Hai mã độc được nhắc đến là RedHook, nhắm trực tiếp vào điện thoại Android, và StormEncryptor, có khả năng lây lan trên diện rộng trong mạng nội bộ sử dụng hệ điều hành Windows.
RedHook có thể âm thầm chiếm quyền điều khiển điện thoại
Theo Công an TP Hà Nội, RedHook là mã độc gián điệp thế hệ mới, thường được phát tán qua tin nhắn SMS, các ứng dụng nhắn tin như Zalo, Telegram hoặc những website giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng và các ứng dụng quen thuộc.
Đối tượng có thể tạo ra các trang hoặc ứng dụng mang giao diện giống Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng Dịch vụ công TP Hà Nội, eTax Mobile, VNeID hay ứng dụng của các ngân hàng lớn để dụ người dùng tải tệp cài đặt có đuôi “.APK”.
Sau khi được cài đặt, mã độc tìm cách thuyết phục người dùng cấp quyền trợ năng trên thiết bị. Nếu được chấp thuận, RedHook có thể kiểm soát giao diện điện thoại mà không cần can thiệp sâu vào hệ điều hành.
Từ quyền truy cập ban đầu, mã độc có khả năng tự thực hiện các thao tác để xin thêm quyền đọc và gửi tin nhắn, truy cập danh bạ, nhật ký cuộc gọi, bộ nhớ, micro hoặc hiển thị nội dung đè lên màn hình.
Nguy hiểm hơn, RedHook có thể quay màn hình, theo dõi thao tác bàn phím, đọc tin nhắn chứa mã OTP và đánh cắp mật khẩu ngân hàng cùng nhiều dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Trong một số trường hợp, mã độc có thể tự mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại, tạo lệnh chuyển tiền, điền mã OTP và hoàn tất giao dịch mà chủ thiết bị không nhận biết. RedHook còn có cơ chế tự kích hoạt trở lại sau khi điện thoại được khởi động lại.
StormEncryptor đe dọa hệ thống máy tính của doanh nghiệp
Khác với RedHook, StormEncryptor là mã độc tống tiền nhắm vào máy chủ và máy trạm Windows trong mạng nội bộ của cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.
Theo cảnh báo, nhóm tin tặc đứng sau mã độc này có thể khai thác lỗ hổng trên nền tảng giám sát, quản trị hệ thống từ xa N-able N-central. Khi chiếm được quyền quản trị trung tâm, tin tặc lợi dụng chính tính năng triển khai phần mềm của hệ thống để phát tán mã độc xuống hàng loạt máy chủ và máy tính.
StormEncryptor có thể vô hiệu hóa các dịch vụ bảo mật và sao lưu, xóa những bản lưu dự phòng, sau đó mã hóa dữ liệu và để lại yêu cầu tiền chuộc.
Đây cũng là hình thức “tống tiền kép”. Trước khi khóa dữ liệu, tin tặc có thể sao chép thông tin nhạy cảm ra bên ngoài rồi đe dọa công bố nếu nạn nhân không trả tiền. Vì vậy, sự cố không chỉ gây đình trệ hoạt động mà còn kéo theo nguy cơ lộ dữ liệu khách hàng, tài liệu nội bộ và bí mật kinh doanh.
Nguồn ảnh: Công an TP Hà Nội
Cần làm gì khi phát hiện dấu hiệu bất thường?
Các dấu hiệu điện thoại có thể đã bị nhiễm mã độc gồm xuất hiện ứng dụng lạ, màn hình tự chuyển hoặc tự thao tác, thiết bị nóng bất thường dù không sử dụng, có thông báo liên quan đến “Wireless Debugging” hoặc tài khoản ngân hàng phát sinh giao dịch không rõ nguyên nhân.
Khi gặp những biểu hiện này, người dùng cần lập tức ngắt Wi-Fi và dữ liệu di động, đồng thời không tiếp tục nhập mật khẩu hay mã OTP. Nên sử dụng một thiết bị sạch khác để đổi mật khẩu, mã PIN và liên hệ ngân hàng khóa tài khoản, thẻ hoặc phong tỏa giao dịch.
Đối với máy tính và máy chủ, cần nhanh chóng tách thiết bị nghi nhiễm khỏi mạng nội bộ. Tuy nhiên, quản trị viên không nên tùy tiện khởi động lại máy chủ trước khi hoàn tất việc thu thập dữ liệu cần thiết phục vụ điều tra sự cố.
Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dùng không bấm vào liên kết lạ được gửi qua email, SMS, Zalo và các ứng dụng nhắn tin; không mở tệp đính kèm không rõ nguồn gốc; đặc biệt không cài tệp APK được cung cấp bên ngoài kho ứng dụng chính thức.
Ứng dụng trên điện thoại chỉ nên được tải từ Google Play Store hoặc Apple App Store. Trước khi cài đặt, người dùng cần kiểm tra kỹ nhà phát hành và các quyền mà ứng dụng yêu cầu, nhất là quyền trợ năng, đọc tin nhắn, ghi âm hoặc điều khiển màn hình.
Với các cơ quan và doanh nghiệp, việc vá lỗ hổng bảo mật, giám sát hệ thống quản trị từ xa và duy trì bản sao lưu ngoại tuyến theo nguyên tắc 3-2-1 được xem là những biện pháp quan trọng để hạn chế thiệt hại nếu xảy ra tấn công mã độc.
Nguồn: Công an TP Hà Nội
.png "Vietcombank phát cảnh báo khẩn về việc bị giả mạo")
.png "Tịch thu 10 kg vàng 24k trị giá hơn 42 tỷ đồng trên một chiếc xe Suzuki")
