Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC vào ngày 03/02/2026, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc tháo gỡ các rào cản kỹ thuật cuối cùng để đưa chứng khoán Việt Nam gia nhập chỉ số FTSE Russell Emerging Markets Index vào tháng 9/2026.
Các điểm chính của Thông tư 08/2026/TT-BTC:
Kết nối qua Global Brokers: Nhà đầu tư nước ngoài (FIIs) giờ đây có thể đặt lệnh thông qua các công ty môi giới toàn cầu mà không bắt buộc phải mở tài khoản giao dịch trực tiếp tại từng công ty chứng khoán địa phương, giúp tối ưu hóa quy trình giao dịch quốc tế.
Với cách thức này, khối ngoại vẫn đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký. Tiền và chứng khoán sau khi được Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán (VSDC), ngân hàng thanh toán cho thành viên lưu ký, sẽ phân bổ vào tài khoản của nhà đầu tư. Quy trình trên sẽ giúp khối ngoại tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam thuận lợi, tương tự cách thức đang triển khai tại một số thị trường quốc tế.
Cơ chế NPF (Không yêu cầu ký quỹ 100%): Quy định mới đã loại bỏ hình thức "nêu tên công khai" khi giao dịch lỗi, thay vào đó chỉ yêu cầu báo cáo nội bộ và áp dụng chế tài tạm dừng giao dịch NPF (7 ngày đến 180 ngày) đối với FIIs vi phạm nghĩa vụ thanh toán.
Gỡ bỏ hạn chế cổ phiếu đủ điều kiện NPF: Các công ty chứng khoán địa phương hiện đã được phép chấp nhận lệnh NPF cho chính cổ phiếu của mình hoặc các bên liên quan, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các quỹ chỉ số (index-tracking funds) trong việc bám sát danh mục.
Theo quy định cũ, việc hạn chế danh mục cổ phiếu NPF gây khó khăn lớn cho các quỹ đầu tư trong việc mô phỏng chỉ số trong trường hợp cổ phiếu của công ty chứng khoán, công ty mẹ của công ty chứng khoán và công ty có cùng công ty mẹ, cổ phiếu không được sở hữu theo quy định pháp luật có liên quan là các mã trong cơ cấu chỉ số.
Tối ưu hóa quản lý tài sản: Các tổ chức quản lý quỹ nước ngoài được phép mở đồng thời hai tài khoản (tài khoản tự doanh và tài khoản quản lý tài sản khách hàng), hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nghị định 245/2025/ND-CP.
Ngoài các nội dung chính kể trên, Thông tư 08/2026 có tổng cộng 16 điều, trong đó 15 điều quy định các nội dung sửa đổi, bổ sung và một điều khoản thi hành. Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước kỳ vọng những quy định mới sẽ giúp tăng cường hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về chứng khoán, đảm bảo hoạt động giao dịch, thanh toán an toàn, ổn định, thông suốt, hạn chế rủi ro.
Theo báo cáo mới nhất, Maybank Securities Vietnam (MSVN) đánh giá Thông tư 08 không chỉ là một văn bản kỹ thuật mà là lời khẳng định mạnh mẽ về quyết tâm nâng hạng thị trường của Chính phủ. Việc giải quyết triệt để vấn đề "Pre-funding" và nới lỏng cơ chế giao dịch cho các định chế tài chính lớn sẽ kích hoạt dòng vốn ngoại chảy mạnh vào thị trường Việt Nam trong thời gian tới.
“Đây là tin tức đặc biệt tích cực cho nhóm cổ phiếu ngành Chứng khoán – nhóm sẽ hưởng lợi trực tiếp từ sự gia tăng thanh khoản và phí giao dịch của khối ngoại, báo cáo của MSVN nhấn mạnh.
