Thu nhập người dân tới 33.000 USD nhưng nước ASEAN này miễn thuế thu nhập cá nhân cho tất cả mọi người

Với các thông tin thuế quốc tế cập nhật, Brunei Darussalam không áp thuế thu nhập cá nhân đối với cả cá nhân cư trú lẫn không cư trú. PwC Tax Summaries – bộ cơ sở dữ liệu thuế toàn cầu được dùng rộng rãi trong giới tài chính – nêu rõ “Brunei không áp dụng thuế thu nhập cá nhân đối với các cá nhân”.

Điều khiến chính sách này trở nên “hấp dẫn” khi phản ánh cấu trúc tài khóa đặc thù của Brunei: một nền kinh tế nhỏ, dân số ít, nhưng có nguồn thu lớn từ dầu khí và các sắc thuế/doanh thu liên quan. Các tài liệu hướng dẫn thuế khu vực cho biết dù không có thuế thu nhập cá nhân, Brunei vẫn có hệ thống thuế doanh nghiệp, và riêng lĩnh vực dầu khí chịu thuế suất đặc thù cao (ví dụ mức 55% theo luật thuế dầu khí) – qua đó tạo nguồn lực ngân sách quan trọng.

Về bức tranh kinh tế, World Bank Data cho thấy năm 2024, GDP danh nghĩa của Brunei đạt khoảng 15,34 tỷ USD, và GDP bình quân đầu người khoảng 33.153,5 USD/người. World Bank cũng xếp Brunei vào nhóm nước thu nhập cao, với quy mô dân số năm 2024 khoảng 463 nghìn người – yếu tố khiến thu nhập bình quân đầu người cao hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế ASEAN khác.

Từ góc nhìn kinh tế công, “không thu thuế thu nhập cá nhân” thường đồng nghĩa chính phủ phải bù đắp ngân sách bằng các kênh khác. Trường hợp Brunei cho thấy nguồn lực này đến từ nền kinh tế năng lượng và các khoản thu liên quan, thay vì đánh trực tiếp vào thu nhập người lao động. Điều đó góp phần tạo môi trường thu nhập “net” (thực nhận) hấp dẫn, nhất là với lao động kỹ năng cao và chuyên gia nước ngoài, đồng thời là một đặc điểm thường được nhắc tới khi nói về sức hút của Brunei trong khu vực.

Tuy nhiên, chính sách thuế này cũng đặt ra bài toán dài hạn: Khi giá năng lượng biến động, khả năng duy trì mô hình “không thuế thu nhập cá nhân” phụ thuộc mạnh vào nền tảng thu ngân sách và chiến lược đa dạng hóa kinh tế. Trên thực tế, các mô tả về hệ thống thuế Brunei cho thấy nhà nước không dựa vào một sắc thuế duy nhất, mà kết hợp nhiều cấu phần (thuế doanh nghiệp, cơ chế thu trong dầu khí, nghĩa vụ quỹ hưu của người lao động…) để vận hành hệ thống tài khóa.