Còn địa phương chưa quan tâm đến phát triển nhà ở xã hội

Theo đó, một số địa phương chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch, giao chủ đầu tư thực hiện dự án.

Nhiều vị trí quỹ đất được quy hoạch nằm cách xa khu vực trung tâm đô thị, xa các khu/cụm công nghiệp. Mạng lưới giao thông kết nối kém phát triển, gây khó khăn cho việc đi lại, sinh hoạt và làm việc của người dân.

"Mặc dù công tác phát triển nhà ở xã hội thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, song nhìn chung nguồn cung thực tế đưa ra thị trường vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng tương xứng với nhu cầu rất lớn của công nhân, người lao động và các đối tượng thu nhập thấp tại các đô thị, khu công nghiệp, nhất là nhà ở cho thuê", Bộ Xây dựng nhận định.

Cùng với công tác giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, nhà ở, ở một số địa phương còn chậm, kéo dài làm tăng thời gian chuẩn bị đầu tư và chi phí của doanh nghiệp. Việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng hỗ trợ của các ngân hàng còn khó khăn, thiếu nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước trong khi dự án đầu tư xây dựng nhà ở nói chung, nhà ở xã hội nói riêng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn chậm, đặc biệt là nhà ở cho thuê; nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà ở xã hội từ ngân sách còn hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Mặt khác, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và điều chỉnh các quy hoạch có liên quan làm phát sinh yêu cầu rà soát, cập nhật, tích hợp lại nhiều nội dung về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chương trình phát triển đô thị, ảnh hưởng nhất định đến tiến độ chuẩn bị đầu tư và triển khai dự án bất động sản.

Cần bổ sung chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê

Trước nhũng vấn đề đặt ra nêu trên, về giải pháp trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cho biết sẽ chuyển trọng tâm từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê; xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, giúp bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

Theo đó, Nhà nước không bao cấp và không để thị trường tự điều tiết, mà giữ vai trò kiến tạo để thị trường minh bạch, doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý, người dân tiếp cận được giá thuê phù hợp; đa dạng hóa nguồn vốn bằng cách không phụ thuộc vào ngân sách, tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn; sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để dẫn dắt, thu hút các nguồn lực xã hội khác.

Bộ Xây dựng cũng định hướng phát triển nhà ở đảm bảo đồng bộ, mang tính liên ngành, liên vùng gắn với quy hoạch đô thị và nông thôn, các vùng động lực phát triển, gắn phát triển nhà ở với quy hoạch đất đai, đô thị, khu công nghiệp, giao thông và thị trường lao động; ưu tiên mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, vùng động lực kinh tế; tập trung phát triển nhà ở cho thuê tại các khu vực định hướng giao thông công cộng (TOD), các khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị và các khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ.

Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương xây dựng, hoàn thiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ về đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính, thuế… phù hợp để khuyến khích thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý; tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cho người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội.

Địa phương cần đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hàng năm để triển khai thực hiện; đẩy nhanh tiến độ thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 để sớm hoàn thành Đề án; bổ sung chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê làm cơ sở triển khai thực hiện.

Các tỉnh, thành cần rà soát lại quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch; trong đó, quy hoạch nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phải gắn liền với quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục… trước hết tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh; chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê.

Các bộ, ngành và địa phương thực hiện đơn giản hóa thủ tục phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo cơ chế một cửa, một đầu mối; các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng, tiếp cận tín dụng ưu đãi phải được rút ngắn, bảo đảm thuận lợi, rõ thời hạn và trách nhiệm cá nhân.