Thị trường ngày 19/1: Thị trường toàn cầu rung lắc vì căng thẳng thuế quan Mỹ - châu Âu, vàng bạc lại lập đỉnh mới

Theo Reuters, ông Trump cho biết mức thuế bổ sung 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 đối với hàng hóa từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh, trước khi tăng lên 25% từ ngày 1/6 nếu không đạt được thỏa thuận. Các nước lớn trong Liên minh châu Âu đã lên án động thái này là hành vi “tống tiền”, trong đó Pháp đề xuất các biện pháp trả đũa kinh tế chưa từng được thử nghiệm trước đây, làm dấy lên nguy cơ một cuộc chiến thương mại toàn diện giữa Mỹ và EU.

Đồng đô la suy yếu, dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn

Bất ổn chính sách từ Washington đã kích hoạt làn sóng bán tháo đồng đô la trên diện rộng. Đồng euro phục hồi mạnh, tăng khoảng 0,2–0,26% lên vùng 1,1620-1,1628 USD sau khi có thời điểm rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11. Đồng yên Nhật và franc Thụy Sĩ, hai đồng tiền trú ẩn an toàn, cũng tăng giá rõ rệt, trong khi Bitcoin giảm gần 3% xuống quanh 92.600 USD. Khoon Goh, Trưởng bộ phận nghiên cứu châu Á của ANZ, nhận định rằng chính đồng đô la mới là bên chịu tổn thương lớn nhất khi thị trường phản ánh rủi ro chính trị ngày càng gia tăng đối với Mỹ, thay vì chỉ tập trung vào tác động trực tiếp của thuế quan lên châu Âu.

Tại châu Âu, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 và DAX đồng loạt giảm trên 1%, trong khi chỉ số Nikkei của Nhật Bản mất hơn 1%. Thị trường chứng khoán Mỹ đóng cửa do kỳ nghỉ lễ Martin Luther King Jr., nhưng hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq giảm lần lượt khoảng 0,8% và 1,1% trong phiên châu Á. Theo Holger Schmieding, Kinh tế trưởng của Berenberg, những kỳ vọng rằng căng thẳng thuế quan đã lắng dịu trong năm nay đã tan biến, kéo thị trường trở lại trạng thái bất ổn tương tự mùa xuân năm ngoái.

EU cân nhắc đòn trả đũa quy mô lớn đối với Mỹ

Theo Financial Times, Liên minh châu Âu đang xem xét các biện pháp trả đũa có thể lên tới 93 tỷ euro, tương đương khoảng 108 tỷ USD, bao gồm áp thuế lên hàng hóa Mỹ hoặc hạn chế các doanh nghiệp Mỹ tiếp cận thị trường EU. Các biện pháp này được chuẩn bị nhằm tạo lợi thế cho các lãnh đạo châu Âu trong các cuộc gặp với Tổng thống Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos. Một số nguồn tin cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang thúc đẩy việc kích hoạt “Công cụ chống cưỡng ép” của EU, cho phép hạn chế thương mại dịch vụ, đầu tư hoặc tiếp cận các gói thầu công.

Vàng và bạc lập đỉnh lịch sử giữa bất ổn địa chính trị

Căng thẳng thương mại và lo ngại về uy tín chính sách của Mỹ đã đẩy dòng tiền mạnh mẽ vào kim loại quý. Giá vàng tăng hơn 1–1,7% trong ngày, lập kỷ lục mới quanh 4.670-4.689 USD/ounce, nâng mức tăng từ đầu tháng 1 lên gần 8% sau khi đã tăng tới 64% trong năm ngoái. Giá bạc thậm chí tăng hơn 4%, lên sát 94 USD/ounce, cũng là mức cao kỷ lục. Theo các nhà phân tích, ngoài yếu tố trú ẩn an toàn, thị trường bạc còn chịu tác động từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc tại London và vai trò ngày càng quan trọng của kim loại này trong công nghệ năng lượng xanh và điện tử.

Hợp đồng vàng giao tháng 2/2026 tăng 79,76 USD, tương ứng 1,74%, lên 4.675,16 USD/ounce. Trên thị trường giao ngay, XAU/USD tăng 74,18 USD, tương đương 1,61%. Hợp đồng bạc giao tháng 3/2026 tăng mạnh 4,898 USD, tương đương 5,53%, lên mức 93,435 USD/ounce, vượt trội so với các kim loại quý khác và cho thấy lực mua đầu cơ quay trở lại khá mạnh phản ánh nhu cầu trú ẩn vẫn duy trì trong bối cảnh nhiều yếu tố bất định.

Các kim loại quý khác như platin và paladi cùng tăng lần lượt 1,61% và 1,38%, cho thấy xu hướng tăng mang tính đồng thuận trong nhóm kim loại dùng cho cả đầu tư và công nghiệp.

