Trung tâm xuất khẩu LNG 77 triệu tấn tuyên bố tình trạng ‘bất khả kháng’ vì xung đột Trung Đông khiến Trung, Nhật Ấn đều ‘méo mặt’ - bao giờ mới hoạt động trở lại?

Hôm thứ Tư, Qatar Energy tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), sau những gián đoạn tại các cơ sở công nghiệp Ras Laffan do xung đột ở Trung Đông gây ra.

Tuyên bố pháp lý này trên thực tế giải phóng họ khỏi các nghĩa vụ giao hàng theo hợp đồng do những trường hợp bất thường nằm ngoài tầm kiểm soát của họ. Việc ngừng hoạt động được kích hoạt bởi sự đình trệ gần như hoàn toàn của hoạt động vận chuyển hàng hóa ở eo biển Hormuz do xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và cảnh báo về các cuộc tấn công vào tàu thuyền, buộc phải tạm dừng các dòng chảy dầu/khí đốt lớn và khiến vận tải biển toàn cầu phải tìm kiếm các tuyến đường thay thế.

Qatar chiếm 20% lượng xuất khẩu LNG toàn cầu, chủ yếu phục vụ các thị trường châu Á bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Hàn Quốc cũng như châu Âu.

Thật không may cho khách hàng tiêu thụ khí đốt, có thể mất nhiều tháng trước khi nhà máy LNG khổng lồ này trở lại sản xuất bình thường. Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn do quá trình mở cửa trở lại các nhà máy khí hóa lỏng (LNG) khổng lồ sau khi bị đóng cửa diễn ra rất chậm chạp.

Thành phố công nghiệp Ras Laffan của Qatar đóng vai trò là trung tâm chính cho các hoạt động khí hóa lỏng (LNG) khổng lồ của đất nước và là nơi đặt khu phức hợp xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới.

Nhà máy LNG của thành phố có 14 dây chuyền sản xuất LNG với công suất khoảng 77 triệu tấn mỗi năm (mtpa). Cảng của thành phố có sáu bến LNG, được thiết kế để tiếp nhận các tàu chở LNG lớn nhất thế giới, bao gồm cả tàu QMax và QFlex. Các bể chứa của nhà máy có dung tích khoảng 1.880.000 mét khối, và hiện đang xây dựng thêm các bể chứa và bến tàu để đáp ứng công suất lên đến 126 triệu tấn mỗi năm vào năm 2027.

Hiện tại, việc lấp đầy bể chứa của nhà máy chỉ mất 4 ngày ở công suất sản xuất tối đa, buộc quá trình sản xuất phải nhanh chóng dừng lại bất cứ khi nào tàu xuất khẩu không thể rời đi. Sau khi quá trình khởi động lại bắt đầu, sẽ mất thêm hai tuần nữa để nhà máy đạt công suất hoạt động tối đa.

Việc khởi động lại được thực hiện chậm rãi một cách có chủ ý để tránh "sốc nhiệt" đối với các thiết bị đông lạnh dưới 0 độ C quan trọng. Sản xuất LNG liên quan đến nhiệt độ cực thấp (-160 °C hoặc -260 F). Việc nhanh chóng đưa khí cấp vào thiết bị lạnh, đang ngừng hoạt động có thể gây ra ứng suất nghiêm trọng, làm hỏng hoặc vỡ các bộ phận quan trọng, đắt tiền. Ngoài ra, các dây chuyền không thể khởi động lại đồng thời; chúng phải được đưa trở lại hoạt động tuần tự để đảm bảo sự ổn định.

Và tất cả điều này có nghĩa là thị trường khí đốt toàn cầu sẽ thiếu hụt đáng kể trong ít nhất vài tuần. Việc tạm dừng sản xuất LNG của Qatar do lo ngại về an ninh ở eo biển Hormuz đã làm gia tăng cạnh tranh giữa các lưu vực Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, đẩy giá khí đốt ở châu Âu (TTF) và châu Á tăng gần 50%.

“Không gì có thể thay thế được khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar. Nếu việc ngừng cung cấp kéo dài, điều đó báo hiệu một cú sốc lớn hơn đối với thị trường khí đốt so với năm 2022 khi Nga ngừng cung cấp khí đốt qua đường ống cho châu Âu. Giá khí đốt có thể quay trở lại mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022”, Saul Kavonic, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, nói với Reuters.

Thật không may, Hoa Kỳ, nhà sản xuất LNG lớn nhất thế giới, hiện chỉ có rất ít năng lực xuất khẩu dự phòng để bù đắp cho những gián đoạn nguồn cung lớn, chỉ có khoảng 5% sản lượng bổ sung khả dụng. Các nhà máy xuất khẩu LNG của Mỹ hiện đang hoạt động gần hết công suất, với phần lớn sản lượng được ràng buộc bởi các hợp đồng dài hạn.