Trung Quốc rót 200 triệu USD cho kênh đào Funan Techo, Mỹ cũng tăng tốc các dự án ở Campuchia

 Trung Quốc rót 200 triệu USD cho kênh đào Funan Techo

Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC) cho biết Trung Quốc đã phê duyệt khoản vay 200 triệu USD để hỗ trợ dự án kênh đào Funan Techo trị giá 1,2 tỷ USD của Campuchia, chấm dứt gần hai năm không chắc chắn về khả năng Bắc Kinh hỗ trợ tài chính cho dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm này.

Theo CamboJA News, thông báo được đưa ra ngay sau hai chuyến thăm cấp cao tới Trung Quốc của Thủ tướng Hun Manet vào đầu tháng 7 và Chủ tịch Thượng viện Hun Sen vào tháng 6.

Phó Chủ tịch thứ nhất của CDC, ông Sun Chanthol, cho biết: “Chúng tôi đã nhận được sự chấp thuận từ Trung Quốc cho khoản vay 200 triệu đô la để xây dựng âu tàu và hệ thống thủy lợi trên chính kênh đào. Điều khoản rất tốt, lãi suất 1,25% trong thời hạn 20 năm.”

Bên cạnh khoản vay, Trung Quốc sẽ cung cấp 200 triệu USD viện trợ để xây dựng 6-7 cây cầu bắc qua kênh đào. Một nhóm các tổ chức cho vay Trung Quốc cũng sẽ cung cấp 1 tỷ USD cho nhà thầu nhượng quyền để trang trải chi phí xây dựng kênh đào.

Đây là lần đầu tiên Trung Quốc công bố cụ thể khoản đóng góp tài chính cho dự án kể từ lễ khởi công vào tháng 8/2024.

Thông tin này được đưa ra sau khi 5 thỏa thuận liên quan đến kênh đào được ký kết trong chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Campuchia vào tháng 4/2025.

Tuy nhiên, các thỏa thuận khi đó chưa nêu rõ mức tài chính mà Trung Quốc sẽ dành cho dự án.

Phnom Penh cũng đã điều chỉnh thông tin về vai trò tài chính của Trung Quốc. Theo đó, Bắc Kinh sẽ chi trả 49% chi phí xây dựng, trong khi trước đây Campuchia từng tuyên bố Trung Quốc sẽ tài trợ toàn bộ kinh phí cho kênh đào.

Trung Quốc hiện là một trong những nguồn đầu tư lớn nhất của Campuchia, đặc biệt trong các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Trong nửa đầu năm 2026, các nhà đầu tư Trung Quốc đứng thứ hai về số lượng vốn trong số 276 dự án đầu tư được CDC phê duyệt, chỉ sau các nhà đầu tư trong nước, với tổng giá trị đầu tư 4,7 tỷ USD.

Tính đến cuối quý I/2026, tổng nợ công của Campuchia đạt 13,3 tỷ USD, trong đó khoảng 4 tỷ USD là nợ Trung Quốc.

Ông Chanthol cho rằng kênh đào sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời mô tả dự án là "một bước ngoặt đối với vận tải đường thủy nội địa" của Campuchia.

"Không cần quá lo lắng về bẫy nợ"

Seng Vanly, một nhà phân tích địa chính trị khu vực châu Á - Thái Bình Dương người Campuchia, nói với CamboJA News rằng việc công bố khoản vay có thể là kết quả của quá trình đánh giá kỹ thuật kéo dài, bao gồm thiết kế chi tiết, tính toán chi phí và đàm phán giữa Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia với các tổ chức tài chính Trung Quốc.

Theo ông, diễn biến này cũng có thể phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận tài chính của Campuchia, khi chính phủ đóng vai trò trực tiếp hơn trong việc tài trợ cho cơ sở hạ tầng chiến lược nhằm duy trì chủ quyền và giảm chi phí dịch vụ đường thủy trong tương lai.

Ông đánh giá khoản vay mang lại các điều kiện tài chính thuận lợi cho Campuchia nhờ lãi suất thấp và thời hạn trả nợ dài.

Dự án được triển khai theo mô hình hợp tác công tư (PPP), trong đó các nhà đầu tư tư nhân chịu phần lớn rủi ro đầu tư và thương mại, còn khoản vay hỗ trợ các hạng mục cơ sở hạ tầng công cộng liên quan.

“Với lãi suất và khoản vay 200 triệu đô la, Campuchia không cần quá lo lắng về bẫy nợ, vì số tiền này tương đối nhỏ so với tổng sản phẩm quốc nội và tổng nợ công của đất nước, điều mà Campuchia đã quản lý tốt”, ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng kêu gọi chính phủ giải quyết các tác động xã hội trước khi triển khai xây dựng, đồng thời thiết lập cơ chế khiếu nại và hòa giải để bảo đảm các vấn đề liên quan đến đất đai và bồi thường cho cộng đồng bị ảnh hưởng được giải quyết công bằng.

Một nghiên cứu mới của Diễn đàn các Tổ chức phi chính phủ về Campuchia (NGOF) cho thấy dự án kênh đào Funan Techno dự kiến ảnh hưởng tới 2.305 hộ gia đình, tương đương khoảng 11.525 người, trong đó 400 hộ bị ảnh hưởng trực tiếp.

Nghiên cứu cũng cho biết các cộng đồng địa phương chưa nhận được đầy đủ thông tin từ chính phủ, đặc biệt về chính sách bồi thường.

Mỹ xem xét đầu tư vào các cảng liên kết với kênh đào ở Campuchia

Trong khi Trung Quốc công bố khoản vay cho kênh đào Funan Techo, Mỹ cũng đang xem xét khả năng tham gia vào hệ thống cơ sở hạ tầng liên quan đến dự án.

Theo Kiripost, một quan chức cấp cao của Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cho biết Washington đang xem xét đầu tư vào các dự án mở rộng cảng liên quan đến việc phát triển hệ thống kênh đào của Campuchia, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của Mỹ đối với lĩnh vực cơ sở hạ tầng nước này.

Trong cuộc phỏng vấn với Kiripost, Caroline Vik, Giám đốc Chính sách tại DFC, cho biết cơ quan này đã xác định các cơ hội đầu tư trong cả việc nâng cấp các cảng hiện có và phát triển các cảng mới dọc theo tuyến kênh đào đang được xây dựng.

"Hôm nay chúng tôi đã xác định được một số cơ hội, cả về việc mở rộng các cảng hiện có cũng như xây dựng một số cảng mới, đặc biệt là trên kênh đào đang được xây dựng," bà nói.

Bà Vik cho biết DFC sẽ phối hợp với Chính phủ Campuchia và khu vực tư nhân để tiếp tục đánh giá các dự án, đồng thời xác định những lĩnh vực mà nguồn tài trợ của cơ quan này có thể đóng vai trò phù hợp.

"Chúng tôi sẽ hợp tác với chính phủ và khu vực tư nhân để tìm hiểu thêm về những dự án cụ thể đó, và xem nguồn tài trợ của DFC có thể hữu ích nhất ở đâu," bà nói, đồng thời cho biết vấn đề này nhận được sự quan tâm đáng kể.

Những phát biểu trên cho thấy Mỹ đang xem xét khả năng tham gia vào một dự án cơ sở hạ tầng có quy mô lớn và có ý nghĩa đối với mạng lưới vận tải, logistics của Campuchia, trong bối cảnh Washington tìm cách mở rộng hợp tác kinh tế với Phnom Penh.

Bà Vik cho biết DFC muốn trở thành đối tác lâu dài trong quá trình phát triển kinh tế của Campuchia và sẵn sàng hỗ trợ nhiều cơ hội đầu tư khác nhau.

“Chúng tôi muốn trở thành lựa chọn đầu tiên, đối tác tốt nhất của các bạn. Chúng tôi ở đây để phát triển kinh doanh […] nhằm giúp mở ra một kỷ nguyên tăng trưởng kinh tế tuyệt vời cho Campuchia,” bà nói thêm.

Ngoài cảng biển, bà Vik cho biết các lĩnh vực mà DFC quan tâm còn bao gồm hạ tầng giao thông và kỹ thuật số, năng lượng, dịch vụ tài chính, chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp và khoáng sản quan trọng. Đây đều là những lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng tại Campuchia.