Chia sẻ trong cuộc phỏng vấn đầu năm, bà Nguyễn Hoài Thu, CFA, Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital nhấn mạnh rằng nhà đầu tư chỉ có thể vượt qua biến động khi hiểu rõ giá trị doanh nghiệp, giữ kỷ luật phân bổ tài sản và duy trì tư duy dài hạn – nền tảng quan trọng hơn mọi “nhịp sóng” của thị trường.
Trong các giả định tích cực hiện nay về tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp, bà cho rằng đâu là biến số có thể khiến thị trường diễn biến khác với kỳ vọng? Và nhà đầu tư nên chuẩn bị tâm thế như thế nào?
Thị trường chứng khoán luôn vận động theo cả kỳ vọng và biến động, vì vậy bên cạnh các dự báo tích cực, vẫn có những yếu tố cần theo dõi trong năm 2026.
Thứ nhất là môi trường bên ngoài, đặc biệt là kinh tế Mỹ và thương mại toàn cầu. Việt Nam có độ mở rất lớn, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần gấp đôi GDP. Nếu nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ suy yếu hoặc xuất hiện cú sốc chính sách thương mại mới, tăng trưởng xuất khẩu và tâm lý thị trường có thể chịu tác động đáng kể.
Biến số thứ hai là mặt bằng lãi suất và thanh khoản trong nước. Năm 2025, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động, tạo áp lực nhất định lên lãi suất. Nếu lãi suất tiền gửi tiếp tục tăng, dòng tiền có thể dịch chuyển một phần khỏi thị trường chứng khoán sang kênh tiết kiệm. Ngoài ra, lãi suất cao có thể gây áp lực lên định giá cổ phiếu, và tạo ra các nhịp điều chỉnh ngắn hạn. Điểm tích cực là Ngân hàng Nhà nước đã nhận diện được rủi ro này và đang điều hành tăng trưởng tín dụng năm 2026 theo hướng thận trọng hơn.
Biến số thứ ba là tiến độ thực thi các cải cách chính sách và giải ngân đầu tư công. Kỳ vọng tăng trưởng hiện nay dựa nhiều vào những cải cách nhằm thúc đẩy khu vực doanh nghiệp và động lực từ đầu tư hạ tầng. Nếu quá trình triển khai gặp vướng mắc hoặc chậm hơn kế hoạch, kết quả kinh doanh của một số nhóm ngành có thể không đạt như dự báo.
Tôi cho rằng nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa biến động ngắn hạn và thay đổi nền tảng dài hạn. Trong một thị trường tăng trưởng, các nhịp điều chỉnh là điều bình thường. Quan trọng là lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị tốt và định giá hợp lý, đồng thời duy trì kỷ luật phân bổ tài sản, tránh sử dụng đòn bẩy quá mức. Tư duy dài hạn và quản trị rủi ro vẫn là “vùng an toàn” tốt nhất trong mọi kịch bản.
Nếu nâng hạng thị trường chứng khoán chỉ là “tấm vé vào cửa”, thì theo bà, đâu là yếu tố quyết định để dòng vốn ngoại ở lại lâu dài? Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì để không chỉ thu hút vốn mà còn giữ được niềm tin dài hạn của nhà đầu tư?
Nâng hạng thị trường đúng là một “tấm vé vào cửa” quan trọng, bởi nó giúp Việt Nam được đưa vào rổ phân bổ của các quỹ toàn cầu và thu hút dòng vốn thụ động trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, để dòng vốn ngoại ở lại lâu dài, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng thị trường và chất lượng doanh nghiệp.
