"Lấy cao răng nhiều sẽ làm mòn răng", "cạo vôi răng khiến răng yếu đi" hay "càng lấy cao răng càng phải lấy thường xuyên" là những quan niệm vẫn được truyền tai nhau trong nhiều năm. Chính nỗi lo này khiến không ít người bỏ qua việc lấy cao răng định kỳ, dù đây được xem là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh lý răng miệng.
Theo Liên đoàn Nha khoa Thế giới (FDI World Dental Federation), các bệnh răng miệng hiện là nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất thế giới, ảnh hưởng đến khoảng 3,5 tỷ người, tương đương gần một nửa dân số toàn cầu. Trong đó, bệnh nha chu là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mất răng ở người trưởng thành.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ước tính bệnh nha chu nặng ảnh hưởng đến khoảng 19% người trưởng thành trên toàn cầu, tương đương hơn 1 tỷ người. Đây được xem là một trong những gánh nặng sức khỏe cộng đồng lớn nhưng thường bị xem nhẹ.
Lấy cao răng thực chất là làm sạch cặn khoáng, không phải mài men răng
Cao răng, hay còn gọi là vôi răng, được hình thành khi mảng bám vi khuẩn không được làm sạch hoàn toàn và bị khoáng hóa bởi các khoáng chất trong nước bọt. Chỉ sau khoảng 24 - 72 giờ, mảng bám mềm có thể bắt đầu cứng lại, bám chặt trên bề mặt răng cũng như dưới đường viền nướu. Một khi đã chuyển thành cao răng, việc đánh răng hay sử dụng chỉ nha khoa tại nhà gần như không còn khả năng loại bỏ.
Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (American Dental Association - ADA), cao răng cần được làm sạch bằng các dụng cụ chuyên dụng tại cơ sở nha khoa. Đây cũng là lý do nhiều người quan sát thấy đầu máy siêu âm tiếp xúc trực tiếp với răng và cho rằng thiết bị đang "mài" vào men răng.
Trên thực tế, cơ chế hoạt động của máy lấy cao răng hiện đại hoàn toàn khác. Thiết bị sử dụng dao động siêu âm tần số cao kết hợp với tia nước để tạo rung động, giúp phá vỡ lớp cao răng đã khoáng hóa. Do cao răng có cấu trúc giòn và bám trên bề mặt răng, năng lượng siêu âm chủ yếu tác động lên lớp cặn này thay vì làm mài mòn cấu trúc men răng khỏe mạnh. Tia nước đi kèm giúp làm mát đầu máy, đồng thời cuốn trôi các mảnh cao răng sau khi được tách khỏi bề mặt răng.
Theo hướng dẫn lâm sàng của Hiệp hội Nha chu Hoa Kỳ (American Academy of Periodontology - AAP), cạo vôi răng và làm sạch gốc răng là nền tảng trong điều trị cũng như phòng ngừa bệnh nha chu. Khi được thực hiện đúng kỹ thuật bởi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên được đào tạo, quy trình này không gây tổn thương đáng kể đến men răng. Một tổng quan nghiên cứu đăng trên Journal of Clinical Periodontology cũng cho thấy lợi ích của việc loại bỏ mảng bám và cao răng vượt xa nguy cơ rất nhỏ về ảnh hưởng đến bề mặt răng khi thực hiện đúng quy trình.
Không chỉ giúp làm sạch răng, việc lấy cao răng còn tạo điều kiện để bác sĩ phát hiện sớm các dấu hiệu sâu răng, viêm lợi, viêm nha chu hoặc những bất thường khác trong khoang miệng. Đây cũng là bước quan trọng giúp ngăn chặn quá trình tích tụ vi khuẩn kéo dài, yếu tố có thể dẫn đến tiêu xương ổ răng và mất răng nếu không được điều trị.
Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy khoảng 42% người trưởng thành từ 30 tuổi trở lên mắc một dạng bệnh nha chu, trong khi tỷ lệ này tăng lên khoảng 60% ở nhóm từ 65 tuổi trở lên. Tuổi tác, hút thuốc lá, đái tháo đường và vệ sinh răng miệng kém là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Vì sao nhiều người lấy cao răng xong lại thấy ê buốt?
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tin rằng lấy cao răng làm hỏng răng là cảm giác ê buốt xuất hiện sau khi thực hiện. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết hiện tượng này thường không xuất phát từ việc men răng bị mòn mà do phần chân răng vốn bị cao răng che phủ nay được lộ ra sau khi làm sạch.
Trong nhiều trường hợp, lớp cao răng tồn tại lâu ngày vô tình tạo thành một "lớp vỏ" che phủ vùng chân răng đã bị tụt lợi. Sau khi lớp cao răng được loại bỏ, bề mặt chân răng tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài nên trở nên nhạy cảm hơn với đồ nóng, lạnh hoặc thực phẩm có vị chua, ngọt. Đây là phản ứng khá phổ biến và thường giảm dần sau vài ngày khi mô nướu ổn định trở lại.
Theo Mayo Clinic, tình trạng ê buốt sau khi lấy cao răng thường chỉ mang tính tạm thời và không đồng nghĩa với việc men răng bị tổn thương. Nếu cảm giác đau kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc kèm theo sưng, chảy máu nhiều, người bệnh nên tái khám để kiểm tra các nguyên nhân khác như sâu răng, nứt răng, viêm tủy hoặc viêm nha chu tiến triển.
Điều đáng lo ngại hơn là việc trì hoãn lấy cao răng trong thời gian dài. Vi khuẩn trong mảng bám và cao răng liên tục tiết ra độc tố gây viêm nướu, khiến nướu sưng đỏ, chảy máu và dần tiến triển thành viêm nha chu. Khi bệnh diễn biến nặng, dây chằng quanh răng và xương ổ răng bị phá hủy, khiến răng lung lay và làm tăng nguy cơ mất răng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh nha chu nặng hiện là nguyên nhân gây mất răng phổ biến ở người trưởng thành và ảnh hưởng đến hơn 1 tỷ người trên toàn cầu. Đây cũng là một trong những bệnh mạn tính có tỷ lệ mắc cao nhất nhưng lại ít được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Hiểu lầm cho rằng lấy cao răng làm mòn răng đã tồn tại trong nhiều năm và khiến không ít người trì hoãn việc chăm sóc răng miệng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay đều cho thấy quy trình lấy cao răng đúng kỹ thuật không làm bào mòn men răng khỏe mạnh. Ngược lại, việc loại bỏ mảng bám và cao răng định kỳ là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh nha chu, bảo tồn răng thật và duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.
*Nguồn: WHO, FDI World Dental Federation, ADA, AAP, CDC
.jpg "Chuyên gia chỉ tên nhóm cổ phiếu rơi về vùng \"quá bán\", kỳ vọng bật tăng sau nhịp điều chỉnh")
.png "Lịch chốt quyền cổ tức tiền mặt 20-24/7: Cổ tức tiền mặt cao nhất 35%, hai ngân hàng sắp chi hơn 3.000 tỷ đồng")
