Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Tái định cư trên địa bàn phường, người dân ổn định cuộc sống và duy trì sinh kế

Vị trí, chất lượng nhà tái định cư tốt nhất,

Hà Nội đang trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị nhằm từng bước hiện thực hóa định hướng phát triển theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Trong bối cảnh đó, tái thiết các khu vực dân cư cũ, hạ tầng xuống cấp và giao thông quá tải như phường Vĩnh Hưng đang trở thành yêu cầu cấp thiết, mở ra cơ hội khơi thông nguồn lực đất đai và tạo dư địa phát triển cho thành phố.

Trong quá trình triển khai lấy ý kiến quy hoạch tái thiết đô thị Vĩnh Hưng 1/500, nhiều hộ dân mong muốn được tiếp tục sinh sống tại địa phương để duy trì công việc, học hành của con em và những mối quan hệ cộng đồng đã gắn bó nhiều năm.

Về vấn đề này, tại tọa đàm "Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Quy hoạch đến nâng cao chất lượng đời sống người dân" ông Ngô Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng cho hay khi có chủ trương triển khai dự án, UBND thành phố Hà Nội và UBND phường rất quan tâm đến công tác tái định cư cho người dân.

“Chủ trương là sẽ triển khai công tác tái định cư trên địa bàn phường. Người dân khi thu hồi đất được tái định cư; có nhu cầu tái định cư sẽ bố trí nhà tái định cư trên địa bàn phường”, ông Cường nói nói.

Theo chỉ đạo, trước khi triển khai công tác giải phóng mặt bằng, cần phải chuẩn bị phương án nhà xã hội để tái định cư. Khi có quyết định phương án bồi thường, đền bù, thành phố có quỹ nhà tái định cư để bố trí ngay cho người dân, để người dân được ổn định cuộc sống và sinh kế.

Về chất lượng của nhà tái định cư, UBND phường Vĩnh Hưng đã nghiên cứu để đảm bảo vị trí, chất lượng tốt nhất, người dân tái định cư không phải lo lắng. “Ngay từ đầu, UBND phường đã kiến nghị UBND thành phố Hà Nội các cơ chế chính sách, công tác quản lý…bảo đảm để người dân được hưởng tái định cư tốt nhất, dự án phát triển một cách tốt nhất”, ông nói.

Đánh giá về chủ trương tái định cư tại Phường khi triển khai tái thiết đô thị Vĩnh Hưng, các chuyên gia cũng cho rằng, tái thiết là quy luật tất yếu trong quá trình phát triển đô thị. Vấn đề quan trọng là tổ chức thực hiện như thế nào để vừa nâng cấp hạ tầng, cải thiện chất lượng sống, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân.

Đối với dự án tái thiết đô thị Vĩnh Hưng (TP.Hà Nội) chính quyền địa phương đã chọn bài toán tái định cư tại chỗ cho người dân. Chính sách này giúp cho những gia đình đang sinh sống hợp pháp ở đây không có gì phải lo lắng vì họ được bảo đảm quyền lợi, không phải thay đổi cuộc sống, không phải đi tìm công việc mới và cả con cái, cháu chắt của họ cũng không phải thay đổi trường lớp…

Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng là tất yếu và cấp bách, nhưng phải tạo sự yên tâm cho người dân

Tái thiết đô thị là tất yếu và cấp bách. Vĩnh Hưng cần được nâng cấp hạ tầng, mở rộng không gian công cộng, cải thiện giao thông và môi trường sống để trở thành khu vực hiện đại, văn minh. Tuy nhiên, tái thiết không thể thành công nếu người dân cảm thấy bị “đẩy đi”.

Chính vì vậy, phương án tái định cư tại chỗ được xem là giải pháp then chốt, vừa khẳng định chủ trương đúng đắn của thành phố Hà Nội, vừa tạo sự yên tâm cho người dân đã được nêu lên trong dự thảo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị Vĩnh Hưng (dự thảo quy hoạch) để tìm hiểu, góp ý. .

Theo phương án đề xuất, khoảng 7.250 hộ dân (tương đương khoảng 20.000 người) sẽ được bố trí tái định cư ngay tại phường. Đây không chỉ là việc “cấp một căn hộ mới”, mà là duy trì cuộc sống trong chính cộng đồng cũ – nơi có trường học, quan hệ láng giềng, mạng lưới sinh kế và ký ức gắn bó nhiều năm. Việc giữ được kết nối cộng đồng giúp người dân giảm thiểu cú sốc tâm lý, nhanh chóng thích nghi và ổn định cuộc sống sau khi chuyển nhà.

