Thị trường thuốc giảm cân và tiểu đường trị giá hàng chục tỷ USD vừa chứng kiến một diễn biến chưa từng có tiền lệ.
Novo Nordisk, hãng dược Đan Mạch đứng sau hai sản phẩm đình đám Ozempic và Wegovy, đã chính thức đệ đơn kiện đối thủ không đội trời chung Eli Lilly lên Tòa án Liên bang Hoa Kỳ tại bang New Jersey, cáo buộc gã khổng lồ dược phẩm Mỹ này thực hiện một chiến dịch quảng cáo sai sự thật có hệ thống trên phạm vi toàn quốc.
Theo nội dung đơn kiện được nộp vào thứ Ba vừa qua, Novo Nordisk cho rằng các quảng cáo của Eli Lilly cho hai sản phẩm chủ lực Zepbound (thuốc giảm cân) và Mounjaro (thuốc tiểu đường) đã cố tình sử dụng những dữ liệu thử nghiệm lâm sàng đã lỗi thời nhằm tạo ấn tượng sai lệch rằng thuốc của Lilly vượt trội hơn hẳn so với các sản phẩm cạnh tranh của Novo.
Phía nguyên đơn dùng những từ ngữ nặng nề hiếm thấy trong giới pháp lý dược phẩm, mô tả các quảng cáo này là "ác ý và lừa dối một cách có chủ đích".
Chiêu trò so sánh khập khiễng
Cốt lõi của tranh chấp nằm ở cách Eli Lilly xây dựng các phép so sánh hiệu quả điều trị giữa hai dòng sản phẩm. Novo Nordisk cáo buộc rằng Lilly đã khéo léo lấy mức liều lượng cao nhất được phê duyệt của Zepbound và Mounjaro để đối chiếu với mức liều lượng thấp hơn của Wegovy và Ozempic, trong khi hoàn toàn bỏ qua phiên bản liều cao mới mà Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt cho Wegovy vào tháng 3 năm nay.
Phiên bản mới này, với hàm lượng 7,2 mg, được cho là mang lại hiệu quả giảm cân gần tương đương với các sản phẩm của Lilly, thu hẹp đáng kể khoảng cách mà các quảng cáo của đối thủ vẫn đang rêu rao.
Novo Nordisk khẳng định rằng ngay từ tháng 4, hãng đã gửi thư yêu cầu chấm dứt hành vi này tới Eli Lilly nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng.
Thay vì gỡ bỏ hoặc điều chỉnh nội dung quảng cáo, Lilly chỉ bổ sung thêm một dòng chú thích nhỏ mà phía Novo cho là "mập mờ, khó đọc và hoàn toàn không đủ" để làm rõ sự thiếu sót trong phép so sánh.
Đại diện pháp lý cấp cao của Novo Nordisk nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp dược phẩm có trách nhiệm đảm bảo tính chính xác và cập nhật trong mọi tuyên bố công khai, và những dòng chú thích nhỏ với cỡ chữ khó nhận diện không thể là lá chắn hợp lệ cho những chiến dịch truyền thông quy mô toàn quốc.
Trước làn sóng chỉ trích, Eli Lilly nhanh chóng lên tiếng phản bác. Đại diện hãng khẳng định toàn bộ nội dung quảng cáo đều trung thực, minh bạch và được xây dựng dựa trên bằng chứng khoa học trực tiếp và đáng tin cậy nhất hiện có, đúng như những gì bệnh nhân xứng đáng được tiếp cận.
Hãng dược có trụ sở tại Indianapolis tuyên bố sẽ tập trung vào dữ liệu khoa học và kiên quyết theo đuổi vụ kiện đến cùng để bảo vệ danh tiếng của mình.
Trong đơn khởi kiện, Novo Nordisk không chỉ yêu cầu tòa án ban hành lệnh cấm vĩnh viễn buộc Eli Lilly ngừng ngay lập tức mọi hình thức quảng cáo so sánh gây hiểu lầm trên tất cả các nền tảng truyền thông, mà còn đòi hỏi công ty đối thủ phải tiến hành một chiến dịch quảng cáo đính chính để khôi phục nhận thức đúng đắn cho người tiêu dùng.