Nhà đầu tư quốc tế quan tâm nhất đến các yếu tố như tính minh bạch, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, khả năng tiếp cận thị trường và sự ổn định vĩ mô. Nếu những yếu tố này tiếp tục được cải thiện, niềm tin sẽ được củng cố bền vững. Ngược lại, nếu chỉ nâng hạng về mặt kỹ thuật nhưng cải cách chững lại, dòng vốn có thể vào nhanh nhưng cũng rút đi nhanh. Lấy ví dụ như gần đây tại Indonesia, MSCI đã đưa ra cảnh báo sau khi xuất hiện những lo ngại về thao túng giá cổ phiếu và biến động bất thường ở một số mã vốn hóa lớn. MSCI nhấn mạnh rằng các vấn đề liên quan đến minh bạch và công bằng trong giao dịch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tin cậy của thị trường trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Nếu không có biện pháp khắc phục, MSCI có thể loại Indonesia ra khỏi bộ chỉ số các thị trường mới nổi.
Về phía doanh nghiệp, các quỹ quốc tế không chỉ nhìn vào tăng trưởng lợi nhuận ngắn hạn. Họ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng quản trị, cơ cấu cổ đông minh bạch, chiến lược dài hạn rõ ràng và năng lực thực thi những mục tiêu đã cam kết với cổ đông. Khi doanh nghiệp chứng minh được tăng trưởng bền vững, quản trị rủi ro tốt và đảm bảo quyền lợi cổ đông, dòng vốn ngoại sẽ không chỉ “vào thử”, mà sẽ coi Việt Nam là một điểm đến chiến lược trong danh mục dài hạn.
Năm 2025 kết thúc với gần 11,9 triệu tài khoản chứng khoán, tăng hơn 2,5 triệu so với đầu năm. Thị trường đang ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư. Nếu phải gửi một thông điệp đầu năm cho những nhà đầu tư cả cũ và mới, bà muốn nhấn mạnh điều gì để họ tránh được những sai lầm của nhiều nhà đầu tư trong các chu kỳ trước?
Với gần 11,9 triệu tài khoản, đầu tư chứng khoán đang ngày càng trở nên phổ biến hơn. Nhưng bài học từ các chu kỳ trước cho thấy, sai lầm phổ biến của nhà đầu tư cá nhân là chạy theo tâm lý đám đông khi chọn cổ phiếu, thiếu kỷ luật và dùng đòn bẩy cao.
Trong những giai đoạn thị trường tăng mạnh, nhiều người dễ bị cuốn vào cảm giác “cơ hội không thể bỏ lỡ” (FOMO), mua theo tin đồn hoặc sử dụng đòn bẩy quá mức. Khi thị trường điều chỉnh, áp lực tâm lý lại khiến họ bán đổ bán tháo cổ phiếu ở vùng định giá rẻ. Điều này từng xảy ra trong các giai đoạn 2018, 2020 hay 2022, và mỗi lần như vậy đều để lại những bài học đắt giá.
Thông điệp tôi muốn nhấn mạnh là: hãy hiểu rõ doanh nghiệp mình đầu tư, biết được mức giá nào là rẻ và đắt, đồng thời cần quản trị rủi ro, không bỏ tất cả trứng vào một giỏ và giữ tầm nhìn dài hạn. Thị trường có thể biến động trong ngắn hạn, nhưng giá trị doanh nghiệp mới là yếu tố quyết định trong dài hạn.
Đối với những nhà đầu tư có quỹ thời gian hạn chế hoặc không hoạt động trong lĩnh vực tài chính, việc tự nghiên cứu và theo dõi hàng trăm doanh nghiệp niêm yết là một thách thức lớn cả về chuyên môn lẫn nguồn lực. Trong bối cảnh đó, đầu tư thông qua các quỹ mở được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm là một giải pháp phù hợp. Mô hình này không chỉ tối ưu hóa hiệu quả đầu tư trên cơ sở phân tích chuyên sâu và quy trình bài bản, mà còn giúp kiểm soát rủi ro chặt chẽ và duy trì kỷ luật đầu tư trong suốt chu kỳ thị trường.
.jpg "Chuyên gia: Dòng tiền chực chờ đổ vào chứng khoán, xác suất thua lỗ sau Tết rất thấp")
