Nhiều thống kê cho thấy nhà đầu tư cá nhân thường có hiệu suất thấp hơn mặt bằng chung của thị trường. Trong khi đó, các quỹ đầu tư với đội ngũ chuyên môn, quy trình quản trị rủi ro và chiến lược dài hạn lại thường xuyên đạt kết quả tốt hơn chỉ số tham chiếu.
Đây cũng là lý do khiến chứng chỉ quỹ ngày càng được xem là lựa chọn phù hợp cho số đông nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường hoặc không có nhiều thời gian và nguồn lực để đầu tư chủ động.
Nhịp giảm 10-15% thường là cơ hội tốt để giải ngân
Tại chương trình Cafe cùng Chứng đặc biệt, ông Nguyễn Nghĩa Tuấn – Phó Giám đốc Phát triển Kinh doanh Công ty Quản lý Quỹ SSIAM cho rằng khi đầu tư chứng khoán là xem việc đầu tư trở thành một phần của chiến lược phân bổ tài sản, chứ không phải là cuộc chơi cảm xúc.
Theo ông Tuấn, một trong những rào cản lớn nhất với nhà đầu tư cá nhân là việc dễ bị chi phối bởi tin đồn và tâm lý FOMO. Nhà đầu tư thường không đủ nguồn lực để kiểm chứng thông tin, nhưng lại phản ứng rất nhanh trước những biến động giá mạnh.
Ngược lại, các quỹ đầu tư vận hành theo nguyên tắc kỷ luật và quản trị rủi ro chặt chẽ. Ngay cả khi một cổ phiếu nằm trong nhóm nắm giữ lớn nhất, quỹ vẫn sẵn sàng giảm tỷ trọng hoặc thoái vốn khi xuất hiện rủi ro khó kiểm soát, qua đó hạn chế tác động tiêu cực lên hiệu suất chung.
Đây cũng chính là lợi thế lớn của đầu tư quỹ: đa dạng hóa danh mục và loại bỏ yếu tố cảm xúc. Chuyên gia cho rằng chỉ cần phân bổ khoảng 20% danh mục vào chứng chỉ quỹ, nhà đầu tư cá nhân đã đạt được mức độ đa dạng hóa cao hơn rất nhiều so với việc tự nắm giữ một vài cổ phiếu riêng lẻ.
Trả lời câu hỏi về việc áp dụng chiến lược DCA (mua trung bình giá định kỳ), ông Tuấn cho rằng nhà đầu tư có thể thực hiện với cả quỹ chủ động lẫn ETF. Tuy nhiên, với quỹ chủ động vốn có biên độ biến động cao hơn, chiến lược này sẽ phát huy hiệu quả rõ rệt hơn trong việc “làm phẳng” đường giá và tối ưu chi phí đầu tư.
Bên cạnh việc giải ngân đều đặn, nhà đầu tư cũng có thể linh hoạt tăng tỷ trọng trong những giai đoạn thị trường điều chỉnh sâu để nâng cao hiệu quả dài hạn. “Không ai có thể xác định chính xác đáy thị trường, nhưng khi xuất hiện những nhịp giảm 10–15%, đó thường là cơ hội tốt để gia tăng mức giải ngân”, ông Tuấn chia sẻ.
Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng DCA theo tuần hay theo tháng chỉ thực sự hiệu quả khi nhà đầu tư duy trì được kỷ luật trong thời gian đủ dài. Nếu có khả năng chờ đợi, việc tập trung giải ngân vào các nhịp điều chỉnh thường mang lại hiệu quả tốt hơn so với việc mua đều trong mọi điều kiện thị trường.
Chiến lược đầu tư trong 2026
Về mục tiêu lợi nhuận, ông Tuấn cho biết các quỹ nội bộ đều có KPI tăng trưởng. Tuy nhiên, trên thị trường, các quỹ mở chủ yếu đặt mục tiêu vượt VN-Index hoặc VN30.
Một quan niệm phổ biến là quỹ chỉ đầu tư dài hạn và không điều chỉnh danh mục trong ngắn hạn. Thực tế, theo ông Tuấn, quỹ chủ động vẫn thường xuyên điều chỉnh tỷ trọng để thích ứng với biến động thị trường. Khác với ETF – vốn chỉ tái cơ cấu theo kỳ cố định – quỹ chủ động có thể linh hoạt mua bán khi xuất hiện cơ hội hoặc rủi ro mới.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh nhà đầu tư cá nhân cần xác định khung thời gian đủ dài để trải qua nhiều chu kỳ tăng – giảm. “Mục tiêu cuối cùng không phải là thắng từng nhịp ngắn hạn, mà là vượt được chỉ số trong cả chu kỳ dài”, ông nói.
Dù không tiết lộ cụ thể từng cổ phiếu trong danh mục, ông Tuấn cho biết các quỹ chủ động của SSIAM luôn duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức cao, thường trên 90%. Trong giai đoạn rủi ro, tỷ trọng này có thể giảm về 75–80%, nhưng quỹ hiếm khi nắm giữ tiền mặt trong thời gian dài.
Về chiến lược năm nay, SSI SCA tiếp tục theo đuổi triết lý đầu tư giá trị, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt nhưng chưa được thị trường định giá đúng. Danh mục hiện vẫn có tỷ trọng lớn ở nhóm tài chính – đặc biệt là ngân hàng và chứng khoán – bên cạnh bán lẻ và sản xuất.
Theo ông Tuấn, nếu năm trước nhiều doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận nhưng giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng, thì đó lại là điểm xuất phát thuận lợi cho chu kỳ mới. .