Ngoài ra, Novo cũng tìm kiếm khoản bồi thường thiệt hại chưa được công bố cụ thể, bao gồm cả phần lợi nhuận mà Lilly được cho là đã thu về nhờ các chiến dịch quảng cáo bị cáo buộc là sai lệch này.
Ván cờ sống còn giữa hai ông lớn ngành dược
Vụ kiện diễn ra vào thời điểm mang tính bước ngoặt đối với cả hai tập đoàn dược phẩm.
Thị trường thuốc điều trị béo phì toàn cầu đang được dự báo sẽ đạt quy mô hàng trăm tỷ USD trong thập kỷ tới. Với những cái tên như Wegovy, Ozempic của Novo Nordisk và Zepbound, Mounjaro của Eli Lilly, cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở việc ai tạo ra loại thuốc hiệu quả hơn mà còn ở việc ai kiểm soát được nhận thức của khách hàng.
Trong vài năm trở lại đây, các sản phẩm của Eli Lilly đã dần chiếm được lòng tin của giới bác sĩ và bệnh nhân nhờ hiệu quả điều trị được đánh giá cao hơn, từ đó bào mòn đáng kể thị phần vốn thuộc về Novo Nordisk trong phân khúc thuốc nhóm GLP-1 đầy béo bở này.
Sự phân hóa giữa hai công ty còn thể hiện rõ nét trên thị trường chứng khoán. Kể từ khi kết quả thử nghiệm lâm sàng so sánh trực tiếp giữa hai dòng sản phẩm được công bố, cổ phiếu Eli Lilly đã tăng vọt trong khi cổ phiếu Novo Nordisk lao dốc không phanh.
Đây chính là bối cảnh khiến Novo Nordisk quyết định tung ra hàng loạt động thái phản công, từ việc ra mắt phiên bản Wegovy liều cao mới, cắt giảm giá bán mang tính chiến lược, cho đến việc phát triển thuốc giảm cân dạng viên uống nhằm cạnh tranh trực diện với Zepbound và Mounjaro.
Với việc cả hai hãng đang chuẩn bị tung ra các sản phẩm thuốc viên uống thế hệ mới có khả năng mở rộng đáng kể quy mô thị trường, vụ kiện này không đơn thuần là một tranh chấp pháp lý về quảng cáo, mà còn là phát súng mở đầu cho một cuộc chiến truyền thông khốc liệt nhằm giành giật niềm tin của hàng triệu bệnh nhân béo phì và tiểu đường trên khắp nước Mỹ.
Nếu cách đây vài năm, các hãng dược cạnh tranh bằng số lượng bằng sáng chế hoặc kết quả nghiên cứu, thì ngày nay, quảng cáo đại chúng đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh.
Các loại thuốc GLP-1 đã vượt ra khỏi phạm vi điều trị tiểu đường để trở thành hiện tượng tiêu dùng toàn cầu. Hàng triệu người tìm hiểu về Wegovy hay Zepbound không phải thông qua tạp chí y khoa mà qua truyền hình, mạng xã hội, các chương trình thể thao và những người nổi tiếng chia sẻ trải nghiệm.
Chính vì vậy, cách trình bày dữ liệu khoa học trong quảng cáo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của bệnh nhân, bác sĩ cũng như các công ty bảo hiểm. Đó là lý do Novo cho rằng những phép so sánh không phản ánh đầy đủ dữ liệu hiện tại có thể tạo ra lợi thế thương mại không công bằng.
Diễn biến tiếp theo của vụ kiện, dự kiến sẽ còn kéo dài, chắc chắn sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của giới đầu tư lẫn ngành y tế toàn cầu.
*Nguồn: CNBC, Reuters, NBC
.jpg "'Đại gia' dầu khí lớn nhất sàn chứng khoán lãi hơn 8.000 tỷ đồng sau 6 tháng, hoàn thành trên 70% kế hoạch năm")
