Nga bắt đầu bán vàng vật chất từ dự trữ ngân hàng trung ương lần đầu tiên sau 25 năm khi chính phủ tìm cách bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng do chi tiêu quân sự kéo dài.
Từ năm 2022 đến 2025, doanh số bán vàng và ngoại tệ đã vượt 15 nghìn tỷ RUB (150 tỷ USD), và tiếp tục tăng thêm 3,5 nghìn tỷ RUB (35 tỷ USD) trong 2 tháng đầu năm 2026, theo số liệu từ cơ quan quản lý. Ngân hàng Trung ương Nga đã bán 300.000 ounce vàng trong tháng 1 và 200.000 ounce trong tháng 2.
Động thái này đánh dấu một sự thay đổi lớn trong cách Moscow quản lý dự trữ. Trước đây, các giao dịch liên quan đến vàng chủ yếu được thực hiện trên giấy tờ, với việc chuyển giao vàng thỏi giữa Bộ Tài chính và ngân hàng trung ương mà không cần đưa vàng ra khỏi kho lưu trữ. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, ngân hàng trung ương đã bắt đầu bán vàng thỏi vật chất ra thị trường.
Kết quả là, lượng vàng dự trữ của Nga đã giảm xuống còn 74,3 triệu ounce, mức thấp nhất trong 4 năm. Việc bán ra 14 tấn vàng trong tháng 1 và tháng 2 là đợt bán ra lớn nhất trong 2 tháng kể từ quý 2/2002, khi 58 tấn được bán trong một lần.
Ngân sách Nga đang chịu áp lực ngày càng tăng do chi tiêu quân sự lớn. Chính phủ kết thúc năm 2025 với mức thâm hụt 2,6% GDP, trong khi đầu năm dự báo mức thâm hụt là 0,5%.
Ngân sách chịu thêm áp lực khi giá dầu giảm trong nửa cuối năm và các lệnh trừng phạt của Mỹ siết chặt, dẫn đến tỷ lệ thu thuế từ dầu khí giảm xuống chỉ còn 20% tổng thu ngân sách.
Quyết định bán vàng cũng xuất phát từ sự gia tăng mạnh mẽ của giá vàng lên hơn 5.000 USD/ounce. Điều này đã giúp dự trữ ngoại hối của Nga tăng lên hơn 809 tỷ USD (bao gồm 300 tỷ USD dự trữ bị đóng băng) tính đến ngày 28/2, theo Ngân hàng Trung ương Nga (CBR). Trong đó, dự trữ vàng hiện trị giá 384 tỷ USD.
Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới, Nga nắm giữ tổng cộng hơn 2.000 tấn vàng, đứng thứ 5 thế giới. Nước này đã dành nhiều năm tích lũy vàng như một phần của chiến lược giảm sự phụ thuộc vào tài sản định giá bằng đô la Mỹ, đặc biệt là sau các lệnh trừng phạt được áp đặt sau vụ sáp nhập Crimea năm 2014 và xung đột Ukraine năm 2022. Đồng thời, Nga đã trả bớt phần lớn nợ nước ngoài và hiện chỉ còn nợ tồn đọng ở mức 14% GDP – mức thấp nhất so với bất kỳ nền kinh tế lớn nào trên thế giới. Điều này khiến việc áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga trở nên vô cùng khó khăn.
Từ năm 2022, Bộ Tài chính nỗ lực giảm thâm hụt ngân sách do chi tiêu quân sự gây ra bằng cách huy động nhiều nguồn vốn khác nhau. Các nỗ lực bao gồm sử dụng Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF), hiện vẫn đang nắm giữ khoảng 4.000 tỷ rúp – đủ để bù đắp hoàn toàn khoản thâm hụt dự kiến năm nay ở mức 3-4% GDP. Bộ Tài chính cũng đã tăng gấp đôi lượng phát hành trái phiếu kho bạc OFZ và tăng thuế VAT.
Động thái bán vàng vật chất cho thấy các nguồn dự trữ thanh khoản của Nga đang được sử dụng trực tiếp hơn, làm nổi bật áp lực ngày càng tăng lên tình hình tài chính Moscow khi cuộc xung đột ở Ukraine bước sang năm thứ 4.
Theo Bne Intellinews