Về phạm vi ảnh hưởng, khoảng 25% dân số khu vực chịu tác động từ dự án. Trong số diện tích bị ảnh hưởng, khoảng 70% liên quan đến việc mở rộng đường, ngõ xóm, công viên và hạ tầng công cộng. Nghĩa là phần lớn người dân bị ảnh hưởng vì nhu cầu chỉnh trang đô thị. Sau khi tái thiết, họ sẽ được hưởng lợi lâu dài từ hệ thống giao thông thuận tiện hơn, môi trường sống sạch đẹp, tiện ích đầy đủ, giá trị tài sản gia tăng và cơ hội sinh kế mới.

Dự án dành ra khoảng 14,39 ha quỹ đất cho việc tái định cư và xây dựng nhà ở xã hội. Người dân sẽ được chuyển lên sinh sống tại các tổ hợp cao tầng hiện đại. Đáng chú ý, để duy trì sinh kế cho bà con, phần khối đế sẽ được thiết kế làm không gian thương mại cộng đồng linh hoạt. Các hộ dân trước đây có nguồn thu nhập từ kinh doanh mặt tiền cũ sẽ được ưu tiên thuê hoặc sở hữu các không gian này với chi phí ưu đãi.

Theo ông Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam, Chủ tịch Hội môi giới BĐS Việt Nam, tại Vĩnh Hưng, nếu thành phố và nhà đầu tư có thể chủ động chuẩn bị quỹ đất và hạ tầng để bố trí tái định cư ngay tại địa bàn phường, đây có thể coi là điểm sáng nhân văn và thắng lợi lớn của đồ án quy hoạch.

“Người dân bàn giao đất nhưng không bị đẩy đi nơi khác. Họ được ở lại chính quê hương mình trong một diện mạo hoàn toàn mới: hạ tầng khang trang hơn, môi trường sống sạch sẽ hơn, dịch vụ giáo dục – y tế tốt hơn và giá trị tài sản gia tăng”, ông Đính phân tích.

TS KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội KTS Việt Nam nhận định, diện tích ảnh hưởng tới người dân được sử dụng nhằm đáp ứng điều kiện để đô thị cân bằng các yếu tố về môi trường sống tốt nhất: từ giao thông, giải quyết tiện nghi cho người dân, nghỉ ngơi, giải trí, thụ hưởng các lợi ích công cộng trong mô hình đô thị 15 phút ở mức cao nhất. Đó là điều rất cơ bản.

“Tái định cư tại chỗ có giá trị rất lớn, ngoài giá trị vật chất còn có giá trị về văn hóa: người dân vẫn sống trên mảnh đất ngày xưa của mình nhưng với cách tiếp cận đời sống mới, tiện nghi cao hơn ngày xưa, con cháu được thụ hưởng”, ông Sơn bày tỏ kỳ vọng

Theo các chuyên gia, để người dân thực sự yên tâm, thông tin phải được công khai minh bạch: vị trí nhà tái định cư, diện tích, chất lượng xây dựng, tiến độ và thời điểm bàn giao. Nguyên tắc cốt lõi là nơi ở mới phải đáp ứng điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ. Quyền lợi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ được thực hiện theo đúng quy định của Nhà nước. Bên cạnh đó, cơ chế lắng nghe, đối thoại và giải đáp trực tiếp các câu hỏi của người dân cần được duy trì xuyên suốt quá trình triển khai.

Để tạo sự đồng thuận cao nhất trong nhân dân, PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng công tác truyền thông và vận động đóng vai trò then chốt. UBND TP.Hà Nội không nên giao toàn bộ trách nhiệm đối thoại cho chính quyền cấp phường/xã khi cấp này vốn hạn chế về thẩm quyền, nguồn lực cũng như cơ chế giải quyết.

"UBND TP.Hà Nội nên chủ động đứng ra tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp ở cấp thành phố, có sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, kiến trúc sư và quy hoạch hàng đầu. Khi người dân được tiếp cận thông tin, thông tin được giải thích công khai, minh bạch và khoa học sẽ giải tỏa các xung đột lợi ích, tạo niềm tin vững chắc để người dân đồng hành cùng dự án", ông Thiên nói và nhấn mạnh: Chúng ta đang làm một việc rất tốt cho thủ đô, cho đất nước. Chắc chắn là muốn tốt cho dân thì không có cản trở gì cả.