Cô gái bị từ chối 5 lần trở thành học giả sau Tiến sĩ tại Oxford: Hành trình kiên định của một “trái tim sư tử” không lùi bước trước thất bại

Ở tuổi còn rất trẻ, Trần Bích Phương - cựu sinh viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) đã trở thành Học giả nghiên cứu sau Tiến sĩ về Kinh tế Y tế, Khoa chăm sóc sức khỏe ban đầu - khoa học sức khỏe Nuffield, Đại học Oxford (Anh Quốc). Ít ai biết rằng trước khi chạm đến cột mốc này, cô từng bị từ chối học bổng đến 5 lần, trải qua nhiều năm thực tập không lương, làm thêm ở nhà hàng để duy trì cuộc sống nơi đất khách.

Đối với nhiều người trẻ, hành trình đến với học thuật quốc tế vốn đã là con đường dài và nhiều thử thách. Nhưng với Trần Bích Phương, cựu sinh viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam, con đường ấy còn dốc và gập ghềnh hơn khi cô đứng trước một ngã rẽ không dễ dàng: chuyển hướng từ kinh tế sang y tế công cộng.

Lựa chọn bước sang lĩnh vực hoàn toàn mới đồng nghĩa với việc Phương phải học lại từ đầu rất nhiều thứ, từ phương pháp nghiên cứu đến những khối kiến thức nền tảng. Xuất phát điểm ấy được chính cô khẳng định là “có nhiều bất lợi”, nhất là khi cô đặt mục tiêu tiếp tục du học bậc cao và theo đuổi nghiên cứu dài hạn. 

Nhưng thay vì lùi bước, Phương dành hai năm làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Sức Khỏe, Đại học Y tế Công Cộng. Đây không chỉ là nơi giúp cô bù đắp thiếu hụt kiến thức chuyên môn mà còn là môi trường cho cô xây dựng kỹ năng nghiên cứu - yếu tố quyết định khi ứng tuyển vào các chương trình sau đại học quốc tế.

Hai năm đó cũng là giai đoạn Phương bền bỉ hoàn thiện hồ sơ học bổng. Cô liên tục viết, sửa, nộp rồi lại sửa, lặp đi lặp lại như một vòng quay không hồi kết. Nhưng khác với những câu chuyện suôn sẻ thường thấy, hành trình của Phương mở đầu bằng vô số nốt trầm. Cô nhận không phải một, mà tới năm lá thư từ chối học bổng từ các trường mà cô kỳ vọng. Mỗi lần bị từ chối là một lần Trần Bích Phương đối diện với câu hỏi: liệu mình có phù hợp với con đường này hay không?

Tuy vậy, thay vì bỏ cuộc, cô coi đó là cơ hội để hiểu rõ hơn những gì bản thân thiếu, những gì cần cải thiện và tiếp tục kiên trì trau dồi. Chính giai đoạn khó khăn này đã rèn luyện cho Phương tinh thần bền bỉ, đó cũng là nền tảng giúp cô đủ sức đi đến những cột mốc lớn hơn nhiều sau này.

Thời gian đầu, Trần Bích Phương chấp nhận thực tập không lương và làm thêm ở nhà hàng để duy trì cuộc sống như bao du học sinh khác. Nhưng cô không cho phép những khó khăn đó làm lệch đi hành trình hướng đến con đường nghiên cứu mà mình đã bắt đầu từ rất sớm.

Cô gái trẻ nhớ mãi một câu mà người khác từng nói với mình: “Học cao làm gì, cuối cùng cũng chỉ đi làm nhà hàng thôi”. Nhưng không phải vì để tâm đến định kiến, mà bởi câu nói ấy nhắc nhở Phương phải nỗ lực gấp nhiều lần để chứng minh lựa chọn của mình là đúng đắn. 

Và sự kiên trì đó đã mang đến cho cô bước ngoặt đầu tiên, một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong sự nghiệp học thuật: học bổng toàn phần của Viện Karolinska, Thụy Điển - ngôi trường lọt top 10 đại học Y khoa hàng đầu thế giới, là nơi hội đồng xét duyệt và trao giải Nobel về Y học diễn ra hằng năm.

Tại Karolinska, Phương theo học chương trình Thạc sĩ về Y tế toàn cầu. Đây là môi trường học thuật nghiêm ngặt, nơi mỗi sinh viên đều phải thể hiện tư duy độc lập, khả năng đọc - phân tích - phản biện khoa học liên tục. Những người đồng môn của cô đến từ khắp nơi trên thế giới, nhiều người đã có kinh nghiệm làm việc lâu năm trong ngành y tế. Với xuất phát điểm từng là sinh viên kinh tế, Phương hiểu rằng mình phải cố gắng gấp đôi, thậm chí gấp nhiều lần để bắt kịp.

Khác với nỗi sợ ban đầu, môi trường học thuật tại Karolinska lại giúp cô củng cố niềm tin rằng mình đang đi đúng hướng. Cô học cách nhìn nhận y tế công cộng qua lăng kính của kinh tế học. Đây vốn là hai lĩnh vực tưởng như tách biệt nhưng lại gắn bó mật thiết trong bối cảnh toàn cầu hoá và nhu cầu hoạch định chính sách y tế dựa trên bằng chứng khoa học. Dần dần, Phương tìm thấy điểm giao thoa mà mình có thể theo đuổi dài hạn: nghiên cứu kinh tế y tế.

Đam mê học thuật sau đó đưa Phương đến Bỉ để theo học chương trình Tiến sĩ. Đây là bước tiếp theo khẳng định định hướng rõ ràng trong sự nghiệp nghiên cứu của cô. Chương trình tiến sĩ mang đến cho cô cơ hội đào sâu vào lĩnh vực mà mình lựa chọn, đồng thời đặt cô vào môi trường học thuật nơi đòi hỏi sự tự chủ, logic và bản lĩnh đối diện với những thất bại thường trực trong nghiên cứu.

Trong suốt hành trình Tiến sĩ, Phương rèn luyện tư duy của một nhà nghiên cứu độc lập: thiết kế nghiên cứu, phân tích số liệu, viết báo cáo khoa học, tham gia hội thảo, thuyết trình trước các chuyên gia, và phản biện một cách có hệ thống. Đó là môi trường không phải ai cũng theo đuổi được đến cùng. Nhưng với Phương, những thử thách ấy càng củng cố mong muốn tiếp tục bước đi trên con đường nghiên cứu.

Chính những năm tháng học tập và làm việc tại Karolinska và Bỉ đã chuẩn bị cho Phương kiến thức, kinh nghiệm và nhất là bản lĩnh, để rồi cô bước vào giai đoạn quan trọng nhất trong sự nghiệp học thuật của mình: trở thành Học giả sau tiến sĩ về Kinh tế Y tế tại Đại học Oxford.

Nhìn lại, Phương cho biết chính những năm tháng ở BUV đã góp phần lớn giúp cô bồi đắp tư duy quốc tế, khả năng tự học, tự nghiên cứu và sự tự tin khi bước vào các môi trường học thuật toàn cầu. Đây cũng là nơi khơi dậy trong cô tinh thần tiên phong và sẵn sàng vượt qua giới hạn. Phương ví bản thân như “những chú sư tử vươn mình giữa đại ngàn”, một hình ảnh biểu trưng cho sự kiên cường, bền bỉ và không chùn bước, ngay cả khi cô phải đối diện những thử thách tưởng như quá sức với một người trẻ.

Điều đáng nói, dù đã đứng ở vị trí mà nhiều người mơ ước, Phương chưa từng quên những bước đi đầu tiên của hành trình ấy: những ngày thực tập không lương, những buổi làm thêm, những lần chỉnh sửa hồ sơ đến kiệt sức, và cả những lá thư từ chối học bổng khiến cô không ít lần hụt hẫng. Tất cả đã kết nối lại thành một câu chuyện về sự bền bỉ, về định hướng rõ ràng, và về việc không từ bỏ ước mơ ngay cả khi phải bắt đầu từ con số 0.

Trong chia sẻ của mình, Phương cho rằng mọi thành tựu chỉ có thể đến khi một người trẻ đủ kiên trì, đủ mạnh mẽ và đủ bản lĩnh để vượt qua những thời điểm khó khăn nhất của hành trình. Và chính nhờ tinh thần đó, cô đã có thể đi một con đường dài hơn, lớn hơn và xa hơn so với tưởng tượng ban đầu của chính mình.

Câu chuyện của Phương không chỉ phản ánh sức mạnh của sự nỗ lực cá nhân, mà còn là lời nhắc rằng: xuất phát điểm không quyết định đích đến, kiên trì mới là thứ dẫn lối đến thành công.