Phát hiện hơn chục tàu Iran tập trung ngoài khơi một quốc gia châu Á

Khoảng 13 tàu chở dầu của Iran đang neo đậu ở rìa vùng lãnh hải Sri Lanka, cùng với nhiều tàu được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Iran. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Mỹ khiến các tàu sử dụng cảng Iran gặp khó khăn trong việc quay về nước.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy các tàu Iran đang tập trung ngoài khơi Sri Lanka, trong khi một số tàu khác được phát hiện gần Pakistan và Malaysia.

Samir Madani, đồng sáng lập công ty tình báo hàng hải TankerTrackers.com, cho biết khoảng 20 tàu chở dầu thuộc sở hữu của Iran, hiện đều không chở hàng, đã tìm nơi trú ẩn trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Sri Lanka.

Theo Madani, mớn nước thấp cho thấy các tàu này đang không chở hàng và có khả năng sẽ quay trở lại vùng biển Iran để nhận dầu. Điều này khiến các tàu này có nguy cơ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công.

Lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu sử dụng cảng Iran, được áp dụng lần đầu vào tháng 4 và tái triển khai vào tháng 7 sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng đổ vỡ, đang trở thành một trong những công cụ gây sức ép hiệu quả nhất của Washington đối với Tehran.

Biện pháp này đã làm gián đoạn cả hoạt động nhập khẩu nhiên liệu của Iran lẫn nguồn thu từ xuất khẩu dầu, nhưng chưa thể buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 25/8 cho biết Washington sẽ tiếp tục mở rộng các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với những tổ chức và doanh nghiệp làm ăn với Iran. Theo Financial Times, Bessent mô tả động thái này là một “D-Day về kinh tế”, nhấn mạnh mức độ gia tăng sức ép tài chính đối với Tehran.

Tính đến ngày 24/8, lực lượng Mỹ đã chuyển hướng 71 tàu thương mại khỏi Iran, vô hiệu hóa 3 tàu và lên kiểm tra 2 tàu nhằm thực thi lệnh phong tỏa.

Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler cho thấy kể từ giữa tháng 7, không có tàu chở dầu nào dự kiến đi ra ngoài vùng Vịnh để xuất khẩu dầu thô nạp từ đảo Kharg - cảng xuất khẩu dầu thô chủ chốt của Iran.

Thay vào đó, nhiều tàu chở dầu rỗng đang tập trung ngoài khơi Sri Lanka và Pakistan. Khoảng 48 tàu khác đang hoạt động cầm chừng ngoài khơi Malaysia, nơi các lô dầu của Iran trước đây thường được chuyển sang các tàu Trung Quốc để vận chuyển tới các nhà máy lọc dầu độc lập.

Các tàu chở dầu ngoài khơi Sri Lanka được cho là đang di chuyển sát vùng lãnh hải của nước này. Theo các chuyên gia, điều này có thể giúp giảm nguy cơ bị Mỹ tấn công, do luật pháp quốc tế hạn chế hoạt động quân sự trong lãnh hải của các quốc gia khác.

Hồi tháng 3, một tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm tàu hộ vệ Iran IRIS Dena ở vị trí cách bờ biển Sri Lanka khoảng 19 hải lý. Tuy nhiên, Bộ Cảng và Hải quân Sri Lanka cho biết họ không biết về việc các tàu chở dầu Iran tập trung ngoài khơi nước này.

Brett Erickson, Giám đốc điều hành tại Obsidian Risk Advisors, nhận định lệnh phong tỏa khó có khả năng buộc Iran mở lại eo biển Hormuz, dù đã thành công trong việc hạn chế đáng kể hoạt động của các tàu Iran.

Ông cũng cảnh báo việc Washington tiếp tục mở rộng các biện pháp trừng phạt có thể khiến Tehran đáp trả, với nguy cơ gây ra những tác động nghiêm trọng đối với kinh tế toàn cầu.

Theo FT