HQ-927 Yết Kiêu - con tàu đầu tiên tại Việt Nam được đóng để thực hiện nhiệm vụ cứu hộ tàu ngầm. Trên tàu được tích hợp nhiều công nghệ hiện đại như hệ thống định vị động (Dynamic Positioning) giúp giữ vị trí chính xác giữa sóng gió, robot điều khiển từ xa (ROV) có thể làm việc ở độ sâu tới 4.000 m, phương tiện cứu hộ tàu ngầm hoạt động ở độ sâu khoảng 600 m cùng sàn đáp trực thăng phục vụ các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn.

Không chỉ phục vụ lực lượng tàu ngầm Kilo của Hải quân Việt Nam, HQ-927 còn có thể thực hiện khảo sát đáy biển, nghiên cứu hải dương học và ứng phó thiên tai trên biển.

Một dự án đáng chú ý khác là tàu bệnh viện HQ-561, được ví như một "bệnh viện nổi" trên biển. Con tàu được trang bị phòng mổ, khu hồi sức, hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và nhiều thiết bị y tế hiện đại, đủ khả năng tiếp nhận, cấp cứu và phẫu thuật cho cán bộ, chiến sĩ cũng như ngư dân hoạt động dài ngày tại Trường Sa và các vùng biển xa bờ, góp phần nâng cao năng lực bảo đảm quân y của Hải quân Việt Nam.
Bên cạnh đó, Z189 còn đóng tàu vận tải quân sự HQ-571, đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển người, vũ khí, nhiên liệu, lương thực và vật tư ra các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đây là những con tàu hậu cần có khả năng hoạt động dài ngày trong điều kiện biển động, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm hậu cần kỹ thuật cho các đơn vị làm nhiệm vụ trên biển.

Nhà máy cũng tham gia chế tạo lớp tàu tuần tra DN2000 cho Cảnh sát biển Việt Nam. Với lượng giãn nước khoảng 2.000 tấn, dòng tàu này được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ tuần tra, thực thi pháp luật, tìm kiếm cứu nạn và bảo vệ chủ quyền trên các vùng biển xa.
Không dừng lại ở các đơn hàng quốc phòng, Z189 còn mở rộng sang đóng tàu thương mại, tàu dịch vụ dầu khí, tàu tìm kiếm cứu nạn, tàu công trình, tàu cao tốc và nhiều loại tàu chuyên dụng khác. Theo giới thiệu của doanh nghiệp, hơn 150 sản phẩm của nhà máy đã được xuất khẩu tới hơn 40 quốc gia.

