Nhu cầu toàn cầu đối với smartphone, máy tính cá nhân và máy chơi game dự kiến sẽ suy giảm trong năm nay, khi các công ty từ Raspberry Pi của Anh đến HP Inc buộc phải tăng giá bán để bù đắp chi phí chip nhớ tăng mạnh.
Việc các tập đoàn công nghệ Mỹ như OpenAI, Google (thuộc Alphabet) và Microsoft đẩy nhanh xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo đã “hút” phần lớn nguồn cung chip nhớ toàn cầu. Điều này đẩy giá tăng cao, khi các nhà sản xuất ưu tiên cung ứng linh kiện cho các trung tâm dữ liệu có biên lợi nhuận cao hơn, thay vì thiết bị tiêu dùng.
Samsung, SK Hynix và Micron - 3 nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới - trong những tháng gần đây cho biết họ gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu, đồng thời báo cáo kết quả kinh doanh quý rất tích cực nhờ giá bán chất bán dẫn tăng mạnh.
Tuy nhiên, làn sóng tăng giá này đang lan sang thị trường tiêu dùng.
Các công ty nghiên cứu IDC và Counterpoint hiện đều dự báo doanh số smartphone toàn cầu sẽ giảm ít nhất 2% trong năm nay, đảo chiều mạnh so với kỳ vọng tăng trưởng chỉ vài tháng trước. Nếu xảy ra, đây sẽ là năm đầu tiên lượng xuất xưởng smartphone sụt giảm kể từ 2023.
Thị trường PC được IDC ước tính sẽ giảm ít nhất 4,9% trong năm 2026, sau khi tăng 8,1% vào năm ngoái. Trong khi đó, theo TrendForce, doanh số máy chơi game dự kiến giảm 4,4% trong năm nay, sau mức tăng khoảng 5,8% trong năm 2025.
Những lựa chọn khó khăn cho nhà sản xuất
Trong khi một số công ty đã bắt đầu tăng giá, các “ông lớn” như Apple và Dell đang đối mặt với bài toán khó: chấp nhận gánh chi phí và hy sinh biên lợi nhuận, hay chuyển chi phí sang người tiêu dùng, qua đó có nguy cơ kìm hãm nhu cầu.
“Các nhà sản xuất có thể hấp thụ một phần chi phí, nhưng với quy mô thiếu hụt hiện nay, chắc chắn người tiêu dùng sẽ phải trả giá cao hơn,” ông Jacob Bourne, chuyên gia phân tích của Emarketer, nhận định.
“Điều này sẽ khiến doanh số thiết bị tiêu dùng trong năm 2026 trở nên ảm đạm hơn. Đó là thách thức lớn với các công ty đang cố bán sản phẩm trong bối cảnh lạm phát chung còn cao.”
Áp lực càng gia tăng khi nhiều dự báo cho rằng đà tăng giá sẽ kéo dài, thậm chí sang năm sau. Counterpoint ước tính giá chip nhớ có thể tăng 40–50% trong quý I, sau khi đã tăng khoảng 50% trong năm ngoái.
“Trong hai quý gần đây, chúng tôi đã chứng kiến mức lạm phát giá lên tới 1.000% đối với một số sản phẩm, và giá vẫn tiếp tục tăng,” ông Tobey Gonnerman, Chủ tịch nhà phân phối bán dẫn Fusion Worldwide, cho biết.
“Người tiêu dùng sẽ sớm phải trả giá cao hơn đáng kể cho laptop, điện thoại di động, thiết bị đeo và máy chơi game.”
Các nhà phân tích cho rằng tác động sẽ rõ rệt nhất đối với các nhà sản xuất thiết bị phân khúc thấp và trung, như các hãng smartphone Trung Quốc Xiaomi và TCL Technology, hay nhà sản xuất PC Lenovo.
TrendForce cho biết năm ngoái, Dell và Lenovo đã lên kế hoạch tăng giá tới 20% vào đầu năm 2026.
Cổ phiếu của Raspberry Pi, Xiaomi, Dell, HP Inc và Lenovo đều giảm trong ba tháng cuối năm 2025, trong đó Xiaomi giảm mạnh nhất, tới 27,2%.
CEO HP, ông Enrique Lores, hồi tháng 11 cho biết công ty sẽ tăng giá PC do chi phí chip nhớ “ở mức đáng kể”, trong khi CEO của Raspberry Pi gọi đợt tăng chi phí này là “đau đớn” trong một bài blog tháng 12 thông báo tăng giá sản phẩm.
Triển vọng nhu cầu suy yếu cũng có thể ảnh hưởng đến các nhà bán lẻ chuyên về điện tử như Best Buy, đơn vị trước đó đã cảnh báo rằng việc tăng giá do thuế quan có thể khiến người tiêu dùng chùn tay mua sắm.
Apple dự kiến công bố kết quả kinh doanh vào ngày 29/1, Dell vào ngày 26/2, còn Xiaomi thường báo cáo vào cuối tháng 3.
Sức mạnh thị trường của Apple
Một số nhà phân tích cho rằng Apple, nhờ quy mô lớn, quyền lực định giá và mạng lưới nhà cung ứng sâu rộng, đang ở vị thế tốt hơn để chống chịu cú sốc giá chip nhớ so với các đối thủ nhỏ hơn.
Thông thường, Apple giữ giá bán dòng iPhone chủ lực tại Mỹ ổn định giữa các sự kiện ra mắt tháng 9 hằng năm. Năm ngoái, hãng đã tự gánh hàng trăm triệu USD chi phí liên quan đến thuế quan, thay vì chuyển sang người tiêu dùng.
“Apple có lợi thế hơn vì sử dụng giá hợp đồng dài hạn, thay vì giá giao ngay biến động mạnh, giúp đảm bảo mức giá tốt hơn,” ông William Kerwin, chuyên gia phân tích của Morningstar, cho biết.
“Nhưng Apple cũng không hoàn toàn miễn nhiễm, và có thể vẫn phải tăng giá để bù đắp chi phí đầu vào cao hơn.”
.png "Phiên 22/1: Tự doanh CTCK thẳng tay bán ròng gần 400 tỷ đồng, cổ phiếu nào bị “xả” mạnh nhất?")
.png "Thế Giới Di Động (MWG) lập kỷ lục chưa từng có")