Trong nhóm kim loại cơ bản, diễn biến có sự phân hóa rõ rệt. Giá nhôm giảm 29,55 USD, tương đương 0,93%, xuống còn 3.140,70 USD/tấn, cho thấy áp lực điều chỉnh sau giai đoạn tăng trước đó. Ngược lại, kẽm tăng 29,35 USD, tương ứng 0,91%, lên 3.238,30 USD/tấn. Đồng tăng khá mạnh 156,15 USD, tương đương 1,22%, lên 12.963 USD/tấn, phản ánh kỳ vọng nhu cầu công nghiệp cải thiện. Đáng chú ý, niken là kim loại tăng mạnh nhất trong nhóm này khi tăng 341,12 USD, tương đương 1,93%, lên 18.012,50 USD/tấn, cho thấy lực cầu quay trở lại với kim loại phục vụ pin và thép không gỉ.

Giá dầu đi ngang khi rủi ro Iran tạm lắng

Trái ngược với kim loại quý, giá dầu hầu như không biến động trong bối cảnh khả năng Mỹ tấn công Iran giảm xuống sau khi Tehran đàn áp mạnh tay các cuộc biểu tình trong nước. Giá dầu Brent dao động quanh 64,18–64,19 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ giữ ở vùng 59,5 USD/thùng. Theo Reuters, sự đảo chiều nhanh chóng của “phần bù rủi ro Iran”, cùng với dữ liệu tồn kho dầu thô Mỹ tăng 3,4 triệu thùng trong tuần trước, đã tạo áp lực giảm lên giá dầu, dù thị trường vẫn theo dõi sát các động thái của Mỹ tại vùng Vịnh và kế hoạch đối với ngành dầu mỏ Venezuela.

Trái ngược với dầu, khí tự nhiên ghi nhận mức tăng rất mạnh khi hợp đồng tháng 2/2026 tăng tới 0,392 USD, tương đương 12,63%, lên 3,495 USD/mmBtu, trở thành mặt hàng tăng mạnh nhất toàn thị trường. Các sản phẩm tinh chế như dầu nhiên liệu và xăng RBOB cũng tăng nhẹ, cho thấy nhu cầu năng lượng hạ nguồn tương đối ổn định.

Ngũ cốc và đậu tương nhìn chung trầm lắng

Thị trường nông sản chủ lực như lúa mì, ngô và đậu tương Hoa Kỳ nhìn chung biến động nhẹ. Giá lúa mì giao tháng 3/2026 chỉ tăng 0,25 cent, tương đương 0,05%, trong khi ngô và thóc đi ngang, không ghi nhận thay đổi so với phiên trước. Đậu nành Hoa Kỳ giảm nhẹ 2,25 cent, tương đương 0,21%, xuống 1.055,50 cent/giạ, trong khi các sản phẩm chế biến như dầu đậu nành và khô đậu nành tăng nhẹ khoảng 0,10%, cho thấy sự cân bằng giữa cung và cầu trong ngắn hạn.

Nhóm nguyên liệu mềm ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. Giá cacao Hoa Kỳ giao tháng 3/2026 tăng mạnh 110 USD, tương đương 2,22%, lên 5.076 USD/tấn, tiếp tục duy trì ở vùng giá cao. Đường thô tăng 0,39 cent, tương đương 2,68%, trong khi nước cam bật tăng 9 USD, tương ứng 4,51%, phản ánh lo ngại về nguồn cung. Ở chiều ngược lại, cà phê Arabica Hoa Kỳ giảm 2,80 cent, tương đương 0,78%, trong khi cà phê London gần như đi ngang với mức tăng rất nhẹ 0,05%, cho thấy tâm lý thị trường cà phê vẫn khá thận trọng.

Thị trường chăn nuôi ghi nhận xu hướng giảm chiếm ưu thế. Giá bò giao tháng 2/2026 giảm 3,90 USD, tương đương 1,65%, trong khi bê đực non giảm mạnh 8,10 USD, tương ứng 2,22%. Ngược lại, heo nạc tăng nhẹ 0,48 USD, tương đương 0,55%. Đáng chú ý, giá gỗ xẻ giao tháng 3/2026 tăng vọt 57,50 USD, tương đương 10,42%, lên 609,50 USD, trở thành một trong những mặt hàng tăng mạnh nhất trong nhóm nông – lâm sản, cho thấy nhu cầu xây dựng và đầu cơ đang quay trở lại. Yến mạch cũng tăng khá 2,98%, góp phần củng cố xu hướng tích cực cục bộ trong nhóm nông sản phụ.

Triển vọng hàng hóa bị phủ bóng bởi chủ nghĩa bảo hộ gia tăng

Bước sang năm 2026, triển vọng thị trường hàng hóa toàn cầu đang bị bao trùm bởi sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ, căng thẳng địa chính trị và những chính sách khó đoán từ Mỹ. Cuộc khảo sát rủi ro thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy xung đột kinh tế giữa các quốc gia đã trở thành mối lo ngại hàng đầu, vượt qua cả xung đột vũ trang. Theo Deutsche Bank, với việc châu Âu nắm giữ tới 8.000 tỷ USD tài sản tài chính của Mỹ, việc “vũ khí hóa dòng vốn” có thể gây ra những xáo trộn thị trường lớn hơn cả thương mại hàng hóa, làm gia tăng biến động đối với tiền tệ, kim loại quý và các thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian tới.

Diễn biến giá một số hàng hóa, ghi nhận sáng 19/1: