Nhưng điều đáng nói không chỉ nằm ở con số. Cái khiến Anthropic trở nên đặc biệt là tốc độ tăng trưởng gần như “phi logic” nếu so với các chu kỳ công nghệ trước đây. Những tập đoàn công nghệ lớn thường cần cả một thập kỷ, thậm chí lâu hơn, để đạt đến quy mô hàng trăm tỷ USD. Anthropic làm điều đó trong vòng 5 năm, một khoảng thời gian đủ ngắn để khiến chính ngành công nghệ cũng phải tự đặt câu hỏi: liệu AI đang thay đổi luật chơi nhanh đến mức nào?
Từ startup đến trung tâm của cuộc đua AI
Anthropic được thành lập bởi các cựu nghiên cứu của OpenAI, và ngay từ đầu đã đi theo hướng phát triển mô hình AI nền tảng. Trong vài năm qua, công ty này nổi lên như một đối thủ trực tiếp trong cuộc đua AI toàn cầu - không chỉ về công nghệ, mà còn về khả năng thu hút vốn.
Đầu năm 2026, Anthropic tiếp tục huy động khoảng 30 tỷ USD, cho thấy niềm tin rất lớn từ giới đầu tư. Lý do không khó hiểu: các mô hình Claude của họ đã bắt đầu được ứng dụng vào những công việc vốn trước đây cần đội ngũ kỹ sư - từ viết mã, rà lỗi phần mềm đến phân tích dữ liệu. Ở một số doanh nghiệp, AI không còn là công cụ hỗ trợ, mà đã tham gia trực tiếp vào quy trình vận hành.
Điều này tạo ra một logic mới: nếu AI có thể giúp một nhóm nhỏ tạo ra giá trị tương đương cả một tổ chức lớn, thì việc định giá hàng trăm tỷ USD không còn là điều quá khó tưởng tượng.
AI không còn là xu hướng, mà là hạ tầng
Cuộc cạnh tranh trong AI giờ đây không chỉ dừng ở cấp độ doanh nghiệp. Nó đã trở thành một phần của cuộc chơi lớn hơn, nơi công nghệ, vốn và cả yếu tố địa chính trị cùng lúc tác động.
Các tập đoàn lớn đang tìm cách tích hợp AI vào toàn bộ hệ sinh thái của mình, trong khi các công ty như Anthropic lại muốn xây dựng nền tảng độc lập. Song song đó là cuộc đua về chip và năng lực tính toán, nơi những cái tên như NVIDIA giữ vai trò gần như không thể thay thế.
Nếu internet từng là hạ tầng kết nối, thì AI đang dần trở thành hạ tầng xử lý, nơi không chỉ dữ liệu được lưu trữ hay truyền đi, mà còn được “hiểu” và “ra quyết định”.
Sức ép lên mô hình công nghệ truyền thống
Sự xuất hiện của AI đang buộc nhiều doanh nghiệp công nghệ phải nhìn lại cách mình tạo ra giá trị.
Trong một thời gian dài, mô hình phổ biến là dựa vào nhân lực - càng nhiều người, càng nhiều dự án. Nhưng khi AI có thể tự động hóa một phần lớn công việc như viết code hay kiểm thử, lợi thế này bắt đầu suy giảm.
Điều này đặc biệt đáng chú ý với các nền kinh tế đang phát triển, nơi ngành công nghệ từng dựa nhiều vào gia công phần mềm. Khi chi phí nhân lực không còn là lợi thế lớn, câu hỏi đặt ra là: doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng gì?
Việt Nam trong làn sóng AI: cơ hội đi kèm áp lực
Với các doanh nghiệp như FPT hay Viettel, AI vẫn là một cơ hội lớn nếu biết tận dụng. Nhưng cơ hội này không còn nằm ở việc “làm thay” nữa, mà chuyển sang những mảng có giá trị cao hơn như tư vấn, tích hợp hệ thống và xây dựng giải pháp AI.
Ở chiều ngược lại, những công việc mang tính lặp lại - như lập trình cơ bản, kiểm thử hay xử lý dữ liệu - có thể sẽ chịu tác động sớm. Thị trường lao động vì thế cũng bắt đầu dịch chuyển, với nhu cầu ngày càng lớn cho các vị trí như kỹ sư AI hay chuyên gia dữ liệu.
Một thị trường đang được định nghĩa lại
Sự tăng trưởng của Anthropic không chỉ là câu chuyện của một startup thành công. Nó phản ánh một thay đổi sâu hơn trong cách thị trường định giá doanh nghiệp.
Trước đây, doanh thu và quy mô là yếu tố quyết định. Nhưng với AI, nhà đầu tư bắt đầu đặt cược vào khả năng sở hữu công nghệ nền tảng, thứ có thể mở rộng ra nhiều ngành khác nhau.
Tất nhiên, vẫn có những lo ngại về “bong bóng AI”. Nhưng khác với nhiều chu kỳ trước, AI đã và đang được ứng dụng trực tiếp vào hoạt động kinh doanh, từ tài chính, sản xuất đến giáo dục.
Ai sẽ là người chiến thắng?
Hiện tại, chưa có câu trả lời rõ ràng. Một số người tin rằng các startup như Anthropic sẽ trở thành trung tâm mới của ngành công nghệ. Một số khác cho rằng các “ông lớn” sẽ kiểm soát cuộc chơi nhờ hạ tầng và hệ sinh thái sẵn có. Cũng có quan điểm cho rằng AI cuối cùng sẽ trở thành một loại “tiện ích” phổ cập, nơi giá trị nằm ở cách ứng dụng hơn là bản thân công nghệ.
Nhưng có một điều ngày càng rõ: AI không còn đứng ở rìa của nền kinh tế số. Nó đang tiến dần vào trung tâm.
Và sự trỗi dậy của Anthropic, với tốc độ hiếm thấy như hiện nay, có thể chỉ là khởi đầu cho một giai đoạn tái định hình sâu sắc hơn của toàn bộ ngành công nghệ.
