Đang trên đà vượt Đức và Nhật, nền kinh tế châu Á này bất ngờ chịu cú sốc từ xung đột Iran-Israel

Tăng trưởng kinh tế Ấn Độ đang đối mặt nguy cơ suy yếu nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung dầu. Đây là thị trường chiếm phần lớn nhu cầu năng lượng của quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ 3 thế giới. 

Căng thẳng đã bước sang ngày thứ 3 sau khi Mỹ - Israel tiến hành không kích Iran cuối tuần qua, trong bối cảnh Tehran tiếp tục phóng tên lửa đáp trả dù các lãnh đạo cấp cao vừa thiệt mạng.

Giá dầu tăng vọt sau loạt tấn công chưa gây tác động lập tức lên giá bán lẻ tại Ấn Độ. Theo chuyên gia kinh tế Gaura Sengupta của IDFC First Bank, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu vẫn còn đủ biên lợi nhuận để hấp thụ cú sốc giá mạnh. Dù giá trong nước được liên kết theo thị trường, các nhà bán lẻ thuộc sở hữu nhà nước thường điều chỉnh theo định hướng của chính phủ, và giá đã đứng yên từ giữa tháng 3/2024.

Sengupta  cho hay: “Giá nhiên liệu bán lẻ đã không thay đổi suốt nhiều năm, bất kể giá dầu thế giới lên hay xuống. Nhiều khả năng lần này cũng vậy.”

Tuy nhiên, về mặt vĩ mô, rủi ro vẫn hiện rõ. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) ước tính cứ mỗi mức tăng 10% theo năm của giá dầu thô sẽ làm lạm phát tăng thêm khoảng 30 điểm cơ bản và giảm tăng trưởng khoảng 15 điểm cơ bản, nếu Ấn Độ phải điều chỉnh đồng bộ theo giá quốc tế. Đồng rupee suy yếu, vốn đã giảm khoảng 5% từ đầu năm 2025 và tiếp tục trượt mạnh đầu tuần này, cũng có thể gây áp lực lạm phát, dù xuất khẩu ngắn hạn được hưởng lợi.

Ngoài ra, Iran cung cấp khoảng 5% lượng dầu toàn cầu. Nếu nguồn cung này bị ngưng hoàn toàn, giá dầu có thể tăng thêm khoảng 20%. Trong kịch bản xấu nhất khi eo biển Hormuz bị đóng, giá dầu Brent có thể vọt lên 108 USD/thùng.

Tác động lớn nhất đối với Ấn Độ sẽ dồn lên cán cân vãng lai khi hóa đơn nhập khẩu dầu tăng mạnh. Song, Thống đốc RBI Sanjay Malhotra trấn an rằng nền tảng đối ngoại của Ấn Độ vẫn vững chắc: “Dự trữ ngoại hối của chúng tôi có thể bù đắp thâm hụt vãng lai trong nhiều thập niên.” 

Tính đến tháng 2, dự trữ ngoại hối của quốc gia này đạt mức kỷ lục 725,7 tỷ USD, đứng thứ 4 thế giới và đủ để chi trả gần 1 năm nhập khẩu.

Theo nhà kinh tế Teresa John của Nirmal Bang Securities, nếu giá dầu tăng thêm 10 USD/thùng và duy trì suốt một năm, thâm hụt vãng lai của Ấn Độ có thể nới rộng thêm khoảng 0,4% GDP, đồng thời đẩy lạm phát và giảm tốc tăng trưởng từ 20 đến 25 điểm cơ bản. Dù vậy, bà cho rằng giá dầu khó duy trì ở mức cao quá lâu.

Điều then chốt hiện nay là thời gian kéo dài của căng thẳng. 

Khoảng một nửa trong tổng số 5 triệu thùng dầu/ngày mà Ấn Độ nhập khẩu phải đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường đang đối mặt nguy cơ bị gián đoạn.

Nếu các tuyến vận tải qua Biển Đỏ và vùng Vịnh bị ảnh hưởng, tàu chở hàng sẽ phải vòng qua Mũi Hảo Vọng, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 15-20 ngày và chi phí đội lên, theo Ajay Sahai, Tổng giám đốc Liên đoàn Tổ chức Xuất khẩu Ấn Độ.

Mối lo không chỉ nằm ở năng lượng. Theo Sajay Lazar, CEO Avialaz Consultant, việc không phận Trung Đông đóng cửa đang gây sức ép trực tiếp lên hàng không và hàng triệu hành khách Ấn Độ. Các đường bay hướng Tây của Ấn Độ vốn đi qua Iran và bán đảo Arab, tuyến vận tải quan trọng nhất, nay buộc phải hủy hoặc chuyển hướng.

Biển Đỏ và vùng Vịnh trở thành “vùng chiến sự”, cộng thêm không phận Pakistan vẫn đóng với máy bay Ấn Độ, đã khiến nhiều chuyến bay sang châu Âu và Anh bị đình chỉ.

Cổ phiếu hãng hàng không IndiGo mở cửa phiên giao dịch đầu tuần giảm gần 5%. Hãng cho biết việc “tạm ngừng một số chuyến quốc tế” quá cảnh Trung Đông sẽ còn kéo dài. Air India cũng hủy toàn bộ chuyến đến/đi từ UAE, Saudi Arabia, Israel và Qatar, đồng thời dừng một số chuyến từ New Delhi đi châu Âu. Các chuyến khác sang Mỹ và châu Âu buộc phải bay vòng các không phận còn mở.

Theo chuyên gia Mark D. Martin của Martin Consulting, các đường bay vòng làm thời gian di chuyển kéo dài thêm tới 4 giờ, khiến chi phí nhiên liệu và vận hành tăng vọt. Thiệt hại tạm tính của các hãng trong một tuần lên tới 875 crore rupee (khoảng 96 triệu USD). Cơ quan hàng không Ấn Độ cho biết riêng ngày Chủ nhật đã có 350 chuyến bay bị hủy.

Tổng hợp