Một thế lực "xả" gần 40.000 tỷ đồng cổ phiếu Việt Nam từ đầu năm, điều gì đang diễn ra?

Sau năm 2025 bán ròng kỷ lục, xu hướng rút vốn của khối ngoại vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Chỉ trong hơn 4 tháng đầu năm, nhà đầu tư nước ngoài đã tiếp tục bán ròng gần 40.000 tỷ đồng trên thị trường chứng khoán Việt Nam, bất chấp thị trường vừa đón thông tin nâng hạng.

Tại chương trình “Bản đồ dòng tiền quý II/2026” do Chứng khoán Finhay tổ chức, ông Nguyễn Duy Anh – Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) cho biết xu hướng rút vốn của khối ngoại thực tế đã diễn ra xuyên suốt từ năm ngoái đến nay.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự dịch chuyển chung của dòng vốn toàn cầu, khi nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các thị trường rủi ro cao để quay trở lại Mỹ. Trong bối cảnh lãi suất tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao, sức hấp dẫn của việc đầu tư nội địa trở nên rõ rệt hơn so với việc phân bổ vốn ra nước ngoài.

“Khi so sánh với các thị trường như Việt Nam, nhà đầu tư còn phải đối mặt với rủi ro tỷ giá khiến mức độ hấp dẫn tương đối đã giảm đi đáng kể. Đây không chỉ là câu chuyện riêng của Việt Nam mà còn diễn ra tại nhiều thị trường như Indonesia hay Thái Lan”, ông Duy Anh phân tích.

Bên cạnh yếu tố vĩ mô, hoạt động chốt lời sau một năm thị trường chứng khoán Việt Nam tăng trưởng tích cực cũng là nguyên nhân khiến dòng vốn ngoại tiếp tục rút ra.

Lý giải việc khối ngoại vẫn bán ròng ngay cả khi thông tin nâng hạng đã được công bố, ông Duy Anh cho rằng dòng vốn sẽ không vào ngay lập tức mà cần có độ trễ nhất định.

Cụ thể, đối với dòng vốn thụ động, chỉ khi thị trường chính thức được nâng hạng và được đưa vào các bộ chỉ số, các quỹ đầu tư theo chỉ số mới bắt đầu phân bổ vốn theo tỷ trọng tương ứng. Trong khi đó, dòng vốn chủ động thường có xu hướng đi trước kỳ vọng thực tế đã tham gia thị trường Việt Nam từ khá sớm, thậm chí nhiều năm trước khi câu chuyện nâng hạng trở nên rõ ràng. Do đó, giai đoạn hiện tại có thể là thời điểm một phần dòng vốn này thực hiện chốt lời và rút ra.

Khối ngoại kỳ vọng trở lại trong 6 tháng đến 1 năm tới

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư trước đây chưa tham gia thị trường Việt Nam sẽ chỉ bắt đầu nghiên cứu khi điều kiện đầu tư được mở ra sau nâng hạng. Tuy nhiên, quá trình này thường kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm trước khi dòng vốn thực sự được giải ngân.

Thực tế, chuyên gia cho rằng các cuộc trao đổi giữa VCBF và đối tác nước ngoài sau thông tin nâng hạng cho  thấy mức độ quan tâm của nhà đầu tư quốc tế đối với thị trường Việt Nam đã gia tăng rõ rệt. Đặc biệt có nhiều nhóm nhà đầu tư mới bắt đầu tìm hiểu và đánh giá cơ hội.

Ngoài ra, một rào cản đáng chú ý là số lượng cơ hội đầu tư chất lượng cao trên thị trường Việt Nam vẫn còn hạn chế. Các doanh nghiệp quy mô lớn, đủ điều kiện thu hút dòng vốn ngoại chưa nhiều, trong khi giới hạn sở hữu nước ngoài (“room ngoại”) vẫn là yếu tố cản trở.

Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy cổ phần hóa và IPO các doanh nghiệp lớn được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn cung mới, qua đó gia tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

“Chúng tôi kỳ vọng trong khoảng 6 tháng đến 1 năm tới, khi các điều kiện dần hoàn thiện và quá trình nghiên cứu của các quỹ đầu tư kết thúc, dòng vốn ngoại sẽ quay trở lại và giải ngân vào thị trường chứng khoán Việt Nam theo hướng ổn định hơn”, ông Duy Anh nhận định.