Một báo cáo chiến lược của chính phủ Pháp công bố hôm thứ Hai kêu gọi EU cân nhắc áp mức thuế chưa từng có - 30% trên diện rộng đối với hàng hóa Trung Quốc - hoặc để đồng euro mất giá 30% so với nhân dân tệ, nhằm đối phó làn sóng hàng nhập khẩu giá rẻ gia tăng.
Tài khoản mạng xã hội Yuyuan Tantian cho rằng các khuyến nghị trong báo cáo chỉ nhắm vào sản phẩm Trung Quốc và vi phạm các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
“Tương đương với việc tuyên chiến thương mại với Trung Quốc,” tài khoản này nhận định.
Sau thông tin trên, cổ phiếu hãng sản xuất cognac Remy Cointreau giảm tới 2,2% và tập đoàn đồ uống Pernod Ricard giảm 1%, trước khi thu hẹp mức giảm.
Pháp nói chưa có hành động cụ thể
“Hiện tại, như các bạn thấy, đề xuất này chưa được chính phủ tiếp nhận, nhưng điều đó không có nghĩa là nó không có cơ sở,” người phát ngôn chính phủ Pháp Maud Bregeon nói với báo chí sau khi Yuyuan Tantian đưa ra bình luận.
Bộ Thương mại và Bộ Tài chính Pháp chưa phản hồi ngay các yêu cầu bình luận.
Năm ngoái, Trung Quốc đã miễn cho các nhà sản xuất cognac lớn như Pernod Ricard, LVMH và Remy Cointreau khỏi mức thuế nặng đối với rượu mạnh châu Âu sau cuộc điều tra chống bán phá giá kéo dài hơn một năm, vốn được nhiều người xem là động thái trả đũa việc EU áp thuế đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc. Pháp khi đó đã bỏ phiếu ủng hộ các mức thuế này.
Bắc Kinh nhiều lần khẳng định sẵn sàng đối thoại với Pháp và EU để giải quyết các tranh chấp thương mại.
“Trung Quốc luôn để ngỏ cánh cửa đối thoại, nhưng cũng đã chuẩn bị đầy đủ để đối mặt với mọi thách thức,” báo cáo của Yuyuan Tantian hôm thứ Tư cho biết thêm.
Nguy cơ một vòng trả đũa thương mại mới giữa Trung Quốc và EU
Động thái của Trung Quốc cho thấy nước này sẵn sàng đáp trả nếu EU (dưới áp lực của Pháp) áp thuế mạnh lên hàng Trung Quốc. Báo cáo chiến lược của Pháp đề xuất mức thuế 30% trên diện rộng với hàng Trung Quốc là cực kỳ mạnh, mang tính bảo hộ cao. Phản ứng từ phía Trung Quốc cho thấy họ coi đề xuất này gần như hành động “tuyên chiến thương mại”. Điều này báo hiệu nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại song phương, tương tự mô hình Mỹ - Trung trước đây.
Rượu vang và rượu mạnh Pháp trở thành “đòn bẩy chính trị”. Việc Trung Quốc nhắm vào rượu vang và cognac Pháp không phải ngẫu nhiên. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn của rượu mạnh châu Âu, đặc biệt là Pháp. Đây là ngành biểu tượng và có giá trị xuất khẩu cao của Pháp. Đánh vào rượu vang/cognac là cách gây sức ép trực tiếp lên doanh nghiệp và chính phủ Pháp. Nói cách khác, Trung Quốc đang phát tín hiệu: Nếu Pháp dẫn đầu bảo hộ thương mại ở EU, Pháp sẽ chịu thiệt đầu tiên.
Căng thẳng thương mại EU - Trung Quốc đang mở rộng khỏi xe điện. Trước đó, EU áp thuế với xe điện Trung Quốc, để đáp trả, Trung Quốc điều tra rượu mạnh EU. Bây giờ, EU có thể áp thuế rộng hơn, còn Trung Quốc sẵn sàng mở rộng trả đũa sang nhiều mặt hàng. Điều này cho thấy tranh chấp đã chuyển từ xung đột ngành cụ thể (xe điện) sang xung đột cấu trúc thương mại tổng thể.
Trung Quốc vừa răn đe vừa để ngỏ đối thoại, gây áp lực trước khi chính sách thực sự được thông qua, nhằm ngăn EU hành động từ sớm.
Phản ứng thị trường cho thấy rủi ro là thật. Cổ phiếu các hãng rượu lớn của Pháp giảm ngay sau tin tức, cho thấy nhà đầu tư tin rằng khả năng trả đũa là có thật.
Thị trường tài chính đang định giá rủi ro “chiến tranh thương mại hạn chế”. Trong khi đó, Pháp vẫn đang thăm dò chính sách chứ chưa hành động. Các chuyên gia cho rằng, Trung Quốc đang phản ứng sớm để gây áp lực chính trị. Hai bên đang chuyển sang chính sách công nghiệp và phòng vệ thương mại mạnh hơn.
